BİNALAR NE KADAR DENETLENİYOR?
Milas’ta eski yapıların deprem dayanıklılığı, yeni binalardaki denetim süreçleri ve iş yerlerine dönüştürülen apartmanların zemin katlarında gerçekleştirilen tadilatlar tartışma konusu oldu. Gazetemiz Köşe Yazarı Emlak Danışmanı Yasin Arslan, ilçenin yapı stokuna ilişkin risklerin belirlenmesi ve denetim sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğine dikkat çekerek yerel yönetimden ilgili bakanlık birimlerine, yapı denetim kuruluşlarından müteahhitlere kadar tüm sorumlulara çağrıda bulundu.
Muğla’nın deprem tehlikesi bulunan bölgeler arasında yer alması, Milas’taki yapıların güvenliğini de önemli bir gündem maddesi haline getiriyor. Bodrum ve Gökova çevresindeki aktif fayların oluşturduğu tehlike dikkate alındığında, ilçede mevcut binaların ne ölçüde depreme dayanıklı olduğu ve yeni yapıların hangi koşullarda denetlendiği soruları öne çıkıyor.
Yasin Arslan, ilçemizdeki yapılaşmayı farklı yönleriyle ele alarak özellikle eski apartmanların, ticari işletmelerin bulunduğu binaların ve yeni konut projelerinin teknik açıdan değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Milas’ta gayrimenkul yatırımlarında konutların fiyatı, büyüklüğü ve konumu ön plana çıkarken, yapı güvenliğinin de aynı ölçüde önemsenmesi gerektiğine dikkat çekildi.
ESKİ APARTMANLARIN DURUMU BİLİNİYOR MU?
Milas’ın merkez mahallelerinde uzun yıllar önce inşa edilen ve halen kullanılan çok sayıda apartman bulunuyor. Bunların bir bölümünün güncel deprem yönetmeliklerinden önce yapılmış olması, mevcut yapı stokunun teknik durumunun belirlenmesi ihtiyacını gündeme getiriyor.
Binaların yalnızca yaşlarına bakılarak riskli kabul edilemeyeceği, ancak beton dayanımı, taşıyıcı sistem özellikleri ve geçmişte gerçekleştirilen tadilatların da uzmanlar tarafından incelenmesi gerektiği belirtiliyor.
Özellikle zemin katlarında ticari işletmelerin bulunduğu, üst katları ise konut olarak kullanılan apartmanların durumuna dikkat çekiliyor.
Bu kapsamda Milas’ta kaç eski binanın deprem performansının incelendiği, kaç yapı için riskli yapı tespiti yapıldığı ve güçlendirme gerektiren binaların belirlenip belirlenmediği sorularına yanıt aranıyor.
İlçenin mevcut yapı stokunu ortaya koyacak kapsamlı bir risk envanterinin hazırlanması ve elde edilen verilerin kamuoyuyla paylaşılması isteniyor.
DÜKKÂNLARDAKİ TADİLATLAR TAŞIYICI SİSTEMİ ETKİLİYOR MU?
Milas merkezinde çok sayıda apartmanın zemin katında market, mağaza, kafe, kahvehane ve farklı ticari işletmeler faaliyet gösteriyor. Zaman içerisinde el değiştiren veya kullanım amacı değişen bu iş yerlerinde çeşitli tadilatlar gerçekleştirilebiliyor.
Dükkânların birleştirilmesi, iç duvarların kaldırılması, geniş vitrinler açılması ve kullanım alanlarının yeniden düzenlenmesi gibi işlemlerde binanın taşıyıcı sistemine müdahale edilip edilmediğinin kontrol edilmesi büyük önem taşıyor.
Her iç mekân değişikliği yapısal güvenlik açısından tehlike oluşturmamakla birlikte, kolon, kiriş ve taşıyıcı perde duvarlara izinsiz müdahale edilmesi ciddi risklere neden olabiliyor.
Bu noktada iş yeri ruhsatlandırma süreçleri ile binanın yapısal güvenliğine ilişkin teknik denetimlerin birbirinden farklı olduğu hatırlatılıyor.
Bir işletmenin faaliyet ruhsatına sahip olması, bulunduğu binanın depreme dayanıklı olduğunun tek başına göstergesi sayılmıyor.
Milas Belediyesi’nin ilgili birimlerince özellikle kapsamlı tadilat geçiren eski binaların zemin katlarında, yapılan değişikliklerin onaylı mimari ve statik projelere uygunluğunun incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.
BELEDİYENİN DENETİM VERİLERİ MERAK EDİLİYOR
İlçede son yıllarda taşıyıcı sisteme müdahale şüphesiyle kaç iş yerinde teknik inceleme yapıldığı ve bu incelemelerde herhangi bir projeye aykırılık tespit edilip edilmediği de yanıt bekleyen konular arasında bulunuyor.
Tespit edilen aykırılıklar karşısında hangi idari işlemlerin uygulandığı, kullanım amacı değiştirilen iş yerlerinde gerekli kontrollerin yapılıp yapılmadığı ve riskli görülen yapıların ilgili kurumlara bildirilmesine yönelik süreçler de önem taşıyor.
