7/11
“Köy seyirlik Oyunları makalesinin devamı”
Ayı taklidini de inanç ürünü olan oyunlarda da görürüz. Tokat köylerinde 15-30 Şubat tarihleri arasında oynanan “Koyun Yüzü”, Zonguldak Devrek ilçesi Yazıcıoğlu köyünde ketenler çiçek açtığında oynanan ayı oyunu gibi. Geyik, köpek, tilki ve domuz taklitlerini yine aynı kategorideki oyunlarda görebiliriz. Bu oyunlarda canlandırılan hayvanların işlevleri, hayvan taklidi oyunlara göre farklılık gösterir. Eğlenmek amacıyla oynanan hayvan taklidi oyunlarda adı geçen hayvanlar görünüşleri ve hareketleriyle taklit edilir. Yozgat, Artvin, Kars, Aksaray, Ankara köylerinde oynanan “Deve”, Konya Cihanbeyli Karabağ köyü. Adana Kozan ilçesi ile Aksaray köylerinde oynanan “Kirpi”, Zonguldak Devrek ilçesi ile Burdur, İçel de oynanan “Ayı”, Aksaray köyleri ile Tunceli Pertek Yeni köyde oynanan “Kedi”, Adana Kozan ilçesi, Tokat Çaylı köyü. Çorum Sungurlu ilçesi köylerinde oynanan “Tilki” oyunları bu türün bazı örnekleridir. Haritada da gördüğümüz gibi hayvan taklidi oyunların dağılımı geniş bir alanı göstermektedir. Adıyaman, Muş, Bingöl, Malatya yörelerinde oynanan “Kartal Oyunu”, Diyarbakır’da oynanan “Kurt Kuzu Oyunu” müziğin ritmine uygun olarak bu hayvanların hareketlerinin taklit edildiği bir halk oyunu şekline dönüşmüştür.
3-Günlük yaşamla ilgili oyunlar: İnsanların günlük yaşamlarının bir bölümünü işleyen oyunlardır.
Erkek kadın ilişkileri (Aşkale, Hankendi-Elazığ “Teke”), evlendirmeler (Büyük bekiz köyü Oğuzeli-Gaziantep “Kız evlendirme”; Tekirdağ “Behşelle Behiye”), karı koca kav- •’ galan (Aksaray köylerinde “Dirilli”), gelin kaynana çalışması (Konya/Çumra ilçesi Fethiye köyünden “Kaynanam Cadı Diyorlar”, İsparta’dan “Gelin Kaynana”), ana kız çalışması (Tunceli-Tozkoparan köyü “Ana Ben Evleneceğim”, Tunceli Pertek köylerinden “Ana Kız”), günlük işler (Afyon, Uşak yöresi “Araba Oyunu)le ilgili oyunlar bu türün değişik örnekleridir.
Ayrıca köylünün şehirdeki yaşamı (Tunceli Tozkoparan köyü “Köylü Şehirde”), anne ile kızın damat tercihleri (Tekirdağ “Ahret ana”), Nişanlı buluşmaları (Erzurum “Nişanlıyı Görme”), doğum olayı (Gaziantep “Gannım Gaç Aylık”) gibi konular da işlenmektedir.
4-Tarımla İlgili Oyunlar: Doğrudan tarımsal yaşamı taklit eden oyunlardır. Buğday, dan, mısır ekmek, sulamak, zarar veren hayvanlarla mücadele etmek, biçmek bu oyunların temel konularıdır. Bu konular işlenirken değişik olaylarla oyun süslenir. Balıkesir Sındırgı Mumcu köyündeki “Çiftçi” oyununda, işçi olarak gelen kızların çiftçinin oğlu tarafından kaçırılmasıyla oyun değişik bir boyut kazanır. Tunceli köylerinde oynanan “Darı Ekme” oyununda, darı ekiyormuş gibi külleri seyircilere savuran ve her şeyi ters anlayan birinin yanlışlıkla karısını öldürmesi işlenir.
(Devamı gelecek makalemizde)
