Güney Ege Kalkınma Ajansı tarafından Aydın ve Muğla’da yürütülen Zeytin Rotası Projesi’nin kapanış programı Milas’ta gerçekleştirildi. Proje kapsamında 11 ilçede 22 antik kent ve tarihi alan, 83 anıt veya anıt niteliğinde zeytin ağacı, 17 hasat işletmesi, 22 zeytinyağı fabrikası ve 22 doğa yürüyüş rotası belirlendi. Projeyle zeytin kültürünün turizme kazandırılması, turizmin 12 aya yayılması ve kırsal bölgelerde ekonomik hareketlilik oluşturulması hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda faaliyetlerini sürdüren Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) tarafından Aydın ve Muğla illerinde yürütülen ‘Zeytin Rotası’ Projesi’nin kapanış programı, Milas Ticaret ve Sanayi Odası Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi.
Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık, Milas Kaymakamı Dr. Vural Karagül, Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, Muğla Ticaret ve Sanayi Odası (MUTSO) Başkanı Bülent Karakuş, MİTSO Yönetim Kurulu Başkanı Reşit Özer, Milas İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ali Parlu, Milas İlçe Milli Eğitim Müdürü İsa Bal, turizm acentelerinin temsilcileri ve çok sayıda sektör temsilcisinin katıldığı program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı.
Programda GEKA Genel Sekreteri Ümit Gülyağı, Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık ve Zeytin Rotası Projesi Koordinatörü Asuman Ataç birer konuşma yaparak projenin hedeflerini, hazırlık sürecini ve ortaya çıkan çalışmaları anlattı.
GÜLYAĞI: ZEYTİNİ TURİZM ÜRÜNÜ OLARAK DA DEĞERLENDİRMELİYİZ
Programın ilk konuşmasını yapan GEKA Genel Sekreteri Ümit Gülyağı, zeytinin bu topraklarda binlerce yıllık geçmişiyle yalnızca bir tarım ürünü olmadığını, aynı zamanda kültürel miras ve yaşam biçimi olduğunu ifade etti.
Projenin temel yaklaşımını anlatan Gülyağı, bugüne kadar daha çok tarımsal üretim yönüyle değerlendirilen zeytinin, bu kez deneyim turizminin bir unsuru olarak ele alındığını belirtti.
Aydın ve Muğla’nın denizi, mavisi ve kıyı turizmiyle öne çıkan önemli destinasyonlar olduğunu dile getiren Gülyağı, turizm konaklamalarının yaklaşık yüzde 85-90’ının kıyı bölgelerinde yoğunlaştığına dikkat çekti.
Bu yoğunluğun iç kesimlere ve kırsal bölgelere taşınması gerektiğini vurgulayan Gülyağı, Zeytin Rotası Projesi’nin amaçlarını şöyle sıraladı:
“Zeytini yalnızca bir tarım ürünü olarak değil, aynı zamanda bir turizm ürünü olarak değerlendirmek istiyoruz. Turizm sezonunu kısa yaz mevsiminin dışına çıkararak bahar aylarına yaymak, turizm gelirlerini kırsalın en uç noktalarına kadar ulaştırmak ve yeşil kalkınmayı desteklemek temel hedeflerimiz arasında.”
Projenin yalnızca kamu kurumlarının çalışmasıyla değil, yerel üreticiler, sivil toplum kuruluşları, turizm profesyonelleri ve seyahat acentelerinin iş birliğiyle sürdürülebilecek bir çalışma olduğunu belirten Gülyağı, TÜRSAB temsilcileri ve seyahat acentelerinin üç gündür sahada rotanın farklı noktalarını deneyimlediğini söyledi.
Gülyağı, yerel üreticilerin ve turizm paydaşlarının katkılarıyla Aydın ve Muğla’nın zeytin odaklı bir deneyim turizmi merkezi haline gelebileceğine inandığını belirterek projeye destek verenlere teşekkür etti.
VALİ AKBIYIK: MUĞLA’NIN DEĞERLERİNİ 12 AYA YAYMALIYIZ
Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık ise konuşmasında Muğla’nın sahip olduğu doğal, kültürel ve ekonomik zenginliklere dikkat çekti.
