Karikatür; yalnızca güldüren değil, düşündüren, eleştiren ve zamanın ruhunu birkaç çizgiyle anlatabilen güçlü bir sanattır. Türkiye’de karikatür, ustaların elinde bir ifade biçimi olmanın ötesine geçerek toplumsal belleğin önemli parçalarından biri haline gelmiştir. Bu çizgisel yolculuğun emekçilerinden biri de, Diyarbakır’dan İzmir’e uzanan sanat serüveniyle, ulusal mizah dergilerinde, televizyon ekranlarında ve uluslararası platformlarda iz bırakan usta karikatürist Lütfü Çakın.
Çocukluk yıllarında evin bir köşesinde yapılan desen çalışmalarını hayranlıkla izleyerek başlayan bu serüven; Gırgır’dan Leman’a, canlı yayın stüdyolarından dünya karikatür platformlarına kadar uzanan uzun ve sabırlı bir emeğin ürünü. Lütfü Çakın, karikatürü yalnızca bir meslek değil, yaşam biçimi olarak gören sanatçılardan biri. İşte usta karikatürist, çizgiyle geçen hayatını, ustalarını ve karikatüre bakışını Milas Çizgi Gazetesi için anlattı.
-Bize kısaca kendinizden bahseder misiniz? Nerede doğdunuz, karikatürle yolunuz nasıl kesişti?
1962 Diyarbakır Ergani doğumluyum. Karikatürcü olmama en büyük katkıyı sevgili amcam İsmail Çakın (öğretmen, Milli Eğitim Müfettişi) sağladı. Evde desen çalışmaları yapardı, ben de amcamın çalışmalarını hayran hayran izlerdim.
-Eğitim süreciniz ve İzmir’e gelişiniz nasıl oldu?
Liseyi bitirdikten sonra İzmir’e gelip şansımı aramaya başladım. Güzel Sanatlar Fakültesi’ne girmek istedim ancak kazanamadım. Askerliğimi yaptıktan sonra tekrar İzmir’e geldim. Şansım yaver gitti; THY ve DHMİ’ye bağlı Havaş’ta çalışmaya başladım. Resim çizmekten ise hiç kopmadım.
-Profesyonel anlamda karikatüre ilk adımınız ne zaman oldu?
1984 yılında Yeni Asır Gazetesi’nin “Gıcık” mizah ekine çizmeye başladım. İlk karikatürüm Gıcık’ta yayımlandı. Daha sonra Gırgır, Çarşaf, Avni, Limon ve Leman dergilerinde karikatürlerim yayınlanmaya başladı.
-Havalimanında çalışırken sanatı nasıl sürdürdünüz?
Havalimanında çalışırken ek iş olsun diye akşamları İzmir Alsancak Kordonboyu’nda restoran ve kafeleri gezerek seyyar karikatür çizdim. Bu dönem, hem mesleki gelişimim hem de insanlarla birebir temas açısından benim için çok öğretici oldu.
-Televizyon ve medya dünyasına geçişiniz nasıl gerçekleşti?
Yaklaşık 10 yıl sonra medya kanallarında reklam müşteri temsilcisi olarak çalışmaya başladım. Kanal 1, Ege TV, Sky TV ve TRT’de yedi yıl boyunca Cafe Magazin ve Yarınlar Bizim Çocuk programlarında karikatür ve vinyet çalışmaları yaptım. Canlı yayınlarda programların akitli sanatçısı olarak görev aldım.
-Emeklilik sonrası sanat hayatınız nasıl şekillendi?
Daha sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan emekli oldum. Emekliliğin ardından karikatür yarışmalarına yoğunlaştım. Ulusal ve uluslararası yarışmalarda toplam 25 ödül kazandım. Dünya birinciliği, ikincilik ve mansiyon ödülleri elde ettim.
-Şu anda neler yapıyorsunuz?
Halen turizm beldesi Kuşadası’nda, yerli ve yabancı turistlerin portre karikatürlerini çiziyorum.
2022 yılından itibaren merkezi Hollanda’da bulunan Dünya Karikatür Platformu **www.cartoonmovement.com**’da editoryal karikatürlerim yayınlanıyor.
-Türk karikatürünün duayenlerinden Turhan Selçuk sizin için ne ifade ediyor?
Turhan Selçuk, ülkemizin en değerli karikatür duayenidir. Kültür birikimiyle gazeteci ve editoryal çizerdi. Politik karikatürleri; incitmeden, kırmadan, son derece anlamlı nüktelerle çizerdi. Karikatür, zeki insanların algılayabileceği bir sanattır.
Size göre bir karikatür sanatçısı nasıl olmalıdır?
Karikatür sanatçısı her şeyden önce özgür ve iyi bir insan olmalıdır. Doğayı ve canlıyı sevmeli; dünyanın geleceği için kalıcı ve anlamlı eserler üretip çizen kişidir.
