Milas İlçe Sağlık Müdürlüğü Sağlıklı Hayat Merkezi’nde görev yapan Psikolog Onur Kuştan, giderek yaygınlaşan bireysel ve toplumsal şiddetin önlenmesinde aile eğitiminin, çocukların doğru yönlendirilmesinin ve bireyin kendini tanımasının önemine dikkat çekti. Şiddetin hiçbir gerekçeyle kabul edilemeyeceğini belirten Kuştan, sosyal medya ve dijital platformlarda karşılaşılan şiddet içeriklerinin de bireylerin davranışlarını etkileyebildiğini ifade etti.
Günümüzde trafikten okullara, spor sahalarından aile yaşamına kadar hayatın hemen her alanında karşımıza çıkan şiddet, toplumun çözüm bekleyen en önemli sorunlarından biri haline geldi. Fiziksel saldırıların yanı sıra psikolojik, ekonomik ve farklı biçimlerde kendini gösteren şiddet, yalnızca bireyleri değil, toplumsal yaşamın bütününü etkiliyor. Peki, şiddeti besleyen nedenler neler? Şiddetin önüne geçmek mümkün mü? Aile ve eğitim bu mücadelede nasıl bir rol üstleniyor?
Milas İlçe Sağlık Müdürlüğü Sağlıklı Hayat Merkezi’nde dört yıldır psikolog olarak görev yapan Onur Kuştan ile günümüzün önemli toplumsal sorunlarından biri olan şiddeti, ortaya çıkış nedenlerini ve önlenmesi için yapılması gerekenleri konuştuk.
ŞİDDET BİR İFADE BİÇİMİNE DÖNÜŞMEMELİ
Şiddetin ortaya çıkış nedenlerini değerlendirirken bireyin içinde bulunduğu koşullarla baş edememesinin ve kendisini sağlıklı biçimde ifade edememesinin önemli etkenler arasında bulunduğunu belirten Psikolog Onur Kuştan, bazı bireylerin yaşadıkları sorunlar karşısında şiddeti bir ifade biçimi olarak kullanabildiğine dikkat çekti.
Şiddetin yalnızca fiziksel saldırıdan ibaret olmadığını vurgulayan Kuştan; ekonomik ve psikolojik şiddetin de bu sorunun farklı boyutlarını oluşturduğunu belirtti. Hiçbir koşulun şiddeti haklı çıkaramayacağını ifade eden Kuştan, bireyin öncelikle kendisini tanıması, güçlü ve zayıf yönlerinin farkına varması ve bulunduğu ortamda kendisini nasıl ifade edeceğini öğrenmesi gerektiğini söyledi.
İş yaşamında, okulda veya aile içerisinde hangi konumda bulunursa bulunsun herkesin kendi davranışlarını sorgulaması ve kendisini geliştirmesi gerektiğini belirten Kuştan, özellikle stres ve kaygının yoğunlaştığı anlarda sağlıklı iletişim kurabilmenin önemine işaret etti.
ŞİDDETLE MÜCADELENİN İLK ADRESİ AİLE
Şiddetin önlenmesinde eğitimin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Kuştan, ancak bu eğitimin yalnızca okul sıralarıyla sınırlı düşünülmemesi gerektiğini vurguladı.
Çocukların öğretmenlerinden, arkadaşlarından ve okul çevresinden etkilendiğini, ancak okulda geçirilen zamanın sınırlı olduğunu hatırlatan Kuştan, çocuğun davranışlarının şekillenmesinde ailenin çok daha belirleyici bir sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Çocukların küçük yaşlardan itibaren doğru ve yanlış davranışları öğrenmesi, farklı ortamlarda nasıl konuşması ve nasıl davranması gerektiği konusunda aileleri tarafından yönlendirilmesi gerektiğini belirten Kuştan, anne ve babaların çocuklarına yalnızca sözleriyle değil, kendi davranışlarıyla da örnek olmalarının önemine dikkat çekti.
SOSYAL MEDYA VE DİJİTAL İÇERİKLERİN ETKİSİ
Son yıllarda trafik, okul ve spor alanlarında yaşanan şiddet olaylarının dikkat çekici boyutlara ulaştığına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kuştan; “Bu süreçte sosyal medya, televizyon dizileri ve dijital platformlarda karşılaşılan içerikler de etkili olabiliyor” dedi.
Bireylerin çevrelerinde gördüklerinden ve sürekli maruz kaldıkları içeriklerden etkilendiğini belirten Kuştan; “Özellikle tartışma, kavga ve şiddet görüntülerinin zamanla insanların kendilerini ifade etme biçimlerine yansıyabiliyor. Bu nedenle çocukların ve gençlerin dijital dünyada karşılaştıkları içeriklerin aileler tarafından takip edilmesi, teknolojinin güvenli ve yararlı biçimde kullanılmasının öğretilmesi büyük önem taşıyor” dedi.