Muğla’nın yalnızca deniz, kum ve güneş turizmiyle değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Akbıyık, ilin balıkçılıktan zeytinciliğe, arıcılıktan narenciyeye, kültürel mirastan alternatif turizme kadar çok sayıda önemli değere sahip olduğunu söyledi.
Muğla’nın balıkçılık ve balık ihracatında Türkiye’nin önde gelen illerinden biri olduğunu belirten Akbıyık, Milas Memecik zeytini ve zeytinyağının da bölgenin önemli değerleri arasında yer aldığını vurguladı. Çam balından Bodrum mandalinasına, Datça Bademi’nden ejder meyvesine kadar diğer tarımsal ürünlere kadar çok sayıda yerel değerin bulunduğunu kaydetti.
Muğla’nın turizmde Türkiye’nin önemli destinasyonlarından biri olduğunu dile getiren Akbıyık, turizmin yılın tamamına yayılmasının öncelikli hedefleri arasında bulunduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Muğla’da valilik olarak bütün paydaşlarımızla ve sektörlerimizle birlikte turizmi 12 aya yaymak istiyoruz. Bunun için turizmi çeşitlendirmemiz gerekiyor. Spor turizmi, kültür turizmi, gastronomi ve alternatif turizm alanlarında yeni çalışmalar yapmalıyız.”
Bölgedeki arkeolojik zenginliğe de değinen Akbıyık, Muğla’da çok sayıda kazı çalışması yürütüldüğünü, valilik olarak 28 kazıya destek verdiklerini ifade etti. Beçin Kalesi ve Hekatomnos başta olmak üzere bölgenin tarihi değerlerinin turizm açısından önemli bir potansiyel taşıdığını söyledi.
Günümüz turistinin klasik tatil anlayışının dışına çıkarak daha doğal, organik, tarihi ve deneyime dayalı turizm faaliyetlerine yöneldiğini belirten Akbıyık, Zeytin Rotası gibi projelerin bu açıdan önemli olduğunu kaydetti.
Konuşmasında Milas’taki ata zeytin ağaçlarına da özel olarak değinen Akbıyık, bölgede yaklaşık 3 bin 200 yıllık bir zeytin ağacının bulunduğunu belirterek bu tür değerlerin uluslararası ölçekte tanıtılması gerektiğini söyledi.
Turizm yatırımlarıyla çevrenin korunmasının birlikte ele alınması gerektiğinin altını çizen Akbıyık, doğal kaynakların gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çekti.
Zeytinin barışın, bereketin ve yaşamın simgesi olduğunu ifade eden Akbıyık, Zeytin Rotası Projesi’nde emeği geçen GEKA’ya, proje ekibine ve tüm paydaşlara teşekkür ederek çalışmanın Aydın ve Muğla’ya hayırlı olmasını diledi.
ATAÇ: 11 İLÇEDE KAPSAMLI BİR ZEYTİN ROTASI OLUŞTURULDU
Programın son konuşmasını yapan, projeyi yürüten Düş Patikası firmasının Zeytin Rotası Proje Koordinatörü Asuman Ataç ise yaklaşık bir yıldır devam eden hazırlık çalışmalarında elde edilen sonuçları katılımcılarla paylaştı.
Daha önce Diyarbakır Kral Yolu ve Fırat Yolu gibi turizm rotalarının oluşturulmasında görev aldıklarını belirten Ataç, kültür, tarih, doğa ve coğrafya odaklı çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Zeytin Rotası Projesi’nin başlangıcında kendilerine sekiz ilçenin verildiğini, saha incelemeleri sırasında karşılaşılan tarihi, doğal ve kültürel değerler nedeniyle çalışma alanının genişletildiğini anlatan Ataç, proje sonunda toplam 11 ilçeyi kapsayan bir rota oluşturulduğunu ifade etti.
Zeytinin binlerce yıllık geçmişine değinen Ataç, dünyada 23 milyon yıl öncesine ait zeytin poleni kalıntılarına rastlandığını, Türkiye’de de yaklaşık 14 milyon yıl öncesine ait polen kalıntılarının bulunduğunu belirtti. İnsan eliyle ilk zeytin yetiştiriciliğinin ise yaklaşık 6-7 bin yıl önce başladığının düşünüldüğünü söyledi.
