Yurdumuzda inşaat yapmanın ne merhalelerden geçerek oluşuğu bu günlerde, bir de işin içine siyaset, iktidar ile muhalefet partileri arasında ki seçim mücadeleleri de girince inanılmaz zorluklar ile karşılaşmaktayız.
Hangi ilin veya ilçenin belediye başkanlarının göz altına alınacağı ve alındığı günlük normal olaylardan olmaya başladı.
İktidar partisinin rant için başlattığı bazı arazilerin kamulaştırılmasının, yürürlükte bulunan imar kanunlarının geçersizliğini ortaya koymaktadır. Nedir bu kanunlar denildiğinde ortaya başka rezaletler de çıkmaktadır. Rant karşılığı, şirketlere verilen izinler bunların başındadır.
İnşaat (yapı) izni almak için arsanın bağlı olduğu belediyenin İmar Müdürlüğü’ne (kırsal alanlar için İl Özel İdaresi’ne veya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne) yapı denetim firması ve mimar aracılığıyla başvurulmalıdır.
Yapı ruhsatı nedir sorusu ilk kez bir yapı inşaatına başlayacak olanların ve ev sahiplerinin aklını kurcalayan konulardan. Tahmin edileceği üzere imar planı hazır olan bir binanın inşasına başlamak için kanunen birtakım izinlerin alınmış olması gereklidir. Aksi takdirde süreç ilerleyemez.
Yapı inşaatlarına başlanması ve yapım sürecinin sorunsuz bir şekilde ilerleyebilmesi için ilgili kanunlar gereğince alınması gereken ilk belgelerden biri de yapı ruhsatıdır. Bağlayıcı yükümlülükler ve hükümler içeren bir yapı izin belgesi niteliği taşıyan yapı ruhsatı kanuni zorunluluktur.
Kanun çerçevesinde alınan yükümlülüğün bir göstergesi de diyebileceğimiz bina yapı ruhsatı olmadan bir yapının inşasına başlamak mümkün değildir. Dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu doğrultusunda verilen yapı ruhsatı, aynı kanunda belirtilen kamu kurum ve kuruluşlar harici tüm yapılar için zorunluluktur.
Belirtilen kanuna göre uygun koşullar tespit edilip yapı ruhsatı verilen inşaatlar için ruhsatın geçerlilik süresi 5 yıldır. Ancak yapı ruhsatı alınmasının akabinde 2 yıl içerisinde inşaatın başlamış olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra 2 yıl içerisinde yapımına başlanan inşaatın 5 yıl içerisinde de tamamlanmış olması gerekir.
Öncelikle yapı sahiplerinin söz konusu kanun gereğince inşaat yapımında çeşitli prosedürleri sağlamış olması gerekmektedir. Yapı izni alınmadan önce inşaat sahipleri veya vekillerinin yapı ruhsatı alma dilekçeleri ve ibraz edilmesi zorunlu olan diğer evraklarla birlikte ilgili belediyelere başvuru yapmalıdır. Yapının mücavir alan dışında olması durumunda yapı ruhsatı başvurusu belediyelere değil ilgili valiliklere yapılmalıdır.
Yapı ruhsatı teslimi eğer başvuruda ibraz edilen belgelerde bir eksiklik veya yanlışlık bulunmazsa 30 gün içerisinde yapı sahibine iletilir. Yapı sahipleri yapı ruhsatı alınmadan inşaata başlamamalıdır. Aksi takdirde kanun gereğince yapı kaçak olarak nitelendirilir ve yıkım kararı alınır. Hal böyleyken mal sahiplerine de uygun görülen para cezası kesilir.
Yapının bulunduğu alanlar belediyelere bağlı ise yapı ruhsat izni belediyeden alınır. Belediyelikler sınırı dışında ise valiliklerde yapı izni alınarak yapı ruhsatı edinilebilir.
Mal sahibine ait kimlik fotokopisi, arsa boştur onayı, yapı denetim harcı ödendi belgesi, tapu kayıt sureti, su ve atık su idaresi yazısı, yapı ruhsatı müracaat dilekçesi aslı İmar çap aslı, yapı denetim harcı ödendi belgesi, vergi borcu yoktur yazısı, numarataj krokisi, yapı aplikasyonu, plankote, ada ve parsele ait ölçü krokisi, ada ve parsele ait aplikasyon belgesi.
Yapı ruhsatı alınması gerekmeyen alanlar belediye ve mücavir alanlar haricinde, köylerin yerleşik alanları, civarları ve mezralarını kapsar.
Ruhsat gerektirmeyen yapı türleri ise, Köy halkınca kurulan ve işletilen kooperatif işletme binaları, Tarım ve hayvancılık amaçlı inşa edilen yapılar, Belirtilen köyün sakinlerinin ihtiyaçları doğrultusunda inşa edilen bakkal, berber, manav, fırın, kahve, lokanta, teşhir ve tanıtım büfeleridir.
Bunların haricindeki tüm binalar ilgili yönetmelik gereğince yapı ruhsatı almaya tabiidir.
Modüler ve ergonomik özellikleriyle bazı yapılar prefabrik ofis ve şantiyelerde kullanılan konteyner gibi ihtiyaca yönelik pratik çözümler sundukları için oldukça rağbet gören yapı tipleri arasındadır.
Ancak yapım malzemesi farklı olsa da prefabrik yapılar için de yapı sahiplerinin, yapı ruhsatı edinmesi gereklidir. Prefabrik yapıların ruhsat işlemleri belediyelere göre birtakım farklılıklar da gösterebildiğinden en doğrusu yapının inşa edileceği arazinin bağlı bulunduğu belediyeye konuyla ilgili danışmak olacaktır.
