KENDİ KÜÇÜK, FİKRİ BÜYÜK ADAM: GÖAYDIN, HALK BİLİMİNDE YAPTIĞI ÇALIŞMALARLA GELECEĞE IŞIK TUTUYOR
Gözaydın, yaşamı boyunca ünlü olma kaygısı taşımamıştır. Anadolu’nun Sayılı Halk Bilimcilerinden biri olarak kabul gördüğü günümüzde, ona atfedilen unvanlardan mümkün olduğunca kaçındı. Kendine olan güveni tam olan biri olmasına rağmen, alçak gönüllükten vazgeçmemiştir. Mütevazı bir hayat süren Halk Bilimci Gözaydın, biraz da esprili bir dille “ünlü insanların sadece uzaktan büyük göründüğünü” herkesin dediği gibi “hiçbir insan aslında büyük değildir” der. Gözaydın’ın dünyası, Anadolu’nun Halk Bilimi gündeminde yerini alıyor.
Prof.Dr. Nevzat Gözaydın’ın yaşam öyküsü bugüne kadar yazılmamıştır. Kimilerine göre “onun yaşamı bir tarih olmuştur”. Gözaydın ve onun düşüncelerini günümüzde yoğun bir şekilde incelemek için yıl dönümleri- toplantılardan başka sebeplerimiz olmalıdır.
Gözaydın güncel sorunlarla ilgilenen bir insandır. Kendi düşüncesi çağdaşlarının çalışmalarından farklı olarak, kendinden öncekilerin düşünceleri üzerine bina edip, onların isimleri üzerinden kendini yükseltmeye çalışmamıştır. Gene de düşüncesini etkileyen Alman Halk Bilimcilere atıflar yapar.
Tümüyle Halk Biliminin sorunlarıyla ilgilenen Gözaydın, bu sorunlara çözüm önerileri getirmeye çalışmış ve son çeyrek yüz yıla tanıklık etmiştir. Halk Biliminin güncel ve somut sorunlarını sürekli sorgulamış, düşüncelerini bu yönde geliştirmeye çalışmıştır.
Bu anlamda Halk Bilimini gelenekselde aramayan, kendini sürekli yeniden tanımlayan ve sosyal değişimleri esas alan bir anlayışın örneğini sergilemiştir. Gözaydın bu bağlamda herkes için, her zaman güncel bir aydın olarak değerlendirmek gerekir. Gözaydın’ın hala üzerinde çalıştığı Halk Bilimi çalışmalarında, sorunları yorumlayıp cevap arıyor. Çözümler getirmeye uğraşıyor. Bu yüzden Halk Biliminde, Halk Oyunlarında ya da Halk Kültüründe kendine bir yön arayan herkesin, sanat veya bilim insanının, Gözaydın’ın ismine doğrudan atıf yapmasa bile onun çalışmalarından faydalanıyor.
Gözaydın’ın karşısına çıkan sorunların ve karşıt düşüncelerin pek değişmediği günümüz Türkiye’sinde, düşünceli her Halk Bilimiyle uğraşanların bilincine, çalışmalarına ve düşüncelerine Gözaydın’ın düşünceleri adeta kazınmıştır.
Gözaydın mütevazı bir bilim adamı olarak yayınladığı Halk Bilimi çalışmalarını, sıra dışı olan ve her olgunun nedenini soran bilimsel bir şüphecilikle yaptı.
Halk Bilimi Araştırmacısı kimliğiyle altmış beşine gelen Gözaydın, Halk Bilimi alanındaki elde ettiği başarılarla, Anadolu insanının daha fazla değer verdiğini, insan denen karmaşık yapıyı anlamaya çalıştığını belirtiyor. Çalışmalarında “İnsani, her şeyiyle insani” yönü incelerken, yaptığı araştırmalarda ve derlemelerde daha eleştirel yönü de ortaya çıkarıyor.
