Türkiye, zeytin üretiminde küresel çapta İspanya’nın ardından dünya ikincisi konumundadır. Ülke genelinde 41 ilde zeytin yetiştirilmektedir. Üretimin %53’ü Ege, %23’ü Akdeniz, %18’i Marmara ve %6’sı Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yapılır.
Manisa (özellikle Köprübaşı ilçesi), Bursa, Aydın, Muğla ve Balıkesir önde gelen başlıca merkezlerdir. Ağaç varlığı son yıllarda yapılan yatırımlarla hızla büyüyen Türkiye’de, yetiştirilen başlıca zeytin çeşitleri arasında yüksek sofralık değeriyle Trilye (Gemlik), Kuzey Ege’nin simgesi Ayvalık, Memecik (Aydın/Muğla), Edremit ve Domat bulunmaktadır.
Üretim, iklim koşullarına ve yıllık periyodizasyona bağlı olarak değişse de genellikle yüzbinlerce ton seviyelerinde gerçekleşir. Son yıllarda Avrupa’da yaşanan kuraklıklar ve üretim düşüşleri sebebiyle Türkiye’nin uluslararası zeytinyağı pazarındaki rolü ve ihracat payı giderek artmaktadır.
Dünyadaki zeytin üretici ülkeler arasında; ağaç varlığı açısından Türkiye 4., ekili alan açısından da 846.000 hektar ile 6. sıradadır. Böylece dünya zeytinyağı üretimine %8; zeytin üretimine %9 oranında katkıda bulunur. 2003 verilerine göre Türkiye, sofralık zeytin üretiminde de İspanya’dan sonra 2’nci, tüketimde ise 1. sıradadır.
Türkiye’nin 41 ilinde ve 270 ilçesinde zeytin üretimi yapılmaktadır. Üretimin %53’ü Ege’de, %18’i Marmara’da, %23’ü Akdeniz’de, %6’sı Güneydoğu Anadolu’da ve %0,2’si de Karadeniz Bölgesi’nde gerçekleştirilmektedir. Ege’de üretimin %55’i yağlık; Marmara’da üretimin %60’ı sofralık olarak değerlendirilmektedir. Türkiye’de en fazla sofralık zeytin üretimi sırasıyla, İzmir (%13), Manisa (%12,5), Aydın (%12), Muğla (%10), Balıkesir (%12,5), Çanakkale (%7) ve Bursa (%5) illerinden sağlanmaktadır.
Ülkede en fazla zeytin üretimi yapılan bölge Ege Bölgesi’dir. Bölgede en fazla zeytinin yetiştiği şehir Aydın’dır. Bölgede Aydın’dan sonra en fazla zeytin Manisa’da üretilmektedir. Aynı zamanda İzmir, Denizli, Muğla illeri de Ege Bölgesi’nde zeytin yetiştirilen diğer yerlerdir.
Devam edecek…
