Asgari ücret hesapları yine başladı.
Her yıl aynı tiyatro…
Memura ne kadar zam, asgari ücrete ne kadar artış?
Ekranlar dolu, masalar kalabalık, rakamlar havada uçuşuyor.
Ama ortada gerçek bir “zam” yok.
Açık konuşalım:
Bu tartışmalar, kokmuş ete tuz basıp milleti uyutma çabasından başka bir şey değil.
“Biz sadece hakemiz, sorumluluk bizde değil” deniyor.
Oysa herkes biliyor ki hükümet, masaya oturmadan önce rakamı belirliyor.
Toplumun nabzını yokluyor, tepkileri ölçüyor, sonra da o rakamı masada dayatıyor.
Adına da “uzlaşı” diyorlar.
Sorun şu ki; sistemin başı da sonu da tutmuyor.
Veriler sağlıksız, hesaplar çelişkili ama yine de bir standart yok.
Oysa bu ülke artık keyfi zam tartışmalarından kurtulmak zorunda.
Basit bir ilke koymak bu kadar mı zor?
Gerçekleşen gerçek enflasyon neyse,
bunun en az %10 fazlası zam olarak verilmelidir.
Çünkü enflasyon farkı zam değildir;
yıl içinde cebimizden çalınanın iadesidir.
Zam dediğin, kaybın üstüne konandır.
Özel sektör, kamu, memur, işçi…
Kim olursa olsun;
önce gerçekleşen enflasyon eklenmeli,
sonra bunun üzerine en az %10 refah payı verilmelidir.
Örnek mi?
Bugün 22.104 lira maaş alan bir vatandaş, yaklaşık %80’lik bir enflasyon yaşamışsa maaşı 39.787 liraya çıktığında zam almış olmaz.
Bu sadece hayatta kalma telafisidir.
Buna %5–10 arası refah payı eklenirse,
örneğin %5 ile maaş 41.776 liraya çıkarsa
işte o zaman adına zam denir.
Aksi halde yapılan şey, rakamlarla makyajdır.
Bu ülkede standart bir refah payı belirlenmiş olsa, gerçekleşen enflasyon baz alınsa herkes yıl başında ne alacağını bilir, kimse masadan mucize beklemez.
Bir başka hayati konu daha var:
En düşük emekli aylığı ve maaşlar asgari ücrete endekslenmelidir.
Ve evet, bir defaya mahsus olmak üzere asgari ücret 55–60 bin lira bandına çekilmelidir.
Çünkü:
Yoksulluk sınırı ortada,
açlık sınırı ortada,
kiralar, faturalar, yaşam maliyetleri ortada.
Bu şartlarda bunun altındaki her ücret
ekonomik bir tercih değil,
vicdani bir çöküştür.
İnsanları rakamlarla değil, gerçeklerle kandırabilirsiniz.
Ama açlığı, yoksulluğu ve adaletsizliği
hiçbir zam tiyatrosu örtemez
