Ülkemiz 25 hidrolojik havzadan ibaret olup, bu havzalara temel teşkil eden su, hayati ve toplumsal öneme sahip bir kaynaktır. Su kaynakları açısından dünyanın yarı-kurak bir bölgesinde bulunan ülkemizin yağış rejimi, mevsimlere ve bölgelere göre büyük farklılıklar göstermekte olup, bazı havzalarda su ihtiyaçlarının, kaynakların potansiyelini aşmış durumda olduğu görülmektedir. Üstelik son yıllarda ülkemizde yağış ortalamasında uzun yıllar ortalamalarına göre azalmalar meydana gelmiştir.
Özellikle söz konusu yağış azlığından dolayı içme suyu kaynaklarındaki su seviyelerinin hızlı bir şekilde düşmeye başlaması ile bazı şehirlerimizin kullanılabilir içme suyu kaynaklarındaki su rezervleri kritik seviyelere ulaşmıştır.
DSİ, yerüstü ve yeraltı sularından faydalanmak amacıyla yatırım programında yayımlanan sektörler bakımından; Tarım-Sulama, Tarım-Taşkın, Tarım-Bitkisel Üretim, Enerji, DKH Sosyal İçme suyu ve DKH Sosyal Kırsal alan sektörlerinde yer alan projeler kapsamındaki işlerle ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yasal yükümlülüklerini yerine getirmektedir.
Bu yatırım iş ve işlemlerinin planlama çalışmaları esasını teşkil eden unsurlardan; farklı mühendislik disiplinlerindeki rasat, gözlem, harita, toprak ve drenaj, tarımsal ekonomi, hidroloji, çevresel etki değerlendirmeleri, jeoloji ve malzeme ihtisas dallarının koordineli çalışıyor olması, nehir akım miktarları, yeraltı suyu ve göl seviyeleri, sediment yükleri, su kalitesi vb. hidrolojik değişkenler ile yağış ve buharlaşma gibi meteorolojik değişkenleri ölçen (akım gözlem, göl seviye ölçüm, kar ölçüm, meteoroloji gözlem, sediment gözlem istasyonu gibi) çok sayıda istasyondan oluşan hidrometeorolojik gözlem ağına, kurumsallaşmış güçlü bir organizasyon yapısına sahiptir.
Muğla ilinin su kaynakları durumuna gelince, Muğla ili, deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 646 m. olan il 12 974 km2 yüzölçümüne sahiptir. Su kaynakları açısından, zengin sayılabilecek Muğla sınırları içerisinde bulunan Bafa Gölü ve Köyceğiz Gölü yanı sıra Çine Çayı, Eşen Çayı ve Dalaman Çayları bulunmaktadır.
Batı Akdeniz Havzası Su Tahsis Planı ve Eylem Planı 4 Haziran 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararıyla yürürlüğe girmiştir. Karar, havzalar arası ve havza içi su transferlerine izin verdiğinden Bodrum ve Aydın’a Dalaman Çayı’ndan su tahsisi yapılabilmesinin yolu açılmıştır.
Bodrum, Ören ve Milas Alt Havzalarından, orta ve uzun vadede Bodrum’un su ihtiyacının karşılanabilmesi için öncelikli olarak;
*Bodrum’un nüfus baskısının azaltılması,
*Su tasarrufu yapılması,
*Kayıp oranının iyileştirilmesi,
*Yağmur suyu hasadı,
Sektörlerin ihtiyacı olan suyun ekonomik kullanılması gibi önlemlerin yanı sıra, başta mevcut yer altı ve yer üstü rezervuarlarından kömür santrallerine su tahsisi yerine, yaşam ve su hakkı için insanlara suyun tahsis edilmesi gerekiyor. Bodrum ve Milas’ın tüm derelerine Gökçeler, Bozalan, Gökpınar ve Kayaderesi Barajları planlandığı gibi dört değil, on baraj inşa edilse, Ekinambarı suyu, deniz suyu arıtılsa dahi bu nüfus artışı ve yaz turizmi yoğunluğu nedeniyle uzun vadede tatlı su ihtiyacı karşılanamayacaktır.
Bölgenin jeolojik, hidrolojik ve hidrojeolojik yapısı ve geldiğimiz noktada iklimsel şartlar ihtiyacı karşılayacak kadar su rezervi oluşturmasına uygun değildir. Eğer yukarıda sayılan önlemler alınamaz ise, uzun vadede Bodrum’a su temin için tek alternatif kalıyor; o da Dalaman Çayı’ndan su tahsis etmektir.
Muğla’nın Menteşe, Marmaris, Datça, Ula, Bodrum, Milas, Yatağan ilçelerinde su ihtiyacı varken, Büyük Menderes Havzası’nda yer alan Aydın’a Dalaman Çayı’ndan su tahsisi uygun değildir.
4 Haziran 2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararına göre; Batı Akdeniz Havzası Su Tahsis Planı ve Eylem Planı gereğince Bodrum’a havza içinden su tahsisi yapılabilecektir.
Söz konusu Batı Akdeniz Havzası Su Tahsisi Eylem Planı’nda, 2025-2029 döneminde, havzalar arası ve havza içi su transferlerinin yapılabilmesinde, sorumlu kurum olarak DSİ gösterilmiştir
Aynı planda yer alan ‘’İçme-kullanma Suyu Sektörü’’ başlığı altında; Bodrum Alt Havzası’ndaki İçme-kullanma suyu ihtiyacının karşılanabilmesi için, Gökçeler Barajı, Bozalan Barajı ile Gökpınar Barajının mümkün olan en kısa sürede işletmeye açılacağı ve bu işten sorumlu kurumun, 2025-2029 döneminde DSİ Müdürlüğü olduğu belirtilmektedir.
Oysaki, bugüne değin yapılan bilimsel araştırmalarda, barajların 33 zararının yanı sıra sadece 4 yararının olduğu tespit görmüştür. Barajlar ömürleri kısıtlı yapılar olup; Mumcular Barajı’nda görüldüğü üzere bir süre sonra işlevsiz kalmaktadırlar.
Muğla genelindeki %47 olan su kayıp oranının iyileştirilmesi, Gümbet, Bitez, Göltürkbükü, Gümüşlük, Yalıkavak, Göcek, Marmaris ve İçmeler’de atıksu arıtma tesislerinde arıtılmış olan sular için, ‘’Kullanılmış Suların Yeniden Kullanım Alternatiflerinin Değerlendirilmesi Projesi’’ kapsamında belirlenmiş olan yer altı suyu kütlelerinin beslenme alternatiflerinin hayata geçirilmesi, Dalaman Çayı Alt Havzası’nın, içme ve kullanma suyu sektörünün ihtiyaçlarını kuraklık şartlarında bile %100 oranında karşılaması nedeniyle bu havzanın sularının taşınabileceği, Bodrum Alt Havzası’nda, Bodrum’daki yazlık turizmin neden olduğu yüksek içme suyu ihtiyaçları için alternatif su kaynaklarının belirlenmesi, havzada ekonomik ve teknik olarak yapılabilir olması koşuluyla mevcut barajlardan içme suyu sektörüne su temini sağlanması gibi konulara dikkat çekilmiş ve Bodrum’a içme suyu temini için Dalaman Çayı’ndan su temin edilmesi konusu gündeme gelmiştir.
Bu bilgiler ışığı altında devlet su işleri genel müdürlüğü tarafından yapılması gerekenler ile Muğla ilinin susuzluktan kurtulacağı anlaşılmaktadır.
