Bir vakitler Anadolu’nun her sokağında “Bismillah”la açılan kepenkler vardı.
Kazancın bereketi, ahlakın gölgesinde büyürdü.
Tartıda hile yapmak değil, komşunun siftahını beklemek erdem sayılırdı.
Ahilik, işte o incelikti.
Bir elin emeğiyle diğer elin duası arasındaki bağdı.
Bugün o bağı kopardık.
Kazancı helal kılmaktan çok, kazancı hızlı kılmanın peşindeyiz.
Ticaret, artık bir “yarış”, insan ise bu yarışta harcanan “araç”.
Bir zamanlar “eline, beline, diline sahip ol” diyen kültür,
şimdi “fırsatı yakala, rakibini geç” diyor.
Lakin biz geçtikçe, geride kalan yalnızca vicdanımız oluyor.
Ahilik, sadece bir ekonomik sistem değildi.
O, bir insan yetiştirme mektebiydi.
Eline dürüstlüğü, diline edebi, beline iffeti emanet ederdi.
Her usta, bir işin değil, bir insanın da mimarıydı.
Bugün ise diploma çok, karakter az; işyeri çok, iş ahlakı az.
Ticaretin kalbi para pompalıyor ama ahlak kan kaybediyor.
Ahilikte “helal kazanç” bir ibadetti.
Bugün helal-haram çizgisi, reklamların toz bulutu içinde silinmiş durumda.
Fiyatlar yükseliyor, vicdanlar düşüyor.
Ekranlar “büyüme rakamlarını” övüyor ama kimse “vicdan endeksi”nden bahsetmiyor.
Oysa biz, “kazancın hakikati”ni unuttuğumuz anda,
bereketi kaybettik.
Bereket sadece çok kazanmak değil, doğru kazanmanın huzurudur.
Bugün kazanç çok, huzur yok.
Belki de mesele budur.
Şimdi dönüp sormanın vaktidir:
Bizim kepenklerimizi kim kapattı?
Ahi Evran’ın mirasını, hangi tabela gölgeledi?
Belki de yeniden “Ahi olmanın” zamanı geldi:
Eline sahip ol, beline sahip ol, diline sahip ol.
Çünkü hakikat, hâlâ o üç kapının ardında duruyor.
Günümüzde Ahilik kültürünün hala yaşatılmaya çalışıldığı yerlerin sayısı o kadar azaldı ki ben Türkiye’nin yarısını gezmiş yurt dışı görmüş biri olarak sadece Bolu’nun Mudurnu ilçesinde buna tanıklık ettim.
Şimdi soruyorum kendime Milas’ta neden olmasın bizim esnafımız bizim halkımızda bu kültürü elbet yaşatabilir.
