Ankara’nın gri memur semtlerinde başlayan bir çocukluk… Siyah önlük, beyaz yaka, bahçeli bir evin avlusunda sek sek oynanan günler. Zaman, Demirlibahçe’den Bahçelievler’e, oradan İstanbul’un vapur seslerine doğru akarken; Türkiye de, hayat da, insanlar da değişiyor. Kimi zaman Bravo dergisi sayfalarında, kimi zaman bir walkman kulaklığında, kimi zaman da bir ankesörlü telefonun başında şekillenen bu yolculuk; gözlemle, ayrıntıyla ve cesaretle beslenen bir sanatsal hafızaya dönüşüyor.
Resimle başlayan ifade arayışı, kelimelerle anlatılamayan insan hallerini yakalama isteğiyle karikatürde başka bir dile evriliyor. Çizgi, Eda Uzunoğlu için yalnızca estetik bir üretim alanı değil; toplumla kurulan bir bağ, bir tanıklık ve bir temas biçimi oluyor. Memuriyetten istifa edip sıfırdan kurulan bir hayat, paraşütle gökyüzüne atlanan anlar ve girişimciliğin zorlu ama öğretici yılları; hepsi bugün çizgilerde karşımıza çıkan cesaretin, mizahın ve derin insan gözleminin kaynağını oluşturuyor.
Pandemi sonrasında karikatür yarışmalarıyla görünürlük kazanan bu üretim süreci, yerelden evrensele uzanan bir anlatıya dönüşürken; Milas’tan dünyaya açılan sergiler, uluslararası ödüller ve insanlara “uzaktan” da olsa dokunabilmenin heyecanı eşlik ediyor. Eda Uzunoğlu, çizgileriyle gülümsetirken düşündüren, sade ama güçlü bir dille hayatın içinden konuşan sanatçılardan biri olarak karşımızda duruyor.
Bize kısaca kendinizden bahseder misiniz?
-Gri renkli memur kenti Ankara’nın memur anne babanın çocuğu olarak 1970’te dünyaya geldim.Romanya Tulcea dan 1938’de göç etmiş dedemin yaptığı bahçeli evde, Demirlibahçe İlkokulunda ilk öğrenim. Siyah önlük, beyaz yaka. Mutluluk: babaanne, sek sek, çin çan.
1979 100 Yıl İşçi Bloklarına taşınma, Bahçelievler Deneme Lisesi orta ve lise öğrenimi. Gri forma, Milli Kütüphane, Özal dönemi. Mutluluk: Bravo dergisi, Duran Duran, Şeker Kız Candy, Dallas, MKE kampları, saklambaç, beştaş.
1989 İstanbul Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi resim bölümü üniversite eğitim dönemi. Çemberlitaş Kız Öğrenci yurdunda dört sene. Kadıköy vapuru, ankesörlü telefon, Ulusoy otobüsleri. Mutluluk: Walkmen, Levi’s 501, füzen, tuval zımbası.
Grinin son kalıntılarından kurtulmak için olsa gerek THY Türk Kuşu 5 atlayış paraşütçü sertifikası. Rüzgar,kanca,kayış. Mutluluk: cesaret.
Benim gibi memur ebeveynleri olan eşimle 1992’de evlendim. İkimiz de memurluk görevinden istifa ederek, sıfırdan kurduğumuz ADM inşaat şirketi ile yolumuza devam ettik. İnternet, cep telefonu, kredi kartı, Tomb Raider, Televole ve Erdoğan dönemi. Mutluluk: İki oğul, eş, ev, aile.
2022 karikatür yarışmaları keşfi. Yetmeyen zaman, sosyal medya, Güven sanat. Mutluluk: İnsanlara dokunmak.
Karikatür sanatıyla tanışmanız ne zaman ve nasıl başladı?
-Yetenekli olduğunuzun farkındalığı çevrenizden aldığınız övgülerden anlaşılıyor. Her dönemimde bunu yaşadım. Karikatür kendimi bildim bileli girdiğim her çevrede insan ve ilişkilerinde gördüğüm ama kelimelerle anlatamadığım mizahi yönlerin altını çizerek anlatabildiğim bir yol oldu. Resim daha zor ve sancılı bir süreç. Eğer kendiniz için yapıyorsanız. Toplum için çok yaptım hediyeler, siparişler vb.
Bu alanda çalışmaya başlamanızda size ilham veren neydi? Bir dönüm noktası veya belirli bir ilham kaynağı oldu mu?
-Karikatürde çevrem artık yetmiyordu. Uzaklardaki insanlara dokunmak arzusu beni yarışmalara yönlendirdi. Pandemi sonları 2022’de çizmeye ve göndermeye başladım. Dijital ortamda göndermek çok kolaydı. Derece almaya başlayınca devam etmeye karar verdim.
Bugüne kadar yarattığınız eserlerden hangisi sizi en iyi şekilde temsil ediyor?
-Geçmişten bugüne duyduğum sözler; yine yaratmışsın, çok iyi gözlem ve ayrıntı oldu. Bu günden sonra çizimlerimde beni ne yansıtacak bilemiyorum.
Eserlerinizde Milas’ın, Ege bölgesinin veya yerel kültürel unsurların izleri var mı? Turhan Selçuk karikatür yarışması hakkında ne düşünüyorsunuz?
-Yarışma konuları yöresel olursa çiziyorum. Büyük usta Turhan Selçuk adına düzenlenen yarışmaya katılıp özel ödül aldığımda çok gurur duydum ve mutlu oldum Ruhan hanım, İzel ve Kamil bey ile ve pek çok değerli sanatçıyla orada tanışma şerefine eriştim. Muhammet bey’in muhteşem ev sahipliğinde harika Milası yaşadım. Sizin de emeğinizin çok olduğu böyle bir organizasyonun benzerinin az olduğunu düşünüyorum. Bu yarışmanın dönüşünün muhteşem olacağına inanıyorum.
Sizce günümüzde karikatür sanatıyla uğraşmaya değer mi? Fırsatlar, ilgi alanları ve ortam açısından nasıl değerlendirirsiniz?
-Bu gün dijital dünyada sanatınızı kısa sürede bütün insanlara sunabilir ve aracılara gerek kalmadan paraya çevirebilirsiniz. Dünyanın bu kadar küçüldüğü bir dönemde masrafsız bir şekilde farklı dillerde ki insanlarla sanatınızı paylaşmak büyük keyif ve mutluluk.
Sizce bir sanatçının toplumla ilişkisi nasıl olmalıdır?
-İnsan sosyal bir varlık. Sanatçı insandan diğer canlılardan ve doğadan beslenir. Dünya ile savaşır veya sevişir. Ağıtını, küskünlüğünü, kahkahasını ve çığlığını eserine yansıtır. Yaratım süreci sancılıdır ,o dönemde da yalnızlığına ihtiyacı vardır.
Son olarak, şu anda üzerinde çalıştığınız yaratıcı projeler veya paylaşmak istediğiniz gelişmeler var mı?
-Florida da bir yarışma da The Best Show ödülüne layık görüldüm. Sarasota Bayfront ve St. Pete Poynter Park da büyük brandaya basılmış eserimin sergilenme gününü heyecanla bekliyorum. Herhangi bir projem yok. Zaman ayırabilirsem resme başlamak şu anki tek hedefim.
Mehmet bey ne güzel yorumlamışsınız. Kaleminize sağlık. Gazetenizde bana yer verdiğiniz için çok teşekkürler.