1/11
Anadolu uygarlığı pek çok evreler geçirerek bugüne gelmiştir. Bu evreleri gösteren kültür öğelerimizin en önemlilerinden biri de köy seyirlik oyunlarıdır. Kökeni ilkel toplumlara dayanan bu oyunların çoğunluğu amaç ve biçim değiştirerek günümüze kadar gelmiştir.
Oyun sözcüğü anlam olarak çok geniş bir alanı kapsadığından, makalemizde Köy seyirlik oyunlarını inceleyeceğiz. Köy seyirlik oyunu dediğimiz zaman özellikle kırsal kesimlerde inanç veya eğlence amacıyla, oynayanların kıyafet değiştirerek, makyaj yaparak, kendisinden başka bir varlığı taklit ederek ya da canlandırarak, seyirci önünde oynadıkları oyunları anlıyoruz. Yani bir oyunun, köy seyirlik oyun olması, o oyunun belli bir olayı veya konuyu, bir bütünlük içerisinde işlemesi, oynayan oyuncunun da makyajıyla, giyim kuşamıyla, davranışıyla başka birini canlandırması kastedilmektedir. Bu anlamda konumuza seyirlik (yani başkaları tarafından seyredilen) oyunlar dahil edildi. Örnekler içerisinde uygulanması zorunlu olan, yapılmadığı takdirde kötü şeylerin olacağına inanılan ve tamamen inanç ürünü olarak yapılan uygulamalar da dahil edilmiştir.
Köy seyirlik Oyunlarını oynanış amaçlarını göre bir sınıflandırma düşünüldüğünde;
A- İnanç kaynaklı olup, bu amaçla oynananlar,
B- İnanç kaynaklı olup, eğlence amacıyla oynananlar;
1-Kız Kaçırma,
2-Ölüp Dirilme,
3-Ölüp Dirilme Kız Kaçırma,
C – Eğlence ürünü olarak oynananlar,
1-Meslek taklidi oyunlar,
2-Hayvan taklidi oyunlar,
3-Günlük yaşamla ilgili oyunlar,
4-Tarımla ilgili oyunlar,
5-Hikaye, masal ve tarihi olayları konu edinen oyunlar,
6-Sağır-Dilsiz oyunları,
7-Değişik konulu oyunlar*
Oynandıkları yer bakımından;
A- Açık alanlarda oynananlar,
1- Bir alanda sabit olarak oynananlar,
2- Gezilerek oynananlar,
B-Kapalı yerlerde oynananlar,
Oynayanların cinsiyetleri açısından;
A- Erkekler tarafından oynananlar,
B-Kadınlar tarafından oynananlar,
C- Hem erkekler hem kadınlar tarafından oynanan oyunlar,
Müzik eşliğinde oynayıp oynanmamasına göre,
A- Müzikli oyunlar,
B-Müziksiz oyunlar,
(Devamı gelecek makalemizde)
