Ev almak…
Hayat boyu belki bir ya da iki kez yapılacak büyük bir yatırım. İnsan yıllarca çalışıyor, birikim yapıyor, krediye giriyor. Sonra bir gün o kapı açılıyor, anahtar ele alınıyor. İşte tam o anda çoğumuz aynı hatayı yapıyoruz: Tapuya heyecandan doğru düzgün bakmıyoruz.
Oysa tapu, sadece bir evrak değil. Tapu, size evinizle ilgili şunu söylüyor:
“Bu ev gerçekten senin mi, yoksa sadece bir vaadin mi?”
O Tebligat Günü;
Aradan zaman geçiyor… Bir gün belediyeden bir zarf geliyor.
“Balkonunuz ruhsata aykırı.”
“Yapınız projeye uygun değil.”
“Yıkım kararı alınmıştır.”
Daha kötüsü de var.
Bir deprem, bir sel ya da başka bir doğal afet sonrası eviniz yıkılıyor. Devlete başvuruyorsunuz. Size beklediğinizden çok daha düşük bir ödeme yapılıyor.
İşte o an şu cümleyi kuruyorsunuz: “Benim evimin değeri bu değil ki…”
Ama sonuç değişmiyor. Çünkü cevap, en baştan beri tapunun üzerinde yazıyordu.
Kat İrtifakı: Kağıt Üzerinde Ev Sahipliği
Kat irtifakı, vatandaşın en çok yanıldığı tapu türüdür. Tapuda daire numarası yazar, kapıyı açarsınız, içinde oturursunuz. Ama hukuken durum şudur:
Bina ya tamamlanmamıştır,
Ya da tamamlanmış olsa bile iskan alınmamıştır,
Devlet bu yapıyı henüz tam olarak kabul etmemiştir.
Yani siz aslında:
Dairenin değil, arsanın paydaşısınız.
Bunun vatandaşa yansıması nedir?
Belediyeler ruhsata aykırı yerleri yıktırabilir.
Sonradan kapatılan balkonlar, büyütülen odalar sorun olur.
Afet ve kamulaştırmalarda hesaplama çoğu zaman arsa üzerinden yapılır.
Ödenen bedel, evin piyasa değerinin altında kalır.
Kısacası kat irtifakı, “ŞİMDİLİK BÖYLE” demektir.
Kat Mülkiyeti: Devletin “BU EV TAMAM” Demesi
Kat mülkiyeti ise işin resmileştiği noktadır. Bu tapu türü şunu anlatır:
Bina projeye uygun yapılmıştır,
İskân belgesi alınmıştır,
Her daire tek tek tanınmıştır,
Siz artık o dairenin resmi sahibisinizdir.
Vatandaş için ne anlama gelir?
Eviniz hukuken nettir.
Afet durumlarında değer hesabı daha adil yapılır.
Bankalar evi daha yüksek bedelle değerlendirir.
Belediyeyle yaşanacak sorunlar büyük ölçüde azalır.
Yani kat mülkiyeti, tapunun size güvence vermesidir.
“Neden Bana Az Para Ödendi?” Sorusu
Bu soru çok sorulur ama cevabı nettir.
Kat irtifaklı tapularda:
Kaçak alanlar yok sayılır,
Yapı geçici kabul edilir,
Değerleme düşük çıkar.
Vatandaş haklı olarak üzülür ama iş işten geçmiştir.
EV ALIRKEN VATANDAŞ NE YAPMALI?
Emlakçıya, müteahhide ya da ilana bakmadan önce şunları mutlaka sorun:
Tapuda kat irtifakı mı, kat mülkiyeti mi yazıyor?
Binanın iskan belgesi var mı?
Tapudaki bilgilerle fiili durum aynı mı?
Sonradan eklenmiş alanlar bulunuyor mu?
Unutmayın!!! Tapuya bakmadan alınan ev, yarın sizi zor durumda bırakabilir.
Uzman Görüşü / Emlakçı Uyarısı
Emlak sektöründe yıllardır çalışan uzmanların ortak görüşü şudur: “Vatandaş evi gözüyle alıyor ama tapu gözüyle bakmıyor.” Oysa bir evin gerçek değeri, sadece manzarasıyla ya da metresiyle değil, tapusundaki ibarelerle belirlenir.
Bugün kat irtifakıyla alınan bir ev, yarın ciddi maddi kayıplara yol açabilir. Bu nedenle ev alırken mutlaka tapu incelenmeli, gerekiyorsa bir uzmana danışılmalıdır.
ÇÜNKÜ EV DUVARLA AYAKTA DURUR, AMA HAKLAR TAPUYLA KORUNUR.
