Yaz ayları yaklaşırken, Ege’nin ve özellikle de Muğla’nın her köşesinde bir tedirginlik hissi ağır ağır yayılıyor.
Güneşin sıcağını hissetmeden önce, ormanların kuruyan nefesini, toprağın çatlayan yüzünü ve denizin bile buharlaşan kokusunu duyumsuyoruz artık.
Çünkü bizler, ardı ardına yaşanan felaketlerden öğrendik:
İhmallerin, yanlış planlamaların ve duyarsızlığın bedelini sadece doğa değil, biz de ödüyoruz.
Geçtiğimiz yıllarda Bodrum’dan Marmaris’e, Milas’tan Köyceğiz’e kadar yüz binlerce hektar ormanımızı kaybettik.
Alevler sadece ağaçları, hayvanları değil, bizim belleğimizi de yaktı.
Dedelerimizin altında soluklandığı çam ağaçları, çocuklarımızın şarkı söyleyeceği zeytinlikler birer birer küle döndü.
Ve şimdi, yeni bir yaz daha kapımızda.
Peki biz bu yazıya hazır mıyız?
Yangın sadece bir “doğal afet” değil.
İhmallerin, yanlış yapılaşmanın, düzensiz turizmin ve doğayı hiçe sayan politikaların kaçınılmaz sonucudur.
Milas’ta, Bodrum’da, Datça’da…
Hâlâ kıyı kenar çizgilerine inatla yeni betonlar dökülüyor.
Orman yolları bakımsız, yangın söndürme ekipmanları eksik.
Gönüllü ekipler ise devlet desteğinden yoksun, kendi imkanlarıyla mücadele etmek zorunda bırakılıyor.
Üstelik iklim krizi, bu yangınları sıradanlaştırıyor.
Yaz artık sadece “tatil sezonu” değil; bir “yangın sezonu.”
Her yıl daha sıcak, daha kuru, daha tehlikeli.
Ve biz hâlâ yeterince hazırlıklı değiliz.
Oysa yapabileceklerimiz var.
Her mahallede yangın gönüllüleri örgütlenebilir.
Su kaynakları korunabilir, eski yangın yolları açılabilir.
Belediyelerle sivil toplum el ele vererek riskli bölgeler için acil eylem planları hazırlanabilir.
Orman köylerinde yaşayan vatandaşlara yangın eğitimi verilebilir.
Ve en önemlisi, doğayı sadece bir “rant alanı” değil, bir “yaşam alanı” olarak görmek zorundayız.
Ege, sadece bir coğrafya değildir.
Ege, bin yıllık bir hafızadır.
Köylerin duman kokan sabahları, zeytin ağaçlarının gölgesi, yaz gecelerinin cırcır böcekli türküleridir.
Bunu kaybedersek, sadece ağaçları değil, ruhumuzu da kaybederiz.
Bu yaz bir yangın daha çıktığında,
bir kere daha gökyüzü karardığında,
bir kere daha yüreğimiz dağlandığında
geri dönüşü olmayacak kayıplarla yüzleşmek istemiyorsak
şimdi harekete geçmeliyiz.
Ege’yi korumazsak, bir gün çocuklarımıza gösterecek bir orman, bir deniz, bir dağ kalmayacak.
Sadece külleri anlatacağız.
Ve bu da bizim en büyük ayıbımız olacak.
Yangına Karşı Bireysel ve Toplumsal Önlemler
Yangınlara karşı hazırlıklı olmak sadece devletin değil, her bireyin ve her sitenin, her köyün görevidir. İşte alınabilecek temel önlemler:
– Site ve Yerleşim Alanlarında:
– Binaların etrafında en az 5 metre genişliğinde temiz bir yangın güvenlik hattı oluşturulmalı.
– Yanıcı malzeme (kuru ot, dal, yaprak) birikimine izin verilmemeli.
– Bahçelerde, yangına dayanıklı bitkiler tercih edilmeli (zeytin, nar, ıhlamur gibi).
– Su tankları, yangın dolapları ve yangın vanaları kurulmalı, erişimi kolay olmalı.
– Her site mutlaka acil çıkış planı oluşturmalı ve yılda en az bir kez tatbikat yapmalı.
– Bireysel Önlemler:
-Piknik alanlarında asla ateş yakılmamalı; mangal, kamp ateşi gibi faaliyetler rüzgarlı havalarda tamamen yasaklanmalı.
-Sigara izmaritleri gelişigüzel atılmamalı; uygun kaplarda söndürülmeli.
-Aracınızda küçük bir yangın söndürücü bulundurulmalı.
-Ormanda duman, kıvılcım ya da şüpheli durumlar görüldüğünde 112 Acil Çağrı Merkezi hemen aranmalı.
– Toplumsal Bilinç:
– Mahallelerde yangın gönüllü ekipleri kurulmalı.
– Belediyeler, yangına dirençli yerleşim alanları projeleri geliştirmeli.
– Çocuklarımıza küçük yaşlardan itibaren doğa sevgisi ve yangın bilinci aşılanmalı.
Unutmayalım:
Yangınla mücadele, ateş başladığında değil, henüz başlamamışken kazanılır.
Milas’tan Ege’ye çağrımızdır:
Toprağımıza, ağacımıza, denizimize sahip çıkalım.
Sadece bu yaz için değil; gelecek yüzyıllar için.
