Yurdumuzun çeşitli yerlerinde, NATO üyeliğimiz doğrultusunda Amerikan askerlerinin idare ve yönetiminde olan, yerleşkeler bulunmaktadır. En önemlisi Çiğli askeri hava alanıdır. Günümüzde İncirlik Hava Üssü, Türkiye ve ABD arasındaki askeri iş birliğinin devamını simgelerken, zaman zaman iki ülke arasındaki diplomatik gerilimlerin de merkezinde yer almıştır. Üssün geleceği, Türkiye’nin NATO içindeki konumu ve bölgesel güvenlik dinamikleri açısından önemini korumaktadır.
Türkiye, NATO’nun önemli üyelerinden biri olarak, uzun yıllardır ABD ile askeri iş birliklerini sürdürmektedir. Bu kapsamda, Türkiye’de çeşitli ABD askeri üsleri ve tesisleri faaliyet göstermektedir. 2025 yılı itibarıyla bu üsler, stratejik konumları ve işlevleriyle dikkat çekmektedir. Peki, Türkiye’de kaç ABD üssü var ve bu üsler tam olarak nerede bulunuyor?
Türkiye’nin toplamda 16 noktasında ABD Silahlı Kuvvetleri’ne ait askeri üsleri yer almakta, yine 15 farklı noktada ise NATO radarları vardır. Ayrıca 5 farklı noktada da ABD’nin füze ve nükleer bomba kontrol merkezleri konuşlanmıştır.
Resmi kayıtlarda ABD’ye ait bağımsız üs sayısı net olarak belirtilmese de Türkiye’de doğrudan ya da ortak kullanım kapsamında faaliyet gösteren 5’ten fazla askeri tesis ve üs bulunduğu bilinmektedir. Bu üslerin bazıları doğrudan Amerikan askerleri tarafından kullanılırken, bazıları da NATO kapsamında ortak görevler için kullanılmaktadır.
ABD, Türkiye ile olan askeri iş birliği çerçevesinde ülke genelinde birçok noktada üç çeşit askeri altyapıya sahiptir: askeri üsler, NATO radar sistemleri ve nükleer/füze kontrol merkezleridir. Bu yapılar hem ikili anlaşmalara hem de NATO çatısı altında kurulan savunma stratejilerine dayanmaktadır.
Türkiye’de ABD’ye ait toplamda 16 askeri üs bulunmaktadır. Bu üsler, stratejik konumları nedeniyle farklı amaçlarla kullanılmakta; hava, kara ve deniz unsurlarına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Bazı üsler aktif operasyon merkezi olarak hizmet verirken, bazıları lojistik destek, eğitim faaliyetleri veya izleme ve gözetleme görevleri için kullanılmaktadır. Ayrıca, bu üslerin büyük bölümü NATO görevleriyle entegre şekilde çalışmakta ve bölgesel güvenlik politikalarının sahadaki uzantılarını oluşturmaktadır. Bu üslerin birçoğunda atom başlıklı füzeler bulunmaktadır. En önemli olanı ise Erzurum da bulunanıdır.
İran, ABD’nin olası saldırı durumunda Orta Doğu’daki ABD üslerini vuracaklarını duyurdu. Türkiye de uyarılan ülkeler arasında yer alıyor. Peki, ABD’nin Türkiye’de kaç üssü var, nerelerde bulunuyor?
Bunlar;
İzmir, Ankara, Konya, Malatya, Diyarbakır, Batman, Erzurum, Şanlıurfa, Mardin, Balıkesir, Muğla, Eskişehir, İzmit, Hatay ve Adana (İncirlik Hava Üssü) ve Adana (İncirlik Hava Üssü), Van..
En büyük askeri yapılanma da Adana’da bulunan İncirlik Hava Üssü ve burada yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri görev yapıyor. Ayrıca İncirlik’te hava operasyonları, lojistik destek, gözetleme ve insani yardım operasyonları düzenlenir.
Bir diğer önemli üs ise Malatya’daki Kürecik Radar Üssü. 2012 yılında NATO füze savunma sistemi kapsamında aktif hale getirilen üs, erken uyarı ve füze savunma radar izleme faaliyetleri yürütüyor.
Öte yanda, İzmir’de bulunan İzmir NATO Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda (LANDCOM) ABD, bu üs üzerinden lojistik ve askeri planlama desteği sağlıyor. Ayrıca, ABD’li generaller ve askeri personel bu üs bünyesinde görev alıyor.
Bütün bunların arkasından akla şöyle bir soru geliyor.
İran’ a bu kadar yakın olan bu üslerin, İran tarafından bombalanması mümkün müdür?
