TOKİ, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı, özellikle sosyal konut üretimi için kurulmuş olan kamu kuruluşudur. 1984 yılında Genel İdare dışında Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı olarak kurulmuştur.
Planlama, ihale ve inşaat konusundaki deneyimlerinden güç alan TOKİ, ülkemizin diğer kamu kurumları ile işbirliği içinde vatandaşlar için çeşitli sosyo-ekonomik fırsatlar yaratmaktadır. İdare, bu doğrultuda gerçekleştirilen farklı protokoller çerçevesinde birçok kamu kurumu için hizmet binası, hastane, sağlık ocağı, okul, yurt, pansiyon, spor salonu, sevgi evi, engelsiz yaşam merkezi, huzur evi, askeri tesis ve kalekol gibi farklı projeler de inşa etmektedir.
Konut projeleri kapsamında yapılan okulların ve sağlık tesislerinin yanı sıra, bakanlıklar ve diğer kamu kuruluşları ile yapılan protokoller kapsamında, ihtiyaç bölgelerinde sağlık, eğitim, spor tesisleri, sevgi evleri ve yurtlar gibi birçok sosyal amaçlı tesisin yapımını da üstlenen TOKİ, yapımı tamamlanan bu tesisleri ilgili kurumlara protokol çerçevesinde devretmektedir.
TOKİ, uzmanlığının ihtiyaç duyulduğu her yere hizmet götürme ilkesiyle Milli Eğitim Bakanlığı ile okul ve ek binalarının yapımı konusunda ortak bir çalışma yürütmektedir. İdare, Bakanlığın belirlediği arsalarda, iyi ve kaliteli eğitim verilmesini sağlayacak tesislerin planlama ve inşaatını üstlenmektedir.
TOKİ, terk edilmiş ve olanaksızlık içindeki çocuklara sevgi dolu ve üretken bir yaşam sürdürebilmeleri için daha iyi fırsatlar sağlama amacıyla Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ile işbirliğine gitmiş olup; çocuklarımızın aile ortamında bakımı için, küçük ve bağımsız binalardan oluşan sevgi evleri inşa etmektedir. Ayrıca, bedensel engelli çocukların özel ihtiyaçlarına yönelik olarak, tekerlekli sandalyelerle erişilebilir engelsiz yaşam merkezleri ve rehabilitasyon merkezlerinin planlama ve yapım çalışmaları da devam edilmektedir. Bunların yanı sıra, ihtiyaç olan bölgelerde huzurevleri, emekli evleri ve çocuk yuvaları da inşa edilmektedir.
Diğer yandan TOKİ; Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı gibi Bakanlıklarla gerçekleştirdiği farklı protokoller kapsamında, bu kurumların ihtiyacı doğrultusunda birçok tesis ve binanın yapımını da üstlenmiştir.
Yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleme görevleri öncelikle ilgili idarelere (Belediye ya da özel idare) aittir.
Ancak; 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında KHK’nın 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) ve (h) bendinde ilgili İdaresince iki ay içerisinde yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve iş yeri açma çalışma ruhsatı düzenlenmemesi durumunda, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve iş yeri açma çalışma ruhsatının re ’sen Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca verilebileceği hükmü bulunmaktadır.
12.09.2011 tarih ve 6404 sayılı 2011/4 nolu Genelge ile açıklık getirildiği üzere bu kapsamdaki başvurular belgeleriyle birlikte yapının bulunduğu ildeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne yapılabilir. Bu durumda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce, ilgili idareden yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi veya iş yeri açma çalışma ruhsatı verilmeme gerekçesinin en geç on beş gün içinde İl Müdürlüğüne bildirilmesi istenir. İlgili idarenin gerekçesi de dikkate alınarak İl Müdürlüğünce talep edilen belge düzenlenebilir.
Böylece TOKİ inşaatlarının alanları, belediyeler tarafından önerilmediği ve yörenin imar durumuna bakılmaksızın, devlet tarafından istenildiği bir şekilde verilebileceği ortaya çıkmıştır.
Bu yanlış tutum, bazı odakların ve ona yardımcı olanların maddi menfaatlerinin korunmasına yol açmaktadır.
Bu davranış ise toplumumuzun zararlarına oluşmaktadır.
