“Köy seyirlik Oyunları makalesinin devamı”
Bu oyunları müzikli ve müziksiz diye ayırırken, oyun sırasında müziğin kullanılmasını koşul olarak kabul ettik. Oyun sonunda eğlenmek için müzik kullanılmışsa bu oyunları müziksiz oyunlar grubuna aldık. Özellikle kına geceleri kadınlar arasında oynanan birçok oyun müziksiz oynanıyor ama gecenin özelliği nedeniyle oyun başında ve sonunda kadınlar müzik eşliğinde oynuyorlar. Çobantepe-Türkoğlu/Maraş’ta oynanan “Kız Satma” ve daha birçok oyunu örnek olarak verebiliriz.
Balıkesir ili Sındırgı ilçesi Mumcu köyünde oynanan çift sürme gibi bazı oyunlarda da oyuna başlamadan önce çeşitli havalar çalınıp oynanır. Oyun başladıktan sonra müzik kesilir, oyun bittikten sonra tekrar başlar. Baştaki müzik köy halkının oyun alanına gelmesini, sondaki müzikte oynayanlar ile seyircilerin eğlenmelerini sağlamak amacıyla çalınmaktadır.
Müzik eşliğinde oynanan birçok hayvan taklidi oyunlarda halk dansı şeklinde oynana gelmektedir. Muş, Bingöl, Bitlis gibi illerimizde oynanan “Kartal” oyunu, Diyarbakır’da oynanan “Kurt Kuzu” oyunu gibi daha pek çok oyun örnek olarak verilebilir.
Sonuç olarak;
1- Bu makalemiz de, bazı illerimizde Köy Seyirlik Oyunlar konusunda araştırma yapıldığına dair kaynak bulunamamıştır. Adapazarı, Antalya, Bitlis, Batman, Bolu, Hakkari, İstanbul, Kocaeli, Kütahya, Mardin, Siirt, Şırnak hiç kaynak bulunamayan illerimizdir. Yeterli araştırma yapılamayan illerimizin sayısı da oldukça çoktur.
2- Köy Seyirlik oyunları sosyal, ekonomik yaşamdaki ve teknolojideki gelişmeler nedeniyle çok çabuk yok olmaktadır. İnanç ürünü olarak yapılan uygulamaların büyük çoğunluğu artık yapılmamaktadır. Düğünlerde eğlenmek için dışarıda ve oda içinde oynanan oyunların hemen hepsi unutulmuş durumdadır. Çünkü insanların boş zamanlarını eğlenerek geçirebileceği başka alternatifler oluşmuştur. Burada örneklediğimiz oyunların % 70-80’ine yakınının en son Yirmi beş yıl önce oynandığı edindiğimiz bilgilerden ortaya çıkmaktadır.
3- Köy Seyirlik Oyunlarının tam anlamıyla araştırılarak atlasının çıkartılması ülkemizin kültür zenginliği hakkında geniş bilgi verecektir. Bir oyundan o yort* halkının; a) gelenek göreneklerini b) inanç öğelerini e) müzik özelliklerini ç) giyim kuşamlarını d) eğlence anlayışlarını e) sanatsal yaratıcılıklarını f) gözlem ve inceleme yeteneklerini rahatlıkla çıkartabiliriz.
Bu nedenlerden dolayı, yaptığımız bu çalışmanın, köy seyirlik oyunlarının unutulmak üzere oluşu dikkate alınarak zaman geçirilmeden daha geniş çapta geliştirilmesi yararlı olacaktır.
Kaynak: V. Milletlerarası Türk Halk Kültürü kongresi, Kültür Bakanlığı yayınları: No.187, Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları, No.248, Halk Müziği-Oyun-Tiyatro-Eğlence seksiyon bildirileri, M. Özhan “Türkiye’deki dramatik köy seyirlik oyunları üzerine bir atlas denemesi”, Bk: 292-313 sayfalar.
