Yurdumuzda imar izni ve sistemleri problem olmaktadır. Özellikle deprem sonrası yıkılan binalar dan sonra bu mesele olmaya başlamıştır. Birtakım söylemler ve kabahat aramalar bu konunun ana başlığı olmaktadır.
İmar kanununun ilk 3 maddesi aynen şöyledir.;
Madde 1 – Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
Madde 2 – Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir.
Madde 3 – Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.
Bir yapının yapılmasının projelendirilmesinin birtakım şartları bulunmaktadır. Öncelikle, yapılacak yerin imara uygun olup olmadığına bakılır. Tarım arazisi, tarihi kalıntıların bulunma olasılığı ve orman arazilerine herhangi bir yapı yapılamaz.
İmar izinleri arazilerin bulunduğu belediyelerin imar müdürlükleri tarafından verilmektedir. Yapılacak yapının imar müdürlükleri tarafından projeleri incelenir. Mimar, jeolog, harita mühendisi, statiker İnşaat mühendisi, elektrik ve makine mühendislerinin kontrol edilerek onaylamalarından sonra belediyelerin imar müdürlükleri tarafında inşaat izni ve ruhsatı verilir. İnşaatın büyüklüğüne ve cinsine göre yapının her aşamasının fiili kontrolünün sağlanması için ayrıca kontrol firmaları tarafından denetimleri yapılmaktadır.
Yapının yapılacağı bölgelerin depreme dayanaklığı incelenerek, o bölgede daha evvel meydana gelmiş olan deprem riskleri göz önüne alınarak, depreme dayanıklılık oranı arttırılır. Örneğin, 7 şiddetinde deprem görmüş olan yerlerin depreme dayanıklılık şiddeti en az 10 olarak kabul edilir.
Bütün bu işlemler arazinin ve yapının yapıldığı belediyelerin imar müdürlükleri tarafından yürütülerek denetlenir. Sorumluluk o belediyenin imar müdürlüklerine aittir. İşte tam bu nokta da olumsuzluklar başlar. Bazı “olmaz” lar, gerek siyasi, gerek idari yönlerden kuvvetli oldukları kabul edilen (!) kişiler ve kurumlar tarafından “olur” haline getirilir.
İşte felaketler bu noktada başlar. İşte bu noktada can ve mal kayıpları, verilmeye başlar.
Başımıza gelen onca yanlışlıklardan doğan can ve mal kayıplarını önlemek amacı ile devletimiz tarafından yeni imar kanunları hazırlanmaktadır. Bu yeni hazırlanan imar kanununa göre,
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, resmî sosyal medya hesabından, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesini, “Afetlere karşı daha dirençli yapılar için yapı güvenliği tedbirlerimizi artırıyoruz. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğimizi güncelledik.” mesajıyla duyurdu. Bakanlık açıklamasında, imar Yönetmeliği’nde depreme karşı ilave önlemler getiren düzenleme, 1 Temmuz 2023 tarihinden itibaren geçerli olacak. Düzenlemeye göre içerisinde konut bulunan ve zemin hariç 4 kat ve üzeri olan binalarda kapalı çıkma yapılması yasaklanacak.
Kapalı çıkma yapılamaması nedeniyle imar planından gelen emsal haklarının kullanılamaz durumda olduğunda, kayıplar telafi edilecek ve taşıyıcı sistem kolonlarının parselin arka bahçe mesafesine en fazla 1 metre taşırılmasına, böylece üst katların bu kolonlar üzerinde yapılabilmesine müsaade edilecek. Yeni düzeleme ile emsal haklarının arka bahçede de tamamen kullanılamaması halinde parselin yol sınırlarına 4 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile aynı şekilde ön bahçeye en fazla 1 metre taşmaya müsaade edilecek. Taşan kısımlar zemin katta sadece kolon veya perdelerden ibaret olacak, hiçbir kenarı herhangi bir malzeme ile kapatılmayacak ve bahçe niteliği ortadan kaldırılmayacak.
Şimdi merak konusu bakanlığımızın, imar müdürlüklerimizin, kısaca siyasilerimizin neler yapabilecekleri ve nasıl, ne şekilde felaketlere izin verecekleridir.
