Milas’ı yalnızca taş yapılarıyla, antik kentleriyle ya da zeytinlikleriyle anlatmak eksik kalır.
Bu toprakların asıl hafızası, yürüyerek vatan tutanların, yani Yörüklerin izinde saklıdır.
Yörükler Milas’a misafir değildir.
Milas, Yörükler’in yurdudur.
Göçle Yoğrulan Bir Kültür
Milas ve çevresi yüzyıllar boyunca Yörük obalarının konakladığı, yayla ile ova arasında hayatın kurulduğu bir coğrafya oldu.
Çomakdağ’dan Labranda eteklerine, Beçin yaylalarından Kıyıkışlacık sırtlarına kadar bu topraklarda keçi çanı sesi, oba ateşi, dokuma tezgahı, sözlü kültür ve töre hiç eksik olmadı.
Yörükler yalnızca hayvancılık yapmadı; Ahlak, dayanışma ve özgürlük fikrini de bu topraklara taşıdı.
Bugün Yörük Olmak; Kültürle mücadele arasında.
Ancak bugün Milas’ta Yörük olmak, yalnızca bir kimlik değil, aynı zamanda bir tutunma mücadelesi haline geldi.
Yörüklerin karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar ise şunlardır.
Hayvancılığın sürdürülemez hale gelmesi, yem fiyatları, mera kaybı ve küçük üreticinin desteklenmemesi Yörük yaşamını zorluyor.
Meraların daralması ve imar baskısı
Yaylak ve kışlak alanları, planlama yapılmadan yapılaşmaya açılıyor.
Gençlerin kültürden kopması
Yörük gençleri geçim kaygısıyla şehre göç ediyor, kültür kuşaktan kuşağa aktarılamıyor.
Yörüklüğün folklorik bir süs gibi görülmesi
Şenliklerde hatırlanan ama günlük hayatta yok sayılan bir kimlik haline gelme tehlikesi var.
Yörük Kültürü Müze Değil, Yaşamdır…
Yörük kültürü sadece; bir kıyafet, bir festival, bir fotoğraf karesi değildir.
Yörüklük; doğayla uyum, azla yetinme, paylaşma ve söze sadakat demektir.
Bu nedenle korunması gereken şey sadece geçmiş değil, yaşayan bir hayat biçimidir.
Peki Çözüm nedir?
- Yörük hayvancılığı özel olarak desteklenmeli
Küçükbaş hayvancılık yapan Yörük ailelere: yem desteği, veteriner hizmeti, kooperatif garantisi sağlanmalı.
- Meralar ve yaylalar korunmalı
Yörüklerin kullandığı alanlar rant baskısından korunmalı, imar planları bu kültürü gözeterek yapılmalı.
- Yörük gençlerine üretim ve istihdam alanı açılmalı
Süt ürünleri, dokuma, yerel gıda ve ekoturizm alanlarında gençlere destek verilerek göçün önü kesilmeli.
- Yörük kültürü eğitimle yaşatılmalı
Milas’ta okullarda yerel kültür dersleri, belgeseller ve sözlü tarih çalışmaları yapılmalı.
- Yörükler karar mekanizmalarına dahil edilmeli
Yörüklerle ilgili her meselede Yörüklerin sözü esas alınmalı. Kültür, masa başında değil, oba içinde anlaşılır.
Milas Yörükleri bu şehrin süsü değil, temelidir.
Onları sadece geçmişin hatırası olarak görmek, bu toprağın ruhunu kaybetmek demektir.
Bir şehir kökleriyle yaşar.
Yörükleri yaşatan Milas,
Milas’ı yaşatır.