OKULLARDA AKRAN NEZAKETİ VE TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI EĞİTİMİ
Görevi kapsamında danışanlarla bireysel görüşmeler gerçekleştiren Kuştan, okullardan ve çeşitli kurumlardan gelen talepler doğrultusunda eğitim çalışmalarına da katıldıklarını belirtti.
Okullarda özellikle akran zorbalığı ve akran nezaketi konularının ele alındığını aktaran Kuştan, çocuklara yaşıtlarıyla nasıl iletişim kurmaları gerektiğinin, yanlış bir davranışla karşılaştıklarında bunu nasıl ifade edebileceklerinin anlatıldığını söyledi.
“Eğitim çalışmalarının bir diğer önemli başlığını ise teknoloji bağımlılığı oluşturuyor. Çocukların teknolojiyi kendi yararlarına nasıl kullanabilecekleri, zararlı içeriklerle karşılaştıklarında ailelerine, öğretmenlerine veya ilgili kurumlara nasıl başvurabilecekleri konusunda bilgilendirme yapılarak, çocukların ve gençlerin zarar görmemesini sağlamaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
PSİKOLOĞA GİTMEKTEN ÇEKİNMEYİN
Toplumda psikolojik destek almaya yönelik geçmişten gelen bazı çekincelerin hâlâ devam ettiğini belirten Kuştan; “Ancak bu konuda önemli bir mesafe alındığını düşünüyorum. Nasıl ki fiziksel bir rahatsızlık yaşandığında doktora başvurmanın doğal karşılanıyorsa; kaygı, bunalım, öfke, takıntı, uyku sorunları veya yakın kaybı gibi durumlarda da psikolog ya da psikiyatrist desteği almanın aynı şekilde doğal karşılanması gerekiyor” vurgusu yaptı. Yaşanan sorunların kişinin günlük yaşamını olumsuz etkilediği fark edildiği halde profesyonel destek alınmamasının, bireyin yaşamdan giderek uzaklaşmasına neden olabileceğine dikkat çeken Kuştan; “Psikolojik destek bir zayıflık değil, kişinin kendisine ve yaşamına verdiği değerin göstergesidir” dedi.
SAĞLIKLI HAYAT MERKEZİ’NDE HİZMETLER ÜCRETSİZ
Milas İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesindeki Sağlıklı Hayat Merkezi’nde psikolojik danışmanlığın yanı sıra diyetisyen, fizyoterapist, çocuk gelişimi ve sosyal hizmet uzmanı gibi farklı alanlarda da hizmet sunuluyor.
Merkezde verilen hizmetlerin ücretsiz olduğunu belirten Kuştan, vatandaşların MHRS üzerinden randevu alarak başvurabileceğini, gerekli görüldüğünde aile hekimlerinin de danışanları merkeze yönlendirebildiğini ifade etti.
Psikolojik danışmanlık görüşmelerinin ihtiyaca göre haftalık veya iki haftalık aralıklarla sürdürülebildiğini belirten Kuştan; “Görüşmelerde paylaşılan bilgiler gizlilik esasına göre değerlendirilir. Yasal istisnalar ve danışanın yararının gerektirdiği durumlar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaz” dedi.
Bazı durumlarda psikolojik görüşmelerin tek başına yeterli olmayabileceğini de belirten Kuştan, depresyon, kaygı bozuklukları, evlilik sorunları ve uyku problemleri gibi durumlarda psikiyatri uzmanının değerlendirmesi ve gerekli tıbbi tedaviyle psikolojik desteğin birlikte yürütülmesinin daha kalıcı sonuçlar sağlayabileceğini söyledi.
ŞİDDETLE MÜCADELE ORTAK SORUMLULUĞUMUZ
Şiddetin yalnızca belirli bir ülkeye veya topluma özgü bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Psikolog Onur Kuştan, bu sorunla mücadelede bireysel çabanın yanında toplumsal dayanışmanın da önem taşıdığını ifade etti.
Yanlış bir davranışla karşılaşıldığında sessiz kalmak yerine ortak bir duyarlılık gösterilmesi gerektiğine dikkat çeken Kuştan; “Bireyler küçük yaşlardan itibaren kendilerini geliştirmeli, duygu ve düşüncelerini sağlıklı biçimde ifade etmeyi öğrenmelidir. Bu nokta son derece önemlidir” ifadelerini kullandı.
Kuştan’ın değerlendirmeleri, şiddetle mücadelenin yalnızca yaşanan olaylara müdahale etmekle sınırlı olmadığını bir kez daha ortaya koyuyor. Şiddetsiz bir toplumun yolu; ailede başlayan doğru eğitimden, okulda güçlenen nezaketten, dijital dünyada bilinçli davranıştan ve gerektiğinde profesyonel destek almaktan geçiyor.
Çünkü şiddeti önlemek, yalnızca güvenlik güçlerinin veya ilgili kurumların değil, çocuk yetiştiren ailelerden eğitimcilere, yöneticilerden her bir bireye kadar hepimizin ortak sorumluluğudur.
