10
(Etnografya ve Halk Kültür Evi Müzesi, çalışmaları makalesinin devamı)
Basılı yayınlar dışındaki nesnelerin arşivde birden fazla formu (format değil) yer alabilecektir. Örneğin ses bandının fiziksel formu, banttaki seslerin sayısal dosyaları, nota partisyonu ve varsa öyküsü ya da yöre çalışmasında bu ses için alınan notlar ve değerlendirmeler ayrı ayrı ve birbiri ile ilişkilendirilmiş (ya da ilişkilendirilecek) biçimde arşive alınmalıdır.
Ayrıca bu arşivin diğer benzeri arşivlerle ilişkili olacağı ve uzun erekte bir ulusal halk kültürü arşivi bütünselliği göz önüne alınmalıdır.
Sonuç olarak veri tabanı terimleri ile ifade edersek, kütüphane sisteminde mümkün olan hiyerarşik sistematik yerine halkbilim arşivinde ilişkisel sistematik söz konusudur.
Nesneler ve değişik formlarının bilgisayar ortamına aktarılması iki paralel çalışmayı içerecektir.
1- Her nesnenin, ait olduğu sınıf için oluşturulan formatta indeks bilgilerinin kaydedilerek arşiv kayıtlarının girilmesi,
2- Nesnenin ve değişik formlarının görüntü tarama, OCR (görüntüyü bilgisayar metnine çevirme), ses ve hareketli görüntü sayısallaştırma, iki ve üç boyutlu sanal tasarıma dönüştürme gibi multimedia teknikleri ile bilgisayar ortamında veri tabanına yerleştirilmesi ve (sabit disk, CD
ROM, VCD, DVD-ROM vb.) depolanması.
Nesnelerin bilgisayar ortamına alınmasında insan gücü, işlem hızı ve teknik olanaklar göz önüne alınarak aşamalı aktarım yoluna gidilebilir. Yayınların indekslenmesi ve bilgisayara aktarılmasında önce hızlı biçimde zorunlu alanlar doldurulup, özet ve ayrıntılı keyword alanları daha sonra insan ve zaman olanaklarına uygun olarak sonradan girilebilir.
Başlangıçta yayınların içindekiler sayfasının görüntü olarak eklenmesi ile yetinip, fizibilitesi yapıldıktan sonra OCR ile metne çevrilerek ya da resim olarak (bir A4 sayfa black&white 150 dpi LZW TIF görüntü ortalama 20 KB) bilgisayara aktarılması daha sonra yapılabilir. Ses ve video görüntülerinin bilgisayar ortamına aktarılması zaman alıcı bir işlem gerektirir.
Bu tür malzeme birikimi öncelik sıralamasında zamana yayılarak aktarılabilir. Nesnelerin görüntüleri sayısal fotoğraf makinesi ile doğrudan aktarılabilir. Fotoğraf ve desen gibi düz malzeme taranırken renk düzeltme, leke giderme ve kırık tamiri Photoshop programında foto rötuş yoluyla yapılmalıdır. Mimari eserlerin ve mekanların 3-D ve VR (Virtual Reality) programlarında hazırlanması uzman emeği gerektirmekle birlikte yapılması durumunda fark yaratacak bir uygulama olacaktır.
(Devamı gelecek makalemizde)
