(3.Bölüm)
(Geçen makalemizden devam)
Hora; Trakya bölgesinin toplu olarak oynanan en canlı ve hareketli oyunlarıdır. Hora oyunlarında ağırlıklı balkan kültürünün etkisi görüldüğünden, birçok değişik biçime sahip bir oyun türümüzdür.
El ele ya da omuzdan tutularak oynanan bu oyunların ağırlıklı erkek oyunları olması nedeniyle, özellikle kabadayı ve kasap oyunlarında yapılan hareketler, tek ayak üzerinde dengeli bir biçimde uzun süre durmayı, hızlı olan kaldırma bölümünde ise, süratli çevikliği ve beceriyi gerektiren bir oyun türümüzdür. Kız erkek ve karma oynanır. Yarım daire, daire ve çizgi formları kullanılır.
Ellerin serçe parmaklarından, omuzlardan ya da beldeki kuşaklardan tutuşarak oynanır. 2,4,5,6,7 ve 10 zamanlı oyunlardır. Bu yörede oynanan türkülü oyunlar adlarını, yörenin halk Kahramanları, kabadayı ve eşkıyalardan almıştır. Örneğin Kara Yusuf, İzzet Hoca, Ali Paşa gibi kahramanlık ve yiğitlik duygusu ile yakılmış ağır ve çabuk kısımları olan Horalar, genellikle çift davul ve çift zurna ile oynanır. Bu bölgede ayrıca gayda, kabak kemane, çığırtma, kaval, bağlama, kemane gibi çalgılar oyunlara eşlik etmektedir. Tambura denilen bir çeşit bağlama cinsinin de kendine özgü düzeni ve tel donanımı ile Balkan sazı olarak bu bölgede yer aldığı görülmektedir.
Horon: Şenlik, şölen oyunlarıdır. Açık alanlarda, yaylalarda oynanır. Karma oynanan oyunlarımızdandır. Horonlar coğrafik yapının da etkisiyle zor koşullarda yaşayan insanların duygu ve düşüncelerini anlatan bir halk oyunları türüdür. Tüm beden durmaksızın titreyerek oynanan bu oyunlarda metronom çok yüksektir. Ayaklar oyunlardaki en hareketli bölgedir. Dizlerde sürekli bir titreşim görülür, ani sıçrama ve hoplamalarla ayaklar büyük bir kıvraklık içinde yeri sertçe döver.
Giysilerinde, oyunların şekillenmesinde yardımcı unsur olduğunu görüyoruz. Mahmut Ragıp Gazimihal de “Şarki Anadolu Türküleri ve Oyunları” adlı eserinde; “Zıpka takımının manzarası çok zarif ve vücuda yapışıklığı ile horonların çevikliğine çok elverişlidir.” diyerek destek vermiştir.
Düz sıra ve daire şeklinde, ellerden tutuşarak oynanan oyunlardır. El ele tutuşurken kollar dirseklerden öne doğru bükülmüş biçimde ya baş yukarısına kadar ya da bel hizasında tutulur ve sürekli küçük devinimlerle hızlı bir ritim içinde sallanır. Ferdi oyunlarda ise kollar sürekli hareket halinde, sanki el ele tutuşuluyormuşçasına sallanır. Giresun ve Ordu civarında karşılıklı bağımsız oynanan oyunlarda görülür.
Oyuncu sayısında bir sınırlama yoktur. İkili görülen oyunların yansıra özellikle yayladaki şenliklerde yüzlerce kişi hep beraber oynarlar. Horon türünde güç ve estetik gösterme amacıyla oynanan bıçak oyunlarının dışında başka bir oyun aracı görülmemektedir. Horon oyunları genellikle 7 tartımlıdır. Ayrıca 5’li, 21’i, 4’lü zamanlarda aksak ve düz tartımlı oyunlarda görülür. Ağırlıklı kullanılan çalgı davul, zurna ve kemençedir. Özellikle sipsi zurna tercih edilir. lç bölgelerde tulum, zurna, mey çalgıları da görülebilir. Kadınlar kendi aralarında horon türküleri söyleyerek def gibi çalgılarla da oynanır. Horon kurma 7/8’lik usulde (2+2÷3) seyreder. Oyun hızlandıkça metronom yükselir, usul 7/16 olarak karşımıza çıkar, fakat vurgu ve ritim özelliği aynıdır.
(Devamı gelecek makalemizde)
