Arapçadan dilimize yerleşmiş olan riyakar kelimesi, sözlük anlamı bakımından incelendiğinde, olduğundan farklı görünme, ikiyüzlülük anlamlarını taşımaktadır.
Riyakar kelimesinin anlamı; toplumun, insanlığın etiğine, dinine aykırı yapılmakta olan davranışlardır. Riyakar kelimesi, bir sıfat olmakla beraber, TDK’ya göre ikiyüzlülük anlamına da gelmektedir ve kaçınılması gereken bir davranıştır. Ayrıca insanları yanıltmak veya aldatmak amacı ile, kendi çıkarları dahilinde yalan söylemekten kaçınmayan kişi, anlamına da gelmektedir.
TDK’ya göre riyakar kelimesi, kişileri kandırmak için yalana başvuran, sahte sözler ve vaatler vermekten kaçınmayan, bir dediği diğerini tutmayan, gösterişten ibaret, olarak açıklanmıştır. Özü ve sözü farklı olan, içinden farklı düşünüp, dışına farklı yansıtan kişi olarak da açıklanmaktadır. Riyakar kelimesine bir örnek olarak; başkalarına gösteriş yapma amacıyla, kendinde var olmayan bir şeyi varmış olarak gösterme durumu, olarak açıklanabilir.
Dilimizde sıkça kullanılan “riyakar” kelimesi, insan ilişkilerinde olumsuz bir kişilik özelliğini tanımlar. Riyakarlık, insanların içten pazarlıklı ve iki yüzlü davranışlar sergilemesi anlamına gelir. Bu tür kişiler, kendi çıkarları için sahte bir tavır takınır ve olduklarından farklı görünmeye çalışırlar.
“Riyakar insan” ifadesi, sürekli olarak dürüst olmayan, içten pazarlıklı ve sahte davranışlar sergileyen kişiler için kullanılır. Bu kişiler, dışarıdan hoş ve samimi görünebilirler, ancak iç dünyalarında tamamen farklı düşünceler ve niyetler taşırlar. Örneğin, bir riyakar insan, yüzünüze karşı sizi övüp desteklerken, arkanızdan kötü konuşabilir veya size zarar verebilir.
Riyakar insanlar, güven duyulmayan ve dostluk ilişkilerinde sıkıntı yaratan kişiler olarak bilinir. Bu tür kişilerle iletişimde olmak, uzun vadede güvensizlik ve hayal kırıklığı yaratabilir.
Riyakarlık, aslında kişinin iki farklı yüzünün olduğunu ve bu yüzlerden birini insanlara gösterirken, diğerini sakladığını ifade eder. Örneğin, bir kişinin bir arkadaşına karşı samimi görünerek çıkar sağladığı durumlar, riyakarlık olarak tanımlanabilir. Aynı şekilde, siyasette veya iş dünyasında riyakar davranışlar, kişinin kendi menfaatlerini koruma amacıyla başkalarına karşı dürüst olmayan bir tutum takınmasıyla ortaya çıkabilir.
Riyakar kişilerin bazı temel özellikleri vardır. Bunlar şunlardır:
İkiyüzlülük: Riyakar insanlar, farklı durumlarda farklı yüzler gösterirler. Birine karşı samimi ve dostça görünebilirler, ancak arkasından kötü konuşabilirler.
Çıkarcılık: Riyakar kişiler, kendi çıkarlarını her zaman ön planda tutar. Yaptıkları her şey, uzun vadede kendilerine fayda sağlamak amacıyla şekillenir.
Samimiyetsizlik: Riyakar insanlar, gerçek düşüncelerini gizleyerek sahte bir tavır sergilerler. Gerçek duygularını ya da niyetlerini karşılarındakilerle paylaşmazlar.
Manipülasyon: Bu tür kişiler, başkalarını kontrol etmek ve kendi isteklerini yerine getirmek için manipülatif taktikler kullanabilirler. Bu, duygusal manipülasyon veya yalan söyleme yoluyla olabilir.
Riyakar olmak, güven ilişkilerini zedeler. İnsanlar riyakar bireylerle uzun süre sağlıklı bir ilişki sürdüremez, çünkü sürekli olarak bir güven sorunu yaşanır. Ayrıca, riyakar insanlar, başkalarının duygularını ve çıkarlarını önemsemedikleri için toplumdan dışlanabilirler.
Riyakarlık, hem kişisel hem de profesyonel yaşamda zararlı sonuçlar doğurur. Bir diğer önemli nokta ise, riyakarlığın sadece bir kişisel kusur olmadığı, aynı zamanda toplumsal ilişkilerde de büyük problemlere yol açabileceğidir. Örneğin, bir iş yerinde riyakar bir kişi, takım ruhunu bozabilir ve iş yerindeki güven ortamını zedeleyebilir.
Riyakarlık, toplumsal ve bireysel ilişkilerde zarar verici bir davranış biçimidir. Kişisel ilişkilerde hem de profesyonel hayatta dürüst olmak, riyakarlığın önüne geçmenin en etkili yollarından biridir. İnsanlara karşı açık olmak, samimiyeti ve güveni artırır. Riyakar insanlarla başa çıkmanın bir diğer yolu, sınırlar koymaktır. Onların sahte davranışlarını fark ettiğinizde, bu kişilere karşı mesafeli bir tutum takınmak önemlidir.
Riyakar birinin davranışlarını anlamak için empati kurmak ve neden bu şekilde davrandığını anlamaya çalışmak da faydalı olabilir. Bu, sorunları daha derinlemesine ele almanızı sağlayabilir.
Ne yazıktır ki özellikle siyaset alanında riyakarlık ile karşı karşıya olmaktayız.
