6/11
“Köy seyirlik Oyunları makalesinin devamı”
Kalaycı oyununda körüğü oynayan oyuncunun yüzüne sürmek için çamur (Kızılcahamam köyleri), kül (Yalnızca bağ Mut/İçel) kullanılır. Eşeğin kuyruğunun altına değilen sünger, körüğün yüzüne sürülür (Balıkesir Sındırgı Mumcu köyü).
Kalaycı (Kızılcahamam-Ankara; Akpmar Pertek-Tunceli, Gökdere Koyulhisar- Sivas), Körüğü Gapa (Gökdere Koyulhisar-Sivas; İncesu Susuz-Kars), Körük (Köprüce Boyabat-Sinop), Kalaycı ve Körüğü (Demirsey Boyabat-Sinop) gibi adlarla oynanan oyunlarda kalaycıya önce annesinin sonra babasının öldüğü söylenir, aldırış etmez karısının öldüğü söylenince hemen koşar gider.
Demirci, kalaycı oyunlarında körüğü, berber oyununda müşteriyi, duvarcı oyununda duvar taşlarını, eskici oyununda sırttaki çuvalı oynayan oyuncular genelde oyunu bilmeyen kişilerden seçilir. Bilen oyuncular bu rolleri oynamak istemezler.
Değirmenci adıyla oynanan oyunlar ise bu grubun en müstehcen oyunlarıdır. Bu oyunlar su değirmenlerinde günlerce sıra bekleyip buğday öğütüldüğü dönemlerdeki gerçek yaşamda olabilen olayların abartılı bir şekilde canlandırıldığı oyunlardır. Oyunlar da; değirmenci ile değirmene gelen kadınların ilişkileri (Aksaray köyleri; Köçender köyü Hasankale-Erzurum), veya değirmencinin, müşterilerinin eşeklerine karşı davranışları, hatta ilişkileri (Uruş, Yenice köyleri Oğuzeli-Gaziantep; Tozkoparan köyü Pertek-Tunceli; Sivrice-Elazığ; Gümüştepe Şarkışla-Sivas) konu edilir.
Çobanların yaşamlarından bir bölümünün veya çobanlarla ilgili konuların eğlenmek amacıyla işlendiği bazı oyunlarda bu gruba dahil edilmiştir. Tokat Dazmana köyü ile Karaman Taşkale’de oynanan “Sığır Gütme”, Tunceli köylerinde oynanan “Çoban”, “Davar Nöbeti”. “Topal Çoban” oyunları gibi.
Çobanların üreme, bereket ve bolluk amacıyla yılın belli günlerinde kendilerinin oynadıkları oyunlar bu gruba dahil edilmemiş inanç kaynaklı oldukları için inanç amacıyla oynanan gruba dahil edilmiştir. Karaman Beydili’deki “Saya Oyunu” gibi.
2-Hayvan Taklidi Oyunlar. Bu oyunlar çoğunlukla tilki, deve, domuz, köpek, kartal, ayı, geyik, kirpi gibi hayvanların taklidine dayanır.
Deve taklidini, hem inanç ürünü oyunların bazılarında (7-19 Aralıkta Trabzon’un Çaykara ilçesi Hopşera köyünde oynanan “Karakoncilo”, 25 Aralıkta Erzurum Aşkale ilçesi Pınarbaşı köyünde oynanan “Fatlik” oyunu), hem de inanç ürünü olup, eğlence amacıyla oynanan oyunlarda (Tokat’ın Çamlıca köyünde oynanan “Deveci”, Tunceli Pınarlarda oynanan “Deve”) görebiliriz.
(Devamı gelecek makalemizdedir)
