Bu hafta ülkemizi derinden sarsan Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’daki okul şiddeti olayları ve gençlerin karıştığı korkunç hadiseler, yalnızca güvenlik meselesi olarak ele alınamaz. Ortada çok daha derin, çok daha sessiz büyüyen bir toplumsal kırılma vardır. O da çocuklarımızın emekten, üretimden, topraktan ve gerçek hayattan koparılmasıdır.
Bir zamanlar Milas’ta çocukluk; sadece oyunla değil, sorumlulukla da büyürdü. Okuldan çıkan çocuk, evine gelir gelmez ya zeytinliğe giderdi ya tarlaya. Kimi zeytin toplamaya, kimi tütün kırmaya, kimi pamuk toplamaya, kimi orak biçmeye, kimi hayvanlara bakmaya yardım ederdi. Yorulurdu ama öğrenirdi. Emek verirdi ama hayata hazırlanırdı. Toprağın kıymetini bilirdi. Ailenin yükünü paylaşır, imeceyi görür, dayanışmayı öğrenirdi. Sabahın erken saatinde kalkmayı, güneşin altında çalışmayı, alın teriyle kazanılan lokmanın değerini küçük yaşta kavrardı. Milas’ın çocukları sadece büyümezdi; çalışarak olgunlaşırdı.
Bugün ise o tarlalar ekilmiyor. O zeytinlikler bakımsız kalıyor. O üretim alanları alın teriyle işlenen miras olmaktan çıkıp satılacak birer mal haline geliyor. Dededen kalan arazi satılıyor, yerine kısa sürede tükenen tüketim malları alınıyor. Son model telefonlar, lüks araçlar, gösterişli ama geçici harcamalar…
Sonra ne oluyor?
Toprak gidiyor. Para bitiyor. Üretim bitiyor. Ama boşluk büyüyor.
Çünkü üretim insanı ayakta tutar. Emek, insanın karakterini şekillendirir. Çalışan çocuk sadece para kazanmaz; disiplin kazanır, sabır kazanır, sorumluluk almayı öğrenir, sınırlarını bilir, hayatın gerçek yüzünü tanır. Alın teriyle kazanılanın kıymetini anlar. Zorlanmadan başarı olmayacağını, beklemeden nimet gelmeyeceğini kavrar. İşte bugün eksikliğini hissettiğimiz şey tam da budur.
Şimdi ise birçok anne baba, “Çocuğumu en iyi okullarda okutuyorum, en iyi telefonu alıyorum, her istediğini yapıyorum” diyerek görevini yerine getirdiğini sanıyor. Oysa sadece imkân vermek, evlat yetiştirmek değildir. Çocuğun gönlüne dokunmadan, derdiyle ilgilenmeden, iç dünyasını anlamadan verilen rahatlık tek başına çözüm olmaz. “Psikolojisi bozulur”, “Üzülmesin”, “Yorulmasın” diye hiçbir sorumluluk vermediğimiz çocuk, hayatın yükünü taşıyamaz hale gelir. Sonra kendi içine kapanır, kendi dünyasında yön arar, çoğu zaman yanlış yerlerde anlam aramaya başlar. Çünkü insanı büyüten sadece konfor değil; emek, sorumluluk ve hayatla yüzleşmektir.
Gençlerimizin önemli bir kısmı artık gerçek hayatın içinde değil, sanal dünyanın içinde büyüyor. Saatlerce ekran başında geçirilen zaman; şiddeti normalleştiren içerikler, kontrolsüz sosyal medya etkisi, kolay yoldan zengin olma hayalleri ve değersizleşen insan ilişkileri ile birleşince ortaya ağır sonuçlar çıkıyor. Bu hafta yaşanan okul saldırıları da bunun en acı göstergelerinden biridir.
Elbette hiçbir suçu yalnızca bir sebebe bağlayamayız. Ancak şunu da görmezden gelemeyiz: Çalışmayan, üretmeyen, sorumluluk almayan ve amaç duygusundan uzak bırakılan gençlik, risk altındadır.
Peki çözüm nedir?
Çözüm; sadece ceza artırmak, sadece güvenlik önlemi almak değildir. Çözüm; çocuklarımızı yeniden hayata bağlamaktır.
Yaz aylarında gençlerin çalışabileceği programlar oluşturulmalıdır. Tarım yeniden teşvik edilmelidir. Aileler çocuklarını sadece sınavlara değil, hayata da hazırlamalıdır. Köydeki tarla, bahçedeki zeytinlik, atölyedeki çıraklık, işletmedeki yaz işi küçümsenmemelidir. Çünkü çalışmayı öğrenen çocuk, hayata tutunmayı öğrenir.
Rahmetli büyüklerimizin dediği gibi: “Toprak bitmez, ama savurganlık bitirir.”
Bugün sattığımız sadece tarla değildir. Geleceğimizdir. Çocuklarımızın kökleridir. Aidiyet duygusudur. Emek kültürüdür.
Topraktan kopan nesillerin savrulması tesadüf değildir. Eğer yeniden üretime, emeğe ve sorumluluğa dönmezsek; bugün şaşırdığımız olaylar, yarın sıradan haberler haline gelebilir.
Hâlâ vakit varken toprağa dönmeli, çocuklarımızı da hayata döndürmeliyiz
