Bir şehir düşünün; kaldırımı var ama geçilmiyor, rampası var ama çıkılmıyor, hizmeti var ama ulaşılamıyor.
Milas’ta engelli bireylerin yaşadığı sorun tam olarak budur.
Var gibi görünen ama işlemeyen bir düzen.
Engellilik bireyin bedeniyle değil, şehrin sunduğu imkanlarla ölçülür. Eğer bir şehir engelli bir yurttaşına bağımsız hareket alanı tanımıyorsa, ortada fiziksel değil, toplumsal bir engel vardır.
Günlük Hayat Engellerle Dolu
Milas’ta engelli bireyler için en temel sorun, erişilebilirliktir.
Kaldırımlar işgal altında, rampalar standart dışı, yaya geçitleri tekerlekli sandalye ve görme engelliler için uygun değil, toplu taşıma araçlarının büyük kısmı erişilebilir değil, kamu binalarına ulaşım çoğu zaman mümkün değil.
Bir engelli birey için dışarı çıkmak, çoğu zaman “günlük hayat” değil, bir mücadele haline geliyor.
Eğitim, İş ve Sosyal Hayat…
Kapalı Kapılar erişilemeyen şehir, eğitimi ve istihdamı da engelliyor.
Engelli bireyler için uygun iş alanları sınırlı, özel sektörde engelli istihdamı yasal zorunluluğun ötesine geçmiyor, mesleki eğitim ve beceri kazandırma programları yetersiz.
Sonuçta engelli bireyler üretimden kopuyor, yardıma bağımlı hale getiriliyor. Oysa asıl ihtiyaç olan şey yardım değil, fırsat eşitliğidir.
Aileler de Yalnız
Engelli bireylerin yaşadığı zorluklar sadece onlara ait değil.
Aileler; bakım yüküyle yalnız kalıyor, psikolojik destek alamıyor, bürokrasi içinde yolunu kaybediyor.
Milas’ta birçok aile için engelli bir çocuğa ya da yakına sahip olmak, sistemle sürekli mücadele etmek anlamına geliyor.
Peki Ne Yapılabilir? Milas İçin Somut Çözümler
- Erişilebilirlik bir tercih değil, zorunluluk olmalı
Kaldırımlar, yollar, kamu binaları ve parklar engelli standartlarına uygun hale getirilmeli. Denetim kağıt üzerinde değil, sahada yapılmalı.
- Toplu taşıma erişilebilir hale getirilmeli
Engelli rampalı araçlar artırılmalı, duraklar uygun şekilde düzenlenmeli. Engelli bir yurttaş, ulaşım için başkasına muhtaç kalmamalı.
- Engelli istihdamı desteklenmeli
Yerel yönetimler öncülüğünde mesleki eğitim kursları, korumalı iş alanları, özel sektöre teşvikler hayata geçirilmeli.
- Engelli ve aileleri için danışma ve destek merkezleri kurulmalı
Milas’ta engelli bireyler ve aileleri için tek merkezden hizmet veren, yol gösteren ve psikolojik destek sunan yapılar oluşturulmalı.
- Karar süreçlerine engelliler dahil edilmeli
Engelliler için alınan kararlar, engelliler olmadan alınmamalı.
Danışma kurulları göstermelik değil, etkili olmalı.
Milas’ta engel, tekerlekli sandalyede değil;
kaldırımı işgal eden zihniyettedir.
Bir şehir, engelli bireylerini ne kadar özgür kılıyorsa o kadar gelişmiştir.
Merhametle değil, hakla; acımayla değil, adaletle yol alınır.
Milas bunu yapabilir.
Yeter ki engeli görmezden gelmek yerine, ortadan kaldırmayı seçelim.
