Bir zamanlar insanlar bir yere yerleşirken önce şuna bakardı;
“Burada su var mı?”
Çünkü su varsa hayat vardı. Tarım vardı. Bereket vardı. Gelecek vardı.
Bugün teknoloji çağında yaşıyoruz ama değişen pek bir şey yok. Hâlâ bir şehrin gerçek zenginliği betonunda değil, suyunda saklı.
İşte bu yüzden için artık en önemli meselelerden biri su meselesidir.
Üstelik konu sadece bugün musluktan su akması değil.
Asıl mesele;
“10 yıl sonra, 20 yıl sonra, 50 yıl sonra ne olacak?”
Çünkü artık dünya değişiyor.
Kuraklık artıyor. Yağış düzenleri bozuluyor. Yeraltı suları azalıyor. Nüfus büyüyor. Tüketim artıyor.
Ve bütün bunların ortasında Milas, bugün sahip olduğu avantajları koruyabilecek mi, yoksa gelecekte su sıkıntısı yaşayan kentlerden biri mi olacak?
İşte asıl soru bu.
Bugün açık konuşmak gerekirse Milas hâlâ şanslı bölgelerden biri.
Barajları var. Yeraltı su kaynakları var. Tarım ovaları var. Doğal su toplama alanları var.
Yani bugün için tamamen susuz bir tablo yok.
Ama tehlike de kapıda bekliyor.
Özellikle gibi yaz aylarında nüfusu katlanan bölgelere su verilmesi, kurak geçen yıllar, kontrolsüz tüketim, eski altyapılar ve bilinçsiz kullanım gelecekte ciddi risk oluşturabilir.
Çünkü mesele sadece “su var mı?” değil.
Mesele; “Bu suyu doğru yönetebiliyor muyuz?”
Eğer yönetemezsek, bugün bereket gibi görünen kaynaklar yarın yetmemeye başlayabilir.
En büyük tehlikelerden biri de görünmeyen kayıplar.
Türkiye’de birçok şehirde suyun önemli kısmı daha vatandaşa ulaşmadan eski borulardan toprağa akıp gidiyor. Yani aslında bazen kuraklıktan önce ihmal susuz bırakıyor insanı.
Milas’ın ilk yapması gereken şey budur.!!
Önce elindeki suyu korumak.
Eskiyen hatlar yenilenmeli. Kaçaklar tespit edilmeli. Mahalle mahalle su kayıp haritası çıkarılmalı.
Çünkü kaybolan her damla, geleceğin eksilen rezervidir.
Bir diğer önemli konu tarım.
Milas’ın gerçek gücü: toprağıdır, zeytinidir, üretimidir.
Ama vahşi sulama devam ederse gelecekte tarım en büyük darbeyi yiyebilir.
Artık yeni dönemde; Damla sulama, gece sulaması, akıllı tarım sistemleri, kuraklığa dayanıklı üretim kaçınılmaz hale gelecek.
Çünkü gelecekte çok su kullanan değil, suyu akıllı kullanan üretici ayakta kalacak.
Bir başka kritik mesele ise yeraltı suları.
Bugün birçok bölgede insanlar sürekli sondaj açıyor. Fakat doğa bankadaki para gibi değildir. Sürekli çekerseniz bir gün hesap boşalır.
Eğer yeraltı suları kontrolsüz tüketilirse; Toprak çöker, kuyular kurur, tarım zarar görür, hatta kıyı bölgelerde tuzlu deniz suyu içeri sızmaya başlar.
İşte bu yüzden Milas’ın artık günü kurtaran değil, geleceği planlayan bir anlayışa ihtiyacı var.
Peki çözüm ne?
Aslında çözüm çok karmaşık değil.
Öncelikle su siyaset üstü mesele haline gelmeli.
Çünkü suyun partisi olmaz. Suyun ideolojisi olmaz. Susuzluk herkesi eşit vurur.
İkinci olarak kısa, orta ve uzun vadeli planlar hazırlanmalı.
Kısa vadede; Kaçaklar azaltılmalı, altyapı yenilenmeli, bilinçlendirme çalışmaları başlamalı.
Orta vadede; Yağmur suyu toplama sistemleri yaygınlaşmalı, arıtılmış sular yeniden kullanılmalı, tarım modernleşmeli.
Uzun vadede ise Milas kendi su güvenliğini sağlayan örnek kentlerden biri haline gelmeli.
Belki bugün bazılarına uzak geliyor ama geleceğin en güçlü şehirleri; Gökdeleni en yüksek olanlar değil, suyunu koruyabilen şehirler olacak.
Çünkü petrolsüz hayat bir şekilde devam eder. Ama susuz hayat devam etmez.
İşte bu yüzden bugün atılacak her doğru adım, gelecekte Milas’ın kaderini belirleyecek.
Belki de artık şu soruyu yüksek sesle sormanın zamanı gelmiştir.!!
“Biz suyu gerçekten ihtiyaç kadar mı kullanıyoruz, yoksa gelecek nesillerin hakkını da bugün tüketiyor muyuz?”
Çünkü bir şehir ancak suyunu koruyabildiği kadar geleceğini koruyabilir.
