Özlem veya hasret, bir kimseyi ya da bir şeyi görme, kavuşma isteğidir. Bu duygu bireyde, özlenilen şeyin değeriyle ilgili algının değişmesine yol açabilir.
Yurdumuzda özlem duyduğumuz duyguların başında, toplumsal yaşamda, köklerimizin ve nereden geldiğimizin önemsenmediği, birlikte mutlulukla yaşamak gelmektedir. Toplumsal yaşamımızda milletimizi bir arada saadet içinde yaşamamıza en büyük engel, ne yazıktır ki siyaset gelmektedir. Millet tarafından seçilerek siyaset yapanların, milletimizin gözünde artık hiç bir değeri kalmamıştır.
Yalancılığın, dolandırıcılığın en üst sınırında uygulanmakta olduğu siyaset meydanında artık vatandaşımızın güven duyacağı ortam yok olmuştur. Siyasiler sadece kendi maddi çıkarları için yaşamaktadırlar.
Duygular, insan yaşamının bütün önemli durum ve olaylarında merkezi bir role sahiptirler. İnsanların sevdiği kişiler saygıdeğer bir eylemde bulunduğunda bu kişilerle gurur duyulur. İnsanlar küçük düşürüldüklerinde kızgınlık yaşarlar ya da utanç duyarlar. Çocukların doğumunda neşe, tehditle karşılaşıldığında kaygı, sevilen bir kişi kaybedildiğinde keder açığa çıkar. Araştırmalar gündelik insan yaşamının son derece duygusal olduğunu ortaya çıkarmıştır. Buna göre insanlar, zamanlarının %90’ında en az bir duygu yaşamaktadırlar. Duygular; insanların kendilerine, kişisel ilişkilerine ve çalışma hayatlarına dair anlayışlarında çok önemli bir role sahiptirler Diğer bir ifadeyle duygular, dış dünyaya yönelik algıyı şekillendiren bir lens vazifesi görmektedirler.
Neleri nasıl yaptığımız, duygulardan ve duyguları ortaya çıkaran koşullardan büyük oranda etkilenmektedir. Çocuk sahibi olmaktan mutluluk ve gurur duymamız, bizi aile refahını korumaya teşvik eder.
Mağduriyetin yarattığı kızgınlık, bizleri öç almaya sürükler. Düşünme yetimiz, cinnet anlarında bizi ciddi risklerin içine atacak kadar hasara uğrayabilmektedir. Dolayısıyla duygular, yalnızca gündelik olayların pasif bir sonucu değil, aynı zamanda yaşanacak yeni olayların aktif bir sebebi olabilmektedirler. Böylece insan eylemleri, çoğu zaman dikkatli rasyonel hesapların ürünü olmaktan oldukça uzaktır.
Ruh hâli ve duygular, kişilerin yargılarını ve verdikleri kararları bilinçli bir farkındalık olmaksızın tesadüfi bir biçimde etkileyebilmektedir. Geleneksel olarak karar alma, aklın hedefe ulaşmanın en iyi yolunu hesapladığı rasyonel bir süreç olarak görülür. Fakat bugün için bilişsel bilimin farklı alanlarından araştırmalar, insan kararlarının ve eylemlerinin, sezgi ve duygusal tepkilerden önceden düşünüldüğünden çok daha fazla etkilendiğini göstermiştir.
İnsanların karar alma süreçlerini bu derece etkileyen duyguların, başlı başına bir dizi kararın ürünü olan seçmen tercihlerini de etkilemesi beklenir. Duyguların seçmen tercihleri üzerindeki bu etkisi, siyasi aktörleri kitle duygularını hesaba katan bir söylem inşa etmeye teşvik edecektir.
Duygular ile popülizm arasındaki ilişkiyi merkezine alan pek çok çalışma; hınç korku, güvensizlik, öfke, kin ve nefret gibi olumsuz duyguları inceleme konusu yapmıştır.
Diğer taraftan kitlelerin olumlu duyguları da en az olumsuz duygular kadar popülist siyasetin ilgi alanına girebilmektedirler.
Bu olumlu duygulardan geçmişe özlem ve gurur da kitlelerin siyasi tercihlerini şekillendirebilecek bir coşkunun üretilmesine katkı sağlamaları bakımından önemlidir.
Popülist siyasetin toplumun siyasi tercihlerini etkilemek için geçmişe özlem ve gurur duyguları üzerinden kurguladığı siyasal söylem stratejisini incelemektir. Batı demokrasilerinde 2010’larda yükselen popülizm dalgasının önemli iki temsilcisi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) örneğinde Donald John Trump (kısaca Donald Trump) ve Birleşik Krallık örneğinde Alexander Boris de Pfeffel Johnson (kısaca Boris Johnson), bu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Bu çerçevede her iki liderin kampanya ve görev süresince inşa ettiği siyasal söylemler, geçmişe özlem ve gurur duygularının tespitine yönelik detaylı bir analize tabi tutulacaktır.
Siyasi liderlerin potansiyel seçmenlerini etkilemek, kendi tabanlarını konsolide etmek ve halkla aralarında genel bir rıza ilişkisi kurmak için nasıl bir siyasal söylem inşa ettikleri ve siyasal iletişim süreçlerinde halkın duygularına yönelik manipülasyonlara yer verip vermedikleri, modern demokrasilerin selameti açısından üzerinde durulması gereken konulardan biridir. Lippmann’ın (1998 -1922]) da belirttiği gibi, geçmişi çok eskilere dayanan ‘rıza üretimi’ sanatının demokrasinin yaygınlaşmasıyla yok olacağı düşünülse de, bu sanat bugünün modern demokrasilerinde hâlâ varlığını sürdürmektedir. Bu sanatı modern demokrasiler için riskli kılan ise toplumun rızasını kazanmaya giden yolda hiçbir ahlaki ilkeyi dikkate almayan, sıklıkla duygusal manipülasyonlara ve hatta politik yalanlara başvurabilen popülist liderlerdir.
Toplumsal tartışmalara bakıldığında popülizm ile ilgili (her ikisi de negatif olmak üzere) başlıca iki yorumun olduğunu söylemek mümkündür.
Popülizmin en temel özelliği ortalama insana hitap etmesidir. Bu anlamda halka referans vermeyen bir popülizm düşünülemeyecektir. Diğer taraftan popülizmde sıklıkla referans verilen halk, halkın iradesi, halkın talepleri, halkın hassasiyetleri ve halkın duyguları gibi tabirler muğlaklıktan kurtulamamaktadır.
Halk, hemen her konunun henüz olgunluğa erememiş bir gölge yöneticisi gibidir.
Buradaki karışıklık, mistik bir toplum anlayışından kaynaklanmaktadır. ‘Halk’ bir kişi olarak kabul edilmektedir. Herkesin iradesi tek bir irade gibi, herkesin aklı tek bir akıl gibi, tüm halk kitleleri bireylerin birer hücre olarak kabul edildiği organik birliğe sahip tek bir organizma gibi görülmektedir.
Burada ‘halk’ denilen insan topluluğunun; tek bir fikre, tek bir iradeye, tek bir talep setine ve tek bir duyguya sahip olan hayali bir tek organizma olarak düşünüldüğü ifade edilmeye çalışılmıştır. Bunun kaçınılmaz sonucu ise toplumdaki tüm farklı kimlik, fikir, tercih ve taleplerin göz ardı edilmesi ve hemen her konuda insanın esas alınmasıdır.
Halkların inanışları ve kökleri ne olursa olsun, hepimiz bir millet olarak içinde bulunduğumuz bu siyasetin gidişine “dur” demenin zamanı gelmiştir.
