(BÖLÜM 1)
Bugün, 22 Ekim’de Milas ilçemizde düzenlenmiş bulunan çalıştayda, ülkemizin öncelikle Muğla ili içerisinde ki enerji ve iklim kayıplarımız görüşüldü. Çevre mühendislerinin de yer aldığı bu çalışmada katılımcılar haklı olarak, kendi fikir ve görüşlerini ifade etmişlerdir. Muğla ilinin gerek iklimsel gerekse ekolojik tehlikelerinin incelenerek konu edilmesi, hazırlanmış olan bilgilerin tamamen doğruluğunun ve gerçekleştiğinin göstergesi olmuştur.
Enerji verimliliği, binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin, endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan, birim veya ürün miktarı başına enerji tüketiminin azaltılmasıdır. Enerji verimliliği politikaları, hem ekonomik büyüme ve sosyal kalkınma hedeflerinin sürdürülebilirliği ile doğrudan bağlantılı olması hem de sera gazı salımlarının azaltılmasında üstlendiği kritik rol nedeniyle, hassasiyetle ele alınması gereken alanların başında gelmektedir.
Enerji tasarrufu ve verimliliği; ülkemizin enerji arz güvenliğinin sağlanması, dışa bağımlılığın azaltılması, çevrenin korunması ve 2053 net sıfır hedefine ulaşılması gibi ulusal iklim ve enerji politikalarımızın en önemli bileşenlerinden biridir.
Türkiye’de enerji verimliliği çalışmalarının ana çerçevesi 2007 yılında yürürlüğe giren 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ile çizilmiştir. 2012 yılında yayımlanan Enerji Verimliliği Strateji Belgesi (2012-2023) ile Türkiye’nin enerji yoğunluğunun (milli gelir başına tüketilen enerji) 2023 yılına kadar en az %20 (2011 yılına göre) azaltılması hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşılmamıştır.
2017-2023 yılları arasında Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı (UEVEP) kapsamında yürütülen çalışmalar ile ülkemizde enerji verimliliğine toplamda 8,47 milyar dolarlık yatırım yapıldığı, bu yatırım karşılığında 24 milyon 625 bin TEP enerji tasarrufu ile 68,62 milyon ton CO2eşdeğeri emisyon azaltımı sağlandığı belirlenmiştir.
Türkiye’nin 2023 yılı birincil enerji yoğunluğu 0,0126 tep/bin 2015$ olarak hesaplanmıştır. 2023 yılında birincil enerji yoğunluğunda bir önceki yıla kıyasla %4,5; 2000 yılına kıyasla ise %34,3 oranında bir iyileşme söz konusudur. 2000-2023 döneminde birincil enerji yoğunluğunda yıllık ortalama %1,8 azaltım gerçekleşmiştir.
Enerji verimliliği, ürün ve hizmetlerin sağlanması için gereken enerji miktarını azaltma hedefidir. Örneğin, bir evin yalıtılması, bir binanın rahat bir sıcaklık elde etmek ve korumak için daha az ısıtma ve soğutma enerjisi kullanmasına izin verir. LED aydınlatma, floresan aydınlatma veya doğal ışık için tavan pencerelerinin kullanılması, geleneksel akkor ampullerin kullanımına kıyasla aynı aydınlatma seviyesine ulaşmak için gereken enerji miktarını azaltır. Enerji verimliliğindeki iyileşmeler genellikle daha verimli bir teknoloji veya üretim süreci benimsenerek veya enerji kayıplarını azaltmak için yaygın olarak kabul edilen yöntemlerin uygulanmasıyla elde edilir.
Enerji verimliliğini artırmak için birçok motivasyon vardır. Enerji kullanımını azaltmak enerji maliyetlerini düşürür ve enerji tasarrufları, enerji tasarruflu bir teknolojiyi uygulamanın ek maliyetlerini telafi ederse tüketicilere finansal maliyet tasarrufu sağlayabilir. Enerji kullanımının azaltılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması sorununa da bir çözüm olarak görülmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, binalarda, endüstriyel süreçlerde ve ulaşımda iyileştirilmiş enerji verimliliği, 2050’de dünya enerji ihtiyaçlarını üçte bir oranında azaltabilir ve küresel sera gazı emisyonlarının kontrolüne yardımcı olabilir. Bir diğer önemli çözüm, dünyadaki ülkelerin yarısından fazlasında yüksek enerji tüketimini ve verimsiz enerji kullanımını teşvik eden devlet liderliğindeki enerji sübvansiyonlarının kaldırılmasıdır.
Enerji verimliliği ve yenilenebilir enerjinin sürdürülebilir enerji politikasının “ikiz sütunları” olduğu ve sürdürülebilir enerji hiyerarşisinin yüksek öncelikleri olduğu söylenmektedir.
Aynı zamanda birçok ülkede enerji verimliliğinin ulusal güvenlik faydası olduğu görülmektedir çünkü yabancı ülkelerden enerji ithalatı seviyesini azaltmak için kullanılabilir ve yerli enerji kaynaklarının tükenme oranını yavaşlatabilir.
