Türkiye’de hayvancılık, coğrafi şartlara ve iklim farklılıklarına göre çeşitlilik gösteren, ülke ekonomisi için önemli bir tarım koludur. Doğu Anadolu’da mera hayvancılığı yaygınken, Marmara ve Ege’de ahır (besi) hayvancılığı gelişmiştir. Temel faaliyetler arasında büyükbaş, küçükbaş, kümes hayvancılığı, arıcılık ve ipek böcekçiliği yer alır.
Bütün bunların yanı sıra yurdumuzda domuzların durumu ne olabilir.?
Türkiye’de domuz çiftliklerinin sayısı ve domuz etinin yasal durumu, vatandaşlar arasında merak konusu olmaya devam ediyor. Yapılan araştırmalar ve resmi düzenlemeler, konunun arka planına ışık tutuyor. Domuz etinin Türkiye’de “kasaplık et” statüsüne girmesi, 2006 yılında yapılan bir yasal düzenleme ile gerçekleşti. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 7 Temmuz 2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Çiğ Kırmızı Et ve Hazırlanmış Kırmızı Et Karışımları Tebliği (Tebliğ No: 2006/31), domuz etini “diğer kasaplık hayvanlar” kategorisine dahil etti. Tebliğin 4. maddesinde yapılan tanımlamalara göre, “kasaplık hayvan” tanımı büyükbaş (sığır, manda, deve), küçükbaş (koyun, keçi) ve diğer kasaplık hayvanları kapsayacak şekilde genişletildi. “Diğer kasaplık hayvanlar” sınıflandırmasına ise domuz, yaban domuzu, at ve tavşan dahil edildi. Bu düzenleme, 3 Ağustos 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan başka bir tebliğle (2007/35) de teyit edildi.
Yasal düzenlemenin ardından Türkiye’deki domuz çiftliklerinin sayısı ve kapasitesi de merak konusu oldu. Yapılan araştırmalara göre, Türkiye genelinde 80’in üzerinde domuz çiftliğinin faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Bu sayının önceki yıllara kıyasla artış gösterdiği ileri sürülüyor.
Domuz çiftliklerinin yoğunlaştığı veya bulunduğu iller arasında İstanbul (Arnavutköy, Ayazağa, Kemerburgaz, Beykoz, Terkos, Halkalı, Polonezköy), Bursa (Karacabey, Ertuğrul köy, Hançerli Köy), İzmir (Menemen, Kısıklı Köy), Eskişehir, Çorum, Kastamonu, Manisa, Isparta, Kayseri, Mersin, Bilecik, Erzincan, Adana, Denizli, Burdur, Balıkesir, Afyon ve Kütahya yer alıyor.
Türkiye’de yıllık domuz eti tüketimi yaklaşık 3 milyon kilogram civarında olduğu ileri sürülüyor. İslam’da her türlü mamulü haram olan domuz etinden, kıyma, sucuk, salam, sosis, jambon üretimi yapılıyor. Otel ve restoran sektörü, Kozmetik endüstrisi, İlaç sanayi, Sabun üretimi domuz mamullerini kullanan başlıca sektörler.
Başta da ifade ettiğimiz üzere Türkiye’de domuz çiftlikleri yasal olarak faaliyet gösteriyor. Ancak, üretim ve satış süreçlerinin denetimi konusunda bazı eksiklikler olduğu belirtilmektedir. Özellikle kaçak domuz eti kesimine dikkat çekiliyor…
Türkiye’de yıllık domuz eti tüketiminin yaklaşık 3 milyon kilogram civarında olduğu yönünde bilgiler bulunuyor.
Yurdumuzda sınırlı miktarda domuz eti ihracatı yapılmaktadır. rudaw.net Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 2024 yılında 25 tondan fazla domuz eti ihraç edilmiş ve bu ihracat özellikle Arnavutluk gibi tek bir ülkeye gerçekleştirilmiştir.
