- Dünya Savaşı’nda mağlup olan Osmanlı Devleti’nin toprakları İtilaf Devletleri arasında paylaşıldığında, Muğla 11 Mayıs 1919’da İtalyan işgaline uğramıştır. Anadolu’nun dört bir yanının direnişe çağrıldığı bu dönemde Muğla’da “Kocahan Mitingi” düzenlenerek işgallere boyun eğilmeyeceği ilan edilmiştir. Ardından kentte Vatan Müdafaa Cemiyeti, Serdengeçtiler Müfrezesi ve Muğla Kuvâ-yi Milliyesi gibi direniş teşkilatları oluşturulmuştur.
1920’de toplanan I. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne altı milletvekili gönderen Muğla, İtalyanların bölgede zayıf kalmasından yararlanarak Yunan işgaline karşı Menderes hattında başlatılan direnişe katılmıştır. Kurtuluş Savaşı öncesinde üç yerel kongre düzenleyen kent, ayrıca Erzurum ve Sivas Kongreleri’ne de temsilci göndermiştir.
Muğlalılar ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk arasındaki ilk temas, Ekim 1919’da Sivas Kongresi öncesi Muğla’dan Paşa’ya çekilen bağlılık telgrafı ve Atatürk’ün bu telgrafa övgü dolu cevabıyla gerçekleşmiştir.
Kurtuluş Savaşı sürecinde bölge, kongre ve direniş faaliyetlerinde aktif rol alırken; aynı yıllarda Atatürk’ün en yakınındaki, Cumhuriyet’i inşa eden seçkin Muğlalılar yetişmiştir. 11. Tümen Komutanı Orgeneral Mustafa Muğlalı’dan gazeteci Yunus Nadi, ziraat mühendisi Zihni Derin, vali Hilmi Uran, hukukçu Şükrü Kaya ve veteriner Ahmet Şefik Kolaylı’ya dek pek çok Muğlalı, hem savaş boyunca hem de Cumhuriyet’in ilk döneminde Atatürk’ün yanında yer almıştır. Muğla, Kurtuluş Savaşı’nda verdiği 1.444 şehitle Ege illeri arasında en yüksek kayıp veren il olmuştur.
Muğla ilinin nüfusu 1.099.547’dir (2025 sonu). İlin yüzölçümü 12.655 km2dir. İlde km2ye 87 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe 319 kişi ile Bodrum’dur.)
İlde yıllık nüfus artış oranı %1,63 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler Dalaman (%4,38) – Yatağan (%-0,43).9 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre 13 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 574 mahalle bulunmaktadır.
Muğla ili, 2018 yılı verisine göre gayri safi yurt içi hasıla bakımından 42,5 milyar ile ülkenin on sekizinci büyük ilidir.[32] Kişi başına düşen gelirde ise 44.594 ile on dördüncü sırada yer almaktadır.2013 yılı İnsani Gelişme Endeksi verisine göre Muğla, elde ettiği 0,695 puanla beşinci sırada yer aldı.
İlin Yatağan ilçesinde Yatağan Termik Santrali, Yeniköy’de Yeniköy Termik Santrali, Kemerköy’de Kemerköy Termik Santrali vardır.İlin maden yatakları zengindir. Bu sektörde Yatağan linyit rezervleri ve Fethiye krom yatakları ilk kalemde sayılabilir. Muğla ayrıca önemli bir mermercilik merkezidir. Bu enerji ve madencilik üretim tesisleri dışında sanayiye dönük büyük girişimler bulunmamaktadır. Ekonomi özellikle turizm ve tarıma dayalıdır. Ayrıca Dalaman ilçesinde kâğıt fabrikası (eski adı SEKA, yeni adı MOPAK) bulunmaktadır.
Muğla ili tarımsal ürünlerinin çeşitliliği ile dikkati çeker. Türkiye’de arıcılıkta en önemli merkezlerden biridir. Dünya çam balı üretiminin %85’ini, Türkiye’nin çam balı üretiminin ise %90’ını tek başına karşılamaktadır. Yıllık yaklaşık 15 bin ton bal üretilmekte, 5 bine yakın arıcı faaliyet göstermektedir. Marmaris ilçesi çam balı ile ünlüdür. Ortaca, Fethiye ve Dalaman ilçelerinde yaygın bir şekilde narenciye tarımı (portakal, limon, mandalina, greyfurt) yapılmaktadır. Özellikle Marmaris-Köyceğiz hattına özgü bir diğer ürün günlük ağacından elde edilen ve parfümeride ile eczacılıkta kullanılan sığla yağıdır. Zeytincilikte il genelinde gelişmiştir.
Şehrin ekonomisi büyük ölçüde turizme dayanmaktadır. Ortaca, Dalaman, Köyceğiz, Fethiye, Marmaris, Datça ve Bodrum gibi tatil bölgeleri ile dünyaca tanınan Muğla, il genelinde 400’ü Turizm İşletme Belgeli olmak üzere toplam 3600’ün üzerinde konaklama tesisi ve 260.000’den fazla yatak kapasitesi ile hizmet vermektedir. Yıllık yaklaşık 3,5 milyon turist buraya gelmektedir.
Devam edecek
