Çıkmaz sokak, yalnız bir girişi olup çıkışı olmayan sokaktır.
Mahallerde trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla bilinçli olarak ya da kötü şehir planlama ve plansız inşaatlar sebebi ile yanlışlıkla oluşur. Kimi çıkmaz sokakların yayalar için geçitleri bulunur, kimileri ise ne yayalara ne de otomobillere geçiş verir.
İçerisinde bulunduğumuz bu günlerde, yapılması istenen erken seçimlerden dolayı iktidar partisinin devlet idaresi beğenilmeyip, yeni bir seçim yapılarak CHP’nin iktidar olması istenmektedir. Bu partinin seçimleri kazanabilmesi için cumhurbaşkanı adayı olarak İstanbul büyük şehir belediye başkanı Ekrem İmamoğlu ile Ankara büyük şehir belediye başkanı olan Mansur Yavaş gösterilmiştir.
Adaylar ve cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan seçmenlerin oylarını alabilmek için yurdun çeşitli yerlerinde gösteriler düzenlenmekte iken, iktidar partisi olan adalet ve kalkınma partisi genel başkanın emirleri ile bu gösterilerde iktidar idaresinin beğenilmediği, çeşitli yanlışlarının ve hatalarının olduğu ifade eden kişi ve guruplar emniyet kuvvetlerimiz tarafından tutuklanmışlardır.
Bu tutuklanmaların başında, cumhuriyet halk partisinden aday olan, İstanbul belediye başkanı Ekrem İmamoğlu gelmektedir. İmamoğlu’nun mal varlıkları incelenerek, ilişkisi olduğu firmalara baskınlar düzenlenerek her türlü evraklarına ve paralarına da el konulmuştur.
Bu davranışları beğenmeyen halkımız arasında ki bazı gurup ve topluluklar ile yüksek öğrenim gören çocuklarımız ile işçi temsilcileri, yurdumuzun çeşitli illerinde gösteriler düzenlemişler ve düzenlemelere de devam etmektedirler.
İşin en istenmeyen ve korkulan yanı ise bu gösterilerde birçok tutuklanmaların olmasıdır. Kişi özgürlüğü; en basit tabir ile kişinin dilediği gibi karar vererek hareket edebilmesi, yer değiştirebilmesi şeklinde açıklanabilir. Kişinin temel haklarını kullanabilmesinin özgür olmasına bağlı olması ve özgürlüğü kısıtlandığında karşılaşabileceği tehlikeler nedeniyle kişinin özgür olması büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle hem AİHS’de hem de AY’de kamu gücü kullanılarak kişi özgürlüğüne hangi durumlarda müdahale edileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler ile kişilerin keyfi olarak yakalanması ve tutuklanmasının önüne geçilmesi hedeflenmiştir.
Avrupa insan hakları sözleşmesine göre, “Herkes özgürlük ve güvenlik hakkına sahiptir.” İfadesiyle kişinin özgürlüğüne müdahale edilemeyeceği düzenlenmiştir.
Takip eden fıkralarda ise yasanın öngördüğü usule uyulması şartı ile istisnalar sınırlı olarak sayılmıştır. Bu istisnalar; yetkili mahkeme tarafından verilen mahkumiyet kararı sonrasında tutulma, mahkeme tarafından verilen bir karara uyulmaması sebebiyle veya yasanın öngördüğü bir yükümlülüğün uygulanması amacıyla yakalanma veya tutulma, suç işlendiğinden bahisle inandırıcı sebeplerin bulunması gerekmektedir.
AİHS ve AY’deki düzenlemelerde yer verilen, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının sınırlandırılmasına ilişkin istisnaların çoğu ceza hukukuna ilişkindir ve Ceza Muhakamesi Hukuku’na ilişkin mevzuatımızda yakalama, gözaltı ve tutuklama koşulları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu maddelerde öngörülen sebepler olmaksızın ve bu usuller izlenmeksizin yakalanan veya tutulan kişi, kişi özgürlüğünün ve güvenliğinin ihlal edildiğinden bahis ile kanunda gösterilen yasal yolları izleyebilir. Kişinin ancak bu itirazlarından bir sonuç alamaması halinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapması mümkündür.
Koruma tedbiri olarak özellikle tutuklama, ülkemizde ceza gibi algılanması nedeniyle çok fazla tartışılmaktadır ve sulh ceza hakimlikleri ve mahkemeler tarafından çok fazla tutuklama kararı verilmektedir.
İç hukuk yollarının tüketilmesi bağlamında tutukluluğunun devamına karar verilmesi bakımından tazminat davasının etkililiği, bir yargılamada birden fazla suç bulunması halinde kanuni tutukluluk süresinin hesaplanması, kanunda öngörülen azami tutukluluk süresinin aşılması ve hürriyetten yoksun bırakmanın kanuna uygunluğu, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluğun devamına karar verilmesini gerektirmektedir.
Şimdi ise bu adayların tutuklanmaları, gösterilerin yasaklanması, yapılan gösterilerde ki vatandaşların tutuklanmaları demokratik rejimlere olan tersliği ve girilmekte olan sokağın çıkıp çıkmadığına bakılmamasına benzetilmektedir.
Çıkmaz sokaklara girildiğinde geri dönüş mecburidir.
