Walex’ten Sanat, Mizah ve Topluma Dair Samimi Bir Yolculuk
Bulgar çizer Valeri Alexandrov, nam-ı diğer Walex, çizgilerle düşünen, mizahı bir yaşam biçimi olarak benimseyen, uluslararası çapta tanınan bir karikatürist. Sanat yaşamı boyunca kelimelere ihtiyaç duymadan, çizgileriyle toplumsal meselelere ayna tutmayı başaran Walex, Mehmet Nergiz’e verdiği bu özel röportajda hem kişisel sanat yolculuğunu hem de Milas’a ve Turhan Selçuk’a duyduğu hayranlığı içtenlikle paylaşıyor. Mizahın evrensel dilini, yaratıcılığın sorumlulukla olan bağını ve uluslararası projelerini anlatan Walex, karikatürün gücünü bir kez daha hatırlatıyor.
– Kendinizi kısaca tanıtır mısınız?
Ben neşeli bir insanım. Çatışmaları karikatürlere hapsederek önlüyorum. Bu benim ana hobim.
– Sanatla ilk ilişkiniz ne zaman ve nasıl başladı?
Çocukluğumdan beri karikatürleri ve çizimleri çok severim. Öğrenciyken her yere karikatür karakterleri çizerdim. Ortaokulun son yılında, sınıf arkadaşlarımın fikirlerine dayanarak popüler şarkılardan dizeler çizmeye başladım.
– Bu alanda çalışmaya başlamanız için size ilham veren ne oldu? Bir dönüm noktası veya belirli bir ilham kaynağı oldu mu?
Belirli bir an yok. Kışlada, ilk yılımın sonuna doğru, Temmuz-Ağustos 1973’te askeri konularda bir askeri gazeteye karikatürler göndermeye başladım. Editör kadrosu beni onayladı. Ve böylece. Kışladan sonra, daha öğrenciyken, öğrenci ve bölgesel gazetelerde çalıştım. Üniversitede karikatürlerden oluşan kişisel sergiler açtım. Ayrıca gazetenin teknik editörü olarak kabul edildim.
– Şimdiye kadar yaptığınız işler arasında sizi en çok yansıtanlar hangileri?
Genellikle baştan itibaren metinsiz çizdim. Bir tabelada veya reklamda bir kelime olabilir, ama o kadar. Sosyal tema favorim ama günlük yaşamla da eğleniyorum.
– İşleriniz Milas’tan, Ege bölgesinden veya yerel kültürel öğelerden izler taşıyor mu? Peki Turhan Selçuk karikatür yarışması hakkında ne düşünüyorsunuz?
Evet, Ege bölgesinden karikatürlerim oldu. İlk yarışmayı hatırlıyorum, arkadaşlarım Ivaylo Tsvetkov ve Valentin Georgiev ödül kazanmıştı. İkinci yarışmaya katıldım. Yarışma çok iyi, Türkiye’nin en iyilerinden biri ve dünya çapında öneme sahip. Ve bölge ve Milas şehri kendisi harika turistik yerler, fırsat bulduğumda eşimle birlikte oraları ziyaret etmek isterim. Turhan Selçuk’un işçiliğine büyük saygı duyuyorum. Yunanlılar ve Rodos adaları ve Onikiada’nın diğer adaları (Onikiada) öncesinde bağımsız Karya’nın antik tarihine, Mausoleum’un geldiği Mausolos, Persler, Homeros Truva Savaşı’nda Milet’ten bahseder ve Büyük İskender o zamanlar Novohettia olan yere ayak basar. Sonunda Selçuklu Türkleri geldi ve Menteşe Beyliği kuruldu. Ne hikaye.
– Sizce bugün sanatla ilgilenmek nasıl bir şey? Bunu fırsatlar, ilgi ve çevre açısından değerlendirir misiniz?
Her şeyden önce, var olan bir ihtiyacı karşılamak. Benim için, yıllar içinde bir meslek de olsa, nihai hobi. Bugün, internetin yardımıyla, bu beni kan grubumdan, ancak farklı kıtalardan, dinlerden ve zihniyetlerden süper ilginç insanlarla buluşturuyor. Bu beni sürekli zenginleştiriyor, daha akıllı kılıyor, eğer bunu mütevazı bir şekilde söyleyebilirsem.
– Sizce bir sanatçının toplumla ilişkisi nasıl olmalı?
Yaratıcı daha iddialı olmalı, sadece olayları yansıtmamalı ve değerlendirmelerde bulunmamalı, grafik düşüncelerini ve sonuçlarını mümkün olan her türlü medya aracılığıyla toplumla sürekli paylaşmalıdır. Önemli olan, onun egosuna değil, topluma hizmet ettiğini, misyonunun yanı sıra bir sorumluluğu da olduğunu unutmamaktır. Her şey hakkında olumsuz olmak en kolayıdır: siyasette, sanatta, sporda, bir kişinin hayatında veya piyasada. Bu, karikatüristi daha uzun, daha ağır veya daha objektif yapmaz. Bu, yaratıcıyı kenara, yalnız, tatminsiz ve alaycı bir şekilde koyar ve kervan yoluna devam eder. Bu şekilde, kendi kişisel baldıran otuyla kendini zehirler ve kişisel hayatı da aynı durumdadır. Hiç kimse toplumdan daha büyük değildir.
– Son olarak, üzerinde çalıştığınız mevcut projeler veya paylaşmak istediğiniz gelişmeler var mı?
Diyebilirim ki, genelde beni destekliyorlar ve bu beni etkiliyor, ama ben başkaları için bir şeyler yaptığımda, hayatın benim için olan doluluğu, herkesin bana hediye vermesinden daha büyük oluyor. Ve bunun üzerinde çalışmaya başladım:
1- Karikatür bölümünün genel sergisi – 2025
2- Haskovsik Kaun – şehirde genel sergi ve Karikatür Festivali – 10 sanatçı – 2025
3- Samokov, Raduil’in Bob-Fest köyü – Sergi ve sanat malzemeleri, diplomalar, vb. – 2025
4- Çin’de Çin-Bulgar sergisi – Çin, Jiaxing’deki yeni kültür merkezi – 2025
5- Boris Dimovski anma sergisi – doğumunun 100. yılı, Bulgar Sanatçılar Birliği – 2026
6- 50. Jübile Ulusal Karikatür Sergisi – Bulgar Sanatçılar Birliği, Şipka 6 – 2026
7- Gencho Simeonov anma sergisi – 95 yaşında doğum – 2026
8- 19. Ulusal Mizah ve Hiciv Yarışması’nın eş organizatörü – “Zharava” Kubrat 2026
9- Bulgar Türkleri karikatür sergisinin eş organizatörü ve küratörü – BNR – 2026
10- Ivan Kutuzov anma sergisi – Kuti – 70 yaşında doğum – 2026
11- Georgi Chaushov anma sergisi – Rayko Aleksiev Salonu – 2026
12- “Su, Nehir, İnsanlar” temalı İkinci Uluslararası Karikatür Yarışması – Vidin 2026
