(3. Bölüm)
(Geçen makalemizden devam)
Burada bazı araştırmacıların tanımlarına yer verirsek, kültür teriminin çerçevesinin nasıl doldurulmak istendiği kolayca anlaşılacaktır. Anlaşılması gerek, çünkü ilerideki sayfalarda bulacağınız halk oyunları, halk müziği vb. kavramların daha iyi anlaşılabilmesi, yerli yerinde doğru olarak değerlendirilebilmesi için, bu tanımların bilinmesinde yarar var. Ayrıca bu değer yargılarını ve kültür özelliklerini açığa çıkaran terimlere göz atmadan önce, insanlığın ilkel dönemlerden başlayarak buldukları, yaptıkları, ürettikleri her ögenin kendilerinden sonraki kuşaklara aktarılması sayesinde, gelişmenin ve ilerlemenin sağladığını da göz önünde tutarsak, bir yığın emeğin değerlendirilmesi bakımından, bu konulardaki düşünceleri de bilip öğrenmemiz gerekir.
Gelelim tanımlara… Edward B. Tylor, kültür konusunda birçok araştırmacı tarafından kabul edilen tanımında; “kültür, insanın toplumun bir üyesi olarak sahip olduğu bilgi, inanç, sanat, ahlak, hukuk ve törelerle birlikte her türlü becerisini ve alışkanlıklarını içine alan bir bütündür” demektedir. Başka bir etnolog, Franz Boas ise, “bir topluluğun topluma ait alışkanlıklarının bütün görünüşlerini içine alan kültürdür. Kültür, bu alışkanlıkların etkilediği ferdi tutum ve davranışlar ile onların belirlediği kişinin eylemlerinin ortaya çıkan ürünleridir.” diyerek Tylor’un tanımında geçen kavramları topluca göstermiştir.
Her iki tanımı üst üste yerleştirdiğimizde, konumuz ‘halk oyunları halk müziği’ dalında yer alıp, karşımıza çıkan örneklerinde hangi özelliklerin aranması gerektiğine dair birtakım ipuçlarını da görebiliriz. Söz gelimi, “insan, bilgi, hukuk, töre, beceri, alışkanlık, davranış” kavramları ile, bu her iki söz konusu dalda sık sık karşılaşacağız.
Başka bilim dalları kültür konusuna biraz daha farklı yaklaşmışlar, değişik tanımlar ortaya koymuşlardır. Toplum hayatını, geçiş dönemlerini, aktarılanları, uygulamaları daha yerli yerine oturtabilmek için bu tanımların bazıları işleyeceğimiz konulara daha çok ışık tutacak ve bu aydınlatılmış yolda yürümemiz daha kolay olacaktır.
(Devamı gelecek makalemizde)
