Uluslararası karikatür dünyasının saygın isimlerinden biri olan Bulgar çizer Ivailo Tsvetkov, yarım yüzyıla yaklaşan üretim serüveniyle hem Avrupa’da hem de dünyada geniş bir hayran kitlesine sahip. Henüz çocuk yaşta bir gazete sayfasında karşılaştığı karikatürle başlayan bu tutku, yıllar içinde onu Balkanlar’ın en ödüllü karikatüristlerinden biri haline getirdi. Siyasi karikatürden absürt mizaha, portre karikatürden evrensel sembollerle örülü ince hicve uzanan geniş bir yelpazede çalışan Tsvetkov, bugün iki büyük Bulgar gazetesinde günlük çizerlik yapmayı sürdürüyor.
Yaklaşık 150 ödül, birçok uluslararası jüri üyeliği, beş kişisel sergi ve iki kitapla taçlanan kariyerinin yanında, farklı ülkelerdeki genç karikatüristler için bir ilham kaynağı olan Tsvetkov, Türkiye ile de güçlü kültürel bağlar kurmuş bir sanatçı. Özellikle Milas’ta düzenlenen “Turhan Selçuk Karikatür Yarışması”na duyduğu saygı ve bölgeye dair sıcak anıları, onun Türkiye karikatür kamuoyunda özel bir yere sahip olmasını sağlıyor.
Sanatın politik ve toplumsal alanla kurduğu ilişkiyi, karikatürün günümüzde karşılaştığı zorlukları ve kendi yaratıcı sürecini içtenlikle paylaşan usta çizer, bu söyleşide okurları hem kişisel hikâyesine hem de karikatürün evrensel gücüne davet ediyor.
-Bize kısaca kendinizden bahseder misiniz?
Benim adım Ivailo Tsvetkov. 27.03.1964 tarihinde doğdum.
1983 yılında Milli Sanat Okulu’nun “Seramik” bölümünü bitirdim.
30 yılı aşkın süredir Sofya’da çeşitli gazete ve dergilerde basın karikatüristi olarak çalışıyorum.
Şu anda iki günlük gazetede -“Telegraph” ve “Duma”- siyasi karikatürist olarak çalışıyorum.
Uluslararası Karikatür Yarışmalarına düzenli olarak katılıyorum ve 150’ye yakın ödül kazandım. (Birincilik, Birincilik, İkincilik, Üçüncülük vb.)
Birçok yarışmada jüri üyeliğim var. Yurt dışında beş kişisel sergim var: Hırvatistan, Rusya, Slovakya, Belçika, Kuzey Makedonya.
Karikatürlü iki adet yayınlanmış kitabım var-1996,2016.
FECO (Avrupa Karikatürcüler Federasyonu) Bulgaristan bölümünün başkanlığını ve Bulgar Sanatçılar Birliği’nin “Karikatür” bölümünün sekreterliğini yaptım.
Uluslararası Karikatür örgütlerinin üyesiyim – “Barış İçin Karikatür” ve “Karikatür Hareketi”
-Karikatür sanatıyla tanışmanız ne zaman ve nasıl başladı?
Karikatürle ilk defa 1972 yılında, 8 yaşındayken bir gazetede sanat eseri olarak tanıştım. Garip bir çizim gördüm ve anneme bunun ne olduğunu sordum.
Çizgi film Vietnam savaşını anlatıyordu ve annem bana tarih, savaşlar ve milletler arası ilişkiler hakkında çok şey anlatmak zorunda kalmıştı.
Ne anladığımı hatırlamıyorum ama o andan itibaren karikatür koleksiyoncusu oldum. Gazetelerden makasla kesip çiziyordum.
ve büyük defterlere tutkalla yapıştırıldı.
Ve her şey böyle başladı!
-Bu alanda çalışmaya başlamanıza ne ilham verdi? Bir dönüm noktası veya belirli bir ilham kaynağı oldu mu?
İlhamın tarifi yok. Ya vardır ya da yoktur! Gazetelerden aldığım karikatürleri tekrar çizmeye başladım.
Diyebilirim ki ilham kaynağım ve dönüm noktam gazete karikatürüyle karşılaşmam oldu.
-Bugüne kadar yarattığınız eserlerden hangisi sizi en iyi şekilde tanımlıyor?
Yaptığım karikatürlerin çoğunu beğeniyorum, bazılarını da pek sevmiyorum ama bir yazar olarak beni en çok yansıtanlar absürt karikatürler.
Sanatın her türünde absürt mizahı çok seviyorum. Ayrıca portre karikatür de tutkum.
-Eserlerinizde Milas’ın, Ege bölgesinin veya yerel kültürel unsurların izleri var mı? Turhan Selçuk karikatür yarışması hakkında ne düşünüyorsunuz?
Yıllardır Milas’ı ziyaret ediyorum. Oradan aldığım iki tane plaket var. Oranın ve oradaki dost canlısı insanların harika anılarını saklıyorum!
Harika samimi bir ortam! Zengin tarihi ve kültürü olan bir yer!
Ünlü Turhan Selçuk’un “bisikletçi” adlı eseri var, BÜYÜK Üstat Turhan’ın harika bir stilize çizimi. İki-üç kez kullandım
Karikatürlerimde onu bir sembol olarak kullanıyorum.
Milas’taki “Turhan Selçuk” Yarışması Türkiye’nin ve dünyanın en ünlü yarışmalarından biri! Oraya zevkle ve saygıyla katıldım!
Bu yarışmanın konusunun her zaman “Ücretsiz” olması çok hoşuma gidiyor! Umarım yarışma böyle devam eder!
-Sizce bugün karikatür sanatıyla uğraşmaya değer mi? Fırsatlar, ilgi alanları ve ortam açısından bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Günümüzde sanat yapmak büyük bir meydan okumadır! Özellikle karikatür gibi hiciv sanatı söz konusu olduğunda. Bugün dünyadaki durumu ve bu gibi durumları biliyoruz.
“Charlie Hebdo” ve Danimarka gazetesi “Jyllands-Posten”Bazen karikatür çizmek çok tehlikeli olabiliyor!
Ama öte yandan, bu benim için bir zevk! Çizgi film yapmadan hayatımı düşünemiyorum. Bu, her gün gülümsediğim bir şey!
Karikatürde çok büyük maddi imkânlar olmasa da, bu alanda çalışan “Don Kişot”ların hala var olması beni çok mutlu ediyor!
-Sizce bir sanatçının toplumla ilişkisi nasıl olmalıdır?
Siyasi karikatüristin toplumla bağı her gün hissedilir. Gazetedeki karikatür, toplumun siyasi, sosyal, ticari sorunlarını yansıtır.
kültürel vb. Geri bildirim benim için çok önemli – izleyicinin karikatüre nasıl tepki verdiği. Gülerse veya ağlarsa, o zaman başarmışım demektir, kayıtsız kalırsa,
başarısız oldum.
-Ve son olarak, bugün üzerinde çalıştığınız yaratıcı projeler veya paylaşmak istediğiniz gelişmeler var mı?
Şu anda özel bir projem yok. Geçtiğimiz yıl Bulgaristan’ın çeşitli şehirlerinde “Portre Karikatür” sergileri düzenledim.
Sofya, Plevne, Gabrovo, Sviştov. Gazetecilik çalışmalarımı sürdürüyorum, dünya karikatür yarışmalarına katılıyorum ve ara sıra genç yazarlarla karikatür ustalık sınıfları düzenliyorum.
İlginiz için teşekkür ederiz.
