(1.Bölüm)
Kültür, toplumların kendileri için faydalı bir amaca ulaşma yolunda gösterdikleri çabaların ve bu çabalar sonucu ürettikleri tüm ürünlerin evrensel adı olarak kullanılmıştır. Bu kullanımıyla kültür tarihsel olmasının yanı sıra doğayı kendi amaçları doğrultusunda değiştiren ve şekillendiren bir unsur olarak insanı ön plana çıkarır. Uygur da kültüre yönelik yaptığı tanımında insan unsurunun önemine vurgu yaparak “kültür: insanın ortaya koyduğu içinde insanın var olduğu tüm gerçeklik demektir, kültür, doğanın insanlaştırılma biçimi, bu insanlaştırmaya özgü süreç ve verimdir” demektedir. Ön plana çıkardığı insan tarafından meydana getirilen her şeyin kültüre dahil olduğunu belirten Uygur, insanın kendisine bakış açısından değerlerini ve amaçlarını nasıl planladığına kadar her şeyin kültürün öğeleri içinde yer aldığını belirtmektedir. Buna göre örgütler, dernekler, kurumlar, okullar kendilerine ilişkin şeylerle birlikte kültürden sayılırlar ve insanlar arasındaki her türlü alışveriş, bütün maddi ve manevi yapıt ve ürünlere kültür adı verilir. Ayrıca Uygur insanı diğer canlılardan ayıran en temel özelliğin, doğanın kendisi için önceden belirlemiş olduğu kurallar olmaksızın bir kültürü var edebilme ve yarattığı kültür ile kendi gelişimini ve varlığını sürdürebilme becerisine sahip olması olarak ifade etmektedir.
Kültürün tanımı konusunda bilim adamları çok değişik görüşler ileri sürmektedirler. Bazılarına göre kültür; ünlü bir eser, müzik ya da tiyatroyu simgelemekte, bazılarına göre ise, insanın yaptığı her türlü aktivite olarak ifade edilmektedir. Aslında kültür; insanların hayatlarını daha güzel ve daha rahat kılmak için kendilerinin belirlediği, insanların hayatları süresince ortaya koyduğu faaliyetler alanıdır.
Kültür, bir insan topluluğunun sadece belli bir dönemiyle sınırlandırılamaz. İnsan topluluğunun varlığı ile sürer. Bir insan topluluğu siyasi bağımsızlığını kaybetse dahi, kültür varlığı devam edebilir. Eğer kültür yaratıcı ve zengin ise, yabancılaşma süreci içerisine girmemiş ise, ilerde tekrar bağımsızlığını sağlayabilir.
Kültür, insanın insana ve maddeye karşı tavır alışının belirlenmesidir. Birçok sosyolog sonradan öğrenme yoluyla kazınılmayan davranışları, kültürün dışında bırakmıştır. Bazı sosyologlar kültürü, bir toplumu başka bir toplumdan ayıran yaşama şekli olarak tarif etmektedirler. Yine bunlara göre kültür, ferdi olmaktan çok, sosyal değerler ve davranış sistemidir.
(Devamı gelecek makalemizde)
