1/2
Dans, insanlık tarihinin en eski güdülerinden biridir. Bazen bir inanç, bazen bir büyü amacıyla, bazen de toplumsal bir ifade biçimi olarak varlık bulmuştur. Ancak her durumda, dansın özüdür insanın bedeni. Estetik kaygılarla şekillenen bu insanlık mirası, her bir dansçının bedeninde yeniden hayata geçer. Dansın kalıcılığı, ancak hatırlatılmasıyla mümkündür; bu yüzden kayıt altına alınamayan pek çok dans, zamana yenik düşüp kaybolmuş, günümüze ulaşamamıştır.
Halk dansları, dünya kültürlerinin bir parçası olarak, 19. yüzyıldan sonra folklor biliminin bir disiplin olarak ortaya çıkmasıyla birlikte daha fazla önem kazanmıştır. Özellikle ulus devletler, halk danslarını toplumlarını birleştirici bir araç olarak benimsemiş ve bu sanata devlet desteği sağlamıştır. Türkiye’de halk dansları süreci, Cumhuriyet’in ilk yıllarında, Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde, 1935 yılında Balkanlılar Festivali ile başlamış ve zamanla gelişerek kurumsallaşmıştır. Bu süreç, çeşitli adımlar atılarak derinleşmiş ve halk danslarının toplumsal alandaki yeri güçlenmiştir. Bu adımlar özetle şunlardır:
1. Saha araştırmaları
2. Arşiv ve analiz çalışmaları
3. Yerel ekiplerin oluşturulması
4. Sahneye yönelik sanatsal projeler
5. Festival ve yarışmalar
6. Televizyon programları ve yayınlarla halkın ilgisinin artırılması
Başlangıçta ‘raks’, ‘milli oyun’ ve ‘halk oyunu’ gibi adlarla anılan “Türk Halk Dansları”, tarih içerisinde pek çok organizasyonun da desteğiyle ülke genelinde gelişim göstermiştir. Bu gelişimi ve buna katkı sağlayan organizasyonları kısaca incelemek yerinde olacaktır.
1955 yılında, Yapı Kredi Bankası’nın desteğiyle başlayan ve 1970’lere kadar süren “Halk Oyunları Bayramları”, halk danslarının sahneyle buluştuğu önemli bir dönemeç olmuştur. Bu organizasyonların başlıca kazançları şunlardır:
- Yaratıldığı coğrafyadan çıkan halk dansları, ilk kez sahne ile tanışarak İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde büyük bir ilgi görmüş, halkta, sanat çevrelerinde ve medyada yoğun bir ilgi uyandırmıştır.
(devamı var)
