Türkiye cumhurbaşkanını belirlemek için en geç 14 Mayıs 2028 tarihinde yapılacak seçimdir. İlk turu, bir sonraki Türkiye genel seçimleri ile aynı gün yapılacaktır.
Söz konusu seçimlerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi ya da Cumhurbaşkanının erken seçim kararı alması hâlinde bu tarihten önce gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu doğrultuda, TBMM’nin erken seçim kararı alabilmesi için, Anayasa uyarınca üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuna, yani en az 360 milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç vardır.
Görevdeki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın adaylığı anayasal olarak sınırlıdır. Ancak iktidardaki Cumhur İttifakı’nın bir anayasa değişikliği yaparak veya parlamentoya erken seçim kararı aldırarak bu hükmü aşabileceği yönünde tartışmalar bulunmaktadır.
Türkiye erken seçime giderken, Irak’ı vurmaya hazırlanan ABD’nin Ankara’dan kara birliği bulundurma ve üsler için izin istediği bildirildi. Ankara’da savaş rüzgarlarının esmeye başlaması erken seçimin ertelenip, ertelenmeyeceği sorusunu gündeme getirdi.
ABD Irak’a müdahale ederse seçim ertelenmeli mi?
Anayasaya göre savaş sebebiyle Meclis, süresi gelmiş bir seçimi bir yıl geriye bırakabilir. Dolayısıyla TBMM normal beş yılda bir yapılması gereken seçimleri bile bir yıl erteleyebilirken, daha süresi gelmeyen bir seçimi de elbette erteleyebilir. Türkiye yaklaşık 20 yıldır sınırları içinde olduğu gibi sınırları dışında çeşitli askeri operasyonlar yaptı.
Bu savaş ta Türkiye sınırları içerisinde olacak değil. Türkiye bildiğimiz cephe savaşları dışında lokal hedefleri vurmaya yönelik harekatları zaten 20 yıldır yapıyor.
Türkiye’nin son yıllardaki bütün seçimlerini aceleye getirmiş olmasını anlamak mümkün değil.
Bunun birinci derece sorumluları ülkeyi yönetmekte olan kişilerdir.
Bugün komşu bir devletle bir savaş durumu söz konusu. Bu savaş kapımızda söz konusu savaşın çok tahripkâr, çok uzun ve yıkıcı olabileceği yönünde endişelerimiz var.
Bu savaşa konsantre olamayan, aktif pozisyon alamayan tamamen seçim telaşı düşmüş bir hükümetle bu ülkenin menfaatlerini koruyabilmek asla mümkün olmayacaktır. Yurdumuzun içerisinde bulunduğu ekonomik kriz, günümüz şartlarında düzeltilemeyecek hale gelmiştir. Acaba, bu krizin yapılacak olan seçimlerle bir ilgisi olabilir mi?
Kriz, ilk olarak 2018 yılında doların hızlı artışı ile başladı. Ülkede 2018 yılında yüzde 20,3 olan enflasyon 2022 yılında yüzde 64 oldu, 2024 yılına gelindiğinde ise yüzde 68,5 olarak ölçüldü. 2018 yılında, liranın dalgalanmalar nedeniyle önemli ölçüde değer kaybetmesi krizin gözle görülür biçimde ortaya çıkmasına yol açtı ve daha sonraki aşamada ödenemeyen borçlar ve ekonomik daralma ile daha derin bir boyuta ulaştı. 2022 yılına gelindiğinde, kamunun faiz borcu anapara borcundan daha fazlaydı. Kriz nedeniyle pek çok küçük ve orta ölçekli işletme iflas etti.
12 Kasım 2021’de Amerikan Doları 10 Türk Lirası bandını aştı. 23 Kasım 2021’de “Kara Salı” olarak da bilinen günde dolar önce 13 Türk Lirası düzeyini gördü, böylelikle bir günde 2 artarak rekora imza attı.
Merkez Bankası, 17 Aralık 2021’de önce 16, daha sonra 17’yi aşan Dolar kurunun, 20 Aralık 2021’de 18,36 Türk Lirası seviyesine yükselerek tarihi rekora ulaşması üzerine piyasaya 5. kez müdahale etti.
Hükûmet “kur korumalı mevduat sistemi” adıyla bilinen uygulamayı başlatarak, TL’nin değer kaybını yavaşlattı. Ocak 2025 itibarıyla Amerikan Doları 45 Türk Lirası seviyelerinde karşılık görmektedir.
Anayasaya göre cumhurbaşkanının 3. kez aday olması için meclisin erken seçim kararı alması gerekmektedir. Bu maddeyi vurgulayan Özgür Özel, Erdoğan’ın muhalefete muhtaç olduğunu ve Kasım 2025 tarihinden sonra erken seçim yapılmaya çalışılırsa CHP’nin destek vermeyeceğini açıkladı.
Bütün bunlar yurdumuzda yapılması düşünülen seçimlerin, erkene alınamayacağını göstermektedir. Bunun yanı sıra seçimlerin yapılmasını istemeyen günümüz iktidarının, son çare olarak, savaş olayını ortaya koyacağı da açıkça görülmektedir.