Özellikle alt katlarında ticari faaliyet yürütülen apartmanlarda, yapısal değişikliklerin üst katlarda yaşayan vatandaşların güvenliğini etkileyebileceğine dikkat çekiliyor.
YENİ BİNALARDA DENETİM NASIL YAPILIYOR?
Milas’ta devam eden konut projeleriyle birlikte yeni yapıların inşaat ve denetim süreçleri de gündeme geliyor.
Yeni bir binanın deprem güvenliğinde zemin etüdünden temel sistemine, beton kalitesinden donatı uygulamalarına kadar birçok teknik unsur belirleyici rol oynuyor.
Bu nedenle yapıların yalnızca yeni olması veya modern malzemelerle inşa edilmesi, deprem karşısında güvenli olduklarının tek başına kanıtı olarak değerlendirilmiyor.
İnşaat aşamasında alınan beton numunelerinin usulüne uygunluğu, taşıyıcı sistemin onaylı projeye göre uygulanması ve şantiyelerde gerekli teknik kontrollerin zamanında gerçekleştirilmesi önem taşıyor.
Yapı denetim kuruluşlarının çalışmalarının da ilgili kamu kurumlarınca etkin biçimde denetlenmesi gerektiği belirtilirken, Milas’ta son yıllarda gerçekleştirilen denetimlerin sayısı ve sonuçlarının açıklanması isteniyor.
TARİHÎ YAPILARDA KORUMA VE CAN GÜVENLİĞİ
Milas’ın önemli sorunlarından biri olarak değerlendirilen bakımsız tarihî yapılar da deprem ve yapı güvenliği tartışmasının bir başka boyutunu oluşturuyor.
İlçenin tarihî dokusu içerisinde bulunan bazı eski yapıların zamanla fiziksel bütünlüğünü kaybetmesi, bu binaların korunması kadar çevrelerinde gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını da önemli hale getiriyor.
Çatıları çöken, duvarlarında ayrılmalar meydana gelen veya uzun süredir bakım bekleyen tarihî yapıların durumunun yetkili kurumlar tarafından değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Koruma mevzuatı kapsamında işlem yapılması gereken yapılarda belediye, ilgili koruma kurulları, mülk sahipleri ve diğer kamu kurumları arasında koordinasyon sağlanmasının önemine işaret ediliyor.
Milas’ta acil müdahale gerektiren tarihî yapıların sayısı, restorasyon projelerinin durumu ve güvenlik önlemlerine ilişkin çalışmaların da kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
ELEKTRONİK KAYITLAR SAHADAKİ DENETİMİN YERİNİ TUTMUYOR
Yapı ruhsatları, zemin etütleri ve denetim kayıtlarının elektronik sistemler üzerinden yürütülmesi, işlemlerin takip edilebilirliği açısından önemli kolaylıklar sağlıyor.
Ancak belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi ve onaylanması, sahadaki uygulamaların projeye uygun gerçekleştirildiğinin tek başına garantisi olmuyor.
Bu nedenle teknik denetimlerin yalnızca evrak üzerinden değil, inşaat alanlarında yapılan uygulamalar üzerinden de yürütülmesi gerektiği ifade ediliyor.
Özellikle beton ve donatı uygulamalarının kontrolü, proje değişikliklerinin takibi ve yapıların kullanım sürecinde gerçekleştirilen müdahalelerin incelenmesi, güvenli yapılaşmanın temel unsurları arasında yer alıyor.
MİLAS İÇİN KAPSAMLI RİSK ENVANTERİ ÇAĞRISI
Milas’ın depreme hazırlık durumunun bilimsel verilerle ortaya konulması için mevcut yapı stokuna ilişkin kapsamlı bir çalışma yapılması gerektiği belirtiliyor.
Bu kapsamda eski yapıların öncelik sırasına göre değerlendirilmesi, teknik inceleme gerektiren binaların belirlenmesi ve güçlendirme ya da dönüşüm ihtiyacının somut veriler üzerinden planlanması öneriliyor.
Milas Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birimleri, yapı denetim kuruluşları ve mülk sahiplerinin kendi yetki ve sorumlulukları doğrultusunda sürece katkı sunması gerektiği vurgulanıyor.
Yürütülen denetimlerin genel sonuçlarının, kişisel veriler ve mevzuat kapsamındaki gizlilik hükümleri gözetilerek kamuoyuyla paylaşılması da talepler arasında yer alıyor.
Yasin Arslan, konuyla ilgili çağrısını şu sözlerle dile getirdi:
“Vatandaş sizden depremi durdurmanızı istemiyor. Vatandaş sizden görevinizi yapmanızı, denetlemenizi, riskleri açıklamanızı ve gerekli tedbirleri zamanında almanızı istiyor!”
Milas’ta yapı güvenliğine ilişkin gündeme taşınan bu sorular, olası bir deprem yaşanmadan önce mevcut risklerin belirlenmesi, denetimlerin etkinliğinin değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin planlanması ihtiyacını ortaya koyuyor.