Zeytinin Akdeniz havzasında farklı medeniyetleri buluşturan ortak bir değer olduğunu kaydeden Ataç, bu kültürün bereket, sağlık, ticaret, kültürel yaşam ve barışla özdeşleştiğini dile getirdi.
İspanya, İtalya, Yunanistan ve Hırvatistan gibi ülkelerde zeytin turizminin önemli ekonomik getiriler sağladığını belirten Ataç, bazı bölgelerde zeytin tadımı ve hasat deneyimi gibi etkinliklerden kişi başına 45-60 avro arasında gelir elde edilebildiğini anlattı.
Türkiye’nin de güçlü zeytin kültürü ve üretim potansiyeliyle bu alanda önemli fırsatlara sahip olduğunu belirten Ataç, projenin çıkış noktasının bu değeri turizm geliriyle buluşturmak olduğunu ifade etti.
22 ANTİK KENT, 83 ANIT ZEYTİN AĞACI, 22 FABRİKA
Proje kapsamında gerçekleştirilen saha çalışmalarının sonuçlarını da paylaşan Ataç, ortaya çıkan verilerin bölgenin turizm potansiyelini gözler önüne serdiğini söyledi.
Ataç’ın verdiği bilgilere göre proje kapsamında;
22 antik kent ve tarihi alan,
83 anıt veya anıt niteliğinde zeytin ağacı,
17 hasat etkinliği gerçekleştirilebilecek işletme,
22 zeytinyağı fabrikası,
14 gastronomi noktası,
22 doğa yürüyüş rotası belirlendi.
Belirlenen anıt ağaçların GPS koordinatlarıyla kayıt altına alındığını belirten Ataç, hasat işletmelerinin yerinde incelendiğini, zeytinyağı fabrikalarının ise ziyaretçilere üretim, sıkım ve tadım deneyimi sunabilecek noktalar olarak değerlendirildiğini kaydetti.
Projenin hazırlık sürecinde gastronomi alanında da çalışmalar yürütüldüğünü anlatan Ataç, zeytinyağıyla hazırlanan yöresel yemeklerin restoranlarda daha fazla yer alması amacıyla 14 farklı noktanın belirlendiğini, bu alanda hizmet verebilecek aşçılar ve işletmelerle görüşmeler yapıldığını ifade etti.
Oluşturulan 22 doğa yürüyüş rotasının ise farklı yaş gruplarından insanların yararlanabileceği, güvenli ve keyifli güzergâhlardan oluştuğunu belirten Ataç, bazı rotaların anıt zeytin ağaçlarına ulaşmayı, bazılarının ise tarihi alanlar ve antik kentlerle doğayı bir arada deneyimlemeyi sağladığını söyledi.
Bölgenin zeytin çeşitliliğine de değinen Ataç, Memecik, Yemlik, Domat ve Çakır gibi farklı zeytin türlerinin bulunduğunu, özellikle Memecik zeytininin bölgenin en önemli değerlerinden biri olduğunu vurguladı.
Memecik zeytininin yüksek polifenol oranıyla sağlık açısından da önemli özellikler taşıdığını belirten Ataç, bu değerin üretimden turizme kadar farklı alanlarda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
HEDEF: YEREL ÜRETİCİYİ TURİZMİN PARÇASI YAPMAK
Zeytin Rotası Projesi’nin temel hedeflerinden birinin yerel üreticiyi turizm ekosisteminin bir parçası haline getirmek olduğunu belirten proje koordinatörü Ataç, kıyı turizminin sınırlı bir dönemde yoğunlaştığını, zeytin hasadı, tadım, üretim deneyimi, gastronomi ve doğa yürüyüşleriyle bu hareketliliğin yılın diğer dönemlerine de taşınabileceğini kaydetti.
Böylece yalnızca turizm merkezlerinin değil, kırsal bölgelerde yaşayan üreticilerin ve küçük işletmelerin de turizmden gelir elde etmesinin amaçlandığını ifade eden Ataç, zeytinin geçmişten gelen kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurguladı.
Zeytin Rotası Projesi’nin kapanış programı, proje kapsamında yürütülen çalışmaların ve elde edilen sonuçların video gösterimiyle son buldu.
