Gülçin ERŞEN
Güllük Alevi Kültür Derneği’inde, Alevilik inancı gereği muharrem ayında tutulan 12 günlük oruç nedeniyle 26 Haziran akşamında yemek (“Lokma”) verilmeye başlandı. Orucun bittiği 6 Temmuz’daki lokma sonrasındaki gün, aşure yapılıp dağıtılacak. “Helal kazanç” ile yapılan yemeklerle el birliğiyle kurulan ve toplanan sofralara, Alevi olsun olmasın, oruç tutsun tutmasın, isteyen konuk olabiliyor.
Gün doğumu ve batımı esas alınarak tutulan Muharrem orucu ve diğer ibadetler, “Adâb, Erkân” hakkında bilgi veren Canan Seçkin, “Dil kirlenirse, her şeyde yozlaşma başlar. Dolayısıyla Alevilik’te kullanılan deyimleri anlamlarıyla bilmek gerekir. Duaz imam; 12 İmam’ın adlarının geçtiği dualar, Mersiye; ağıt, Gülbenk dua. Biz kendi dilimizde, Türkçe dua ederiz. Lokma yendikten sonra, Duaz imam, mersiyeler okunur, Kerbela ve imamlar hakkında bilgiler verilir…”
Zeynel Abidin’in oğlu Muhammed Bakır ve onun gibi Kerbela’yı yaşayıp sağ kurtulanlardan Zeynep Ana’dan söz eden Seçkin, 12 imamın da Yezid ve ardılları tarafından zehirlenerek öldürüldüğünün altını çizdi.
Pratikte yaygın olmasa da Alevilerin aslında, harama el uzatmayarak, yalan söylemeyerek, dedikodu yapmayarak, aşırıya kaçmayarak 365 gün oruç tuttuğunu dile getiren Seçkin, şu bilgileri aktardı:
Alevilerin tuttuğu oruçlar
“Bizler inancımızın kaynağını Hz. Muhammed ve Hz. Ali’den alıyoruz. Hz. Muhammed de ramazan orucu farz kılınmadan önce muharrem ayında ve ayrıca ramazanda 3 gün oruç tutarmış. Bazılarımız ramazanda 3 gün oruç tutar. Büyüklerimizden her Perşembe dilek, niyet orucu tutan var. Ayrıca, Hızır orucu, Nevruz orucu, 12 İmam orucu (Muharrem orucu), Masumu Pak orucu (Muharrem öncesi 3 gün), Fatma Ana orucunu isteyen tutar. Abdal Musa Cem’inde de tutan olur. Bizde farz, günah, cennet, cehennem kavramı yoktur. Cennet dost cemalidir. Muharrem matem ayıdır. Orucumuzu sevdiğimiz yasını tutar gibi tutarız. Muharrem orucunda et, hatta yumurta bile yenmez, su içilmez. Günümüz koşullarına uyarak, banyo yapmama, sakal kesmeme gibi gelenekler uygulanmaz. Lokma, herkesin helal kazancıyla elde ettiği ile yapılır, paylaşılır. Lükse, aşırıya kaçılmaz. İftar çadırları kurulmaz. Muharrem ayı bitinceye kadar herhangi bir gün aşure kaynatılır.”
Bu yıl muharrem ayı ile 1993’de Sivas’ta yaşanan Madımak katliamının yıldönümü örtüşüyor. Güllük Alevi Kültür Derneği’nde de bugün (2 Temmuz Çarşamba) akşamüstü bir anma etkinliği gerçekleştirilecek.
