(16.Bölüm)
Ahmet ŞENOL
Halk Kültürü Araştırmacısı / Yazar /Fotoğraf Sanatçısı / Halk Bilimi-Etnografya
Ürünleri koleksiyoncusu
(Geçen yazımızın devamı)
Kültürün, “insan, aile sosyal çevre, eğitim, sosyal değerler vb.” gibi insani; “bayrak, millet, vatan, dil, din, tarih örf âdet gelenek vb”, gibi evrensel boyutları vardır. Kültür milletleri birbirinden ayırt eden özelliklerdir. Uygarlık ortak bir değerdir. Aynı uygarlığa bağlı kültürler aynı dünya görüşünde birleşirler. Topluluklardaki kişi ve grupların yenilikleri ve milletlerarası etkileşim kültür değişikliğine neden olur.
Kültür politikaları, günümüz ve geleceğin kültür yapısının belirlenmesinde, kültürel mirasın korunması ve tanıtılmasında etkin bir rol oynar. Kültür politikalarının ilkeleri bilimsel çalışmalarla akılcı ve gerçekçi olarak saptanır. Toplumun gerçeklerine maddî ve manevî değerlere uygun esaslara dayandırılır. Toplumun kültürel mirası sonucu oluşan yaşama biçimi inanç ve değerleri günlük kültür politikalarıyla yeniden yapılandırılamaz.
Eğitim ve kültür politikaları millîdir. Kültür politikaları evrensellikten kopmadan kültürel değişim ve gelişimle sağlıklı, ilkeli politikalarla sürer. Kültürel kimlik oluşturma politikaları belirlenirken millîlik, çağdaşlık, demokratiklik, evrensellik ilkelerinden taviz verilmez. Kültürel değişim ve gelişimi yozlaşma yabancılaşma olarak algılayan durağan insan tipi yetiştirmeyi amaçlayan kültür politikaları faydadan çok zarar getirir.
Kültürünü korumayan, gençlere aktarmayan milletler yabancı kültürlerin etkisiyle yok olurlar. Korumada ilke, statik değil dinamik olmalıdır. Kültürel değişim ve gelişimle, kültür yozlaşması, kültür yabancılaşması arasında ince bir çizgi vardır. Genç kuşak yaşlı kuşağa göre kültürel değişim ve gelişimi daha çabuk yakalayacaktır. Bunu yozlaşma, kültürüne yabancılaşma olarak niteleyip gençleri suçlayıp, sorgulamak, dışlamak yanlıştır.
Toplumsal gelişim, bireylerin istek ve beklentilerinde değişim, bilgi birikiminin artması sonucu güne uyum sağlayacak etkin ve mutlu bireylerin yetişmesiyle bireylere kazandırılması gereken temel becerilerinin yanı sıra ulusal değerlerin, ulusal kültürün korunması gerekliliği kendini göstermeye başlamıştır. Küreselleşme karşısında büyük bir tehlike içinde olan ulusal kültür ve değerler irdelenip kültür ve eğitim politikalarının tekrar gözden geçirilmesi, programların yeniden geliştirilmesi ve yapılandırılması gerçeğini gündeme getirmiştir.
Yıllardır göz ardı edilen ulusal kültür ve değerler çerçevesinde kaynağını halk kültüründen alan ürünlere eğitim programlarında yer verilmelidir. Halk kültürü ürünleri küreselleşmeyle birlikte hızla değişmeye, yok olmaya başlamıştır. Halk kültürü mirası olan bu ürünlerin eğitim programlarında yer alarak gelecek kuşaklara aktarılması zorunluluğu bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Halk Kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasının, nasıl ve hangi yöntemlerle verilmesi gerektiği sorularına da yanıt aramak gerekmektedir.
Aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır.
01.Alangu, Tahir, Türkiye Folkloru El Kitabı, İstanbul, Adam Yayınları, 1983.
02.And, Metin, Oyun Ve Büğü Türk Kültüründe Oyun Kavramı, “Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları: 144”, İstanbul, Baha Matbaası, 1974.
03.Artun, Prof. Dr. Erman; “Halk Kültürü Araştırmaları”, İstanbul, 2008, 16 x 24 cm, 464 sayfa, Türkçe.
04.Çobanoğlu, Özkul, “Bilim Felsefesi Bağlamında Halk Bilimi Ve Halk Bilimsel Bilginin Teolojik Serüveni, ” Folklor Ve Edebiyat, 2000, Başkent Matbaası Halkbilim Özel Sayı, Cilt VI Sayı XXIV, s.27
05.Demirsipahi, Cemil, Türk Halk Oyunları, Ankara ,İş Bankası Kültür Yayınları, Folklor Dizisi: 2, 1975.
06.Erginer, Gürbüz” Halk Oyunları Belli Kurumların Değişik Amaçlı Ve Fonksiyonlu İletişim Araçlarıdır” Yarın 1984, Sayı 40, s.13.
07.Gaziamihal, Mahmut Ragıp, Türk Halk Oyunları Kataloğu I.Cilt, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1991.
08.Gaziamihal, Mahmut Ragıp, Türk Halk Oyunları Kataloğu III.Cilt, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara,1997.
09.Gözaydın, Nevzat, Folklor Dünyasından, Birinci Baskı, Ankara, Yargı Yayınları, 1991.
10.Gültekin, M.Bedri,Gelenek ve Gelişme, Birinci Basım, İstanbul, Analiz Basım Yayım Tasarım, Kaynak Yayınları: 267 , 1998.
11.Güvenç, Bozkurt, İnsan ve Kültür, 3.Basım, Remzi Kitapevi Yayınları, “Büyük Fikir Kitapları Dizisi: 20”, İstanbul, Evrim Matbaacılık, 1979.Bk: 81 s.
12.Örnek, Sedat Veyis, “Etnolojinin Tarihçesi Başlıca Ekolleri Görevleri” Ankara Üniversitesi Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi 1969, Sayı 4’den Ayrıbasım, s.172-191.
13.Örnek, Sedat Veyis, Etnoloji Sözlüğü, Ankara Üniversitesi Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları No:200, Ankara 1971,Bk: 172-191 s.)
14.Örnek, Sedat Veyis, Türk Halk Bilimi, Ankara , Kültür Bakanlığı Yayınları:1629, Hagem Yayınları:210, Gelenek, Görenek Ve İnanç Dizisi:20, Türk Hava Kurumu Basımevi 1995.
15.Özaslan, Metin, Aydın Yöresi Tahtacı Köylerinde Kültürel Değişim, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Türk Halk Bilim Topluluğu Yayınlanmamış Alan Araştırması Raporu, Ankara, 1992,Bk: 20 s.)
16.Özmen, Apdurrahim, Geleneksel Kültürümüzde Yardımlaşma Ve Dayanışma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Etnoloji Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 1999.
17.Öztürkmen, Arzu, “ Türkiye’de Folklor ve Milliyetçilik”, 1.Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul, 1998.
18.Öztürkmen, Arzu, “Dansta Millilik ve Yerellik Kavramı Üzerine Düşünceler” Sanat Dünyamız, Güz 2002, Sayı:85, S.154.
19.Polat, Rüya, Sanat Açısından Halk Oyunları, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halk Bilim Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisan Tezi, 1992.
20.Saran, Nephan Antropoloji, İnkılâp Kitapevi, İstanbul, Anka Ofset, 1993,Bk: 198 s.)
21.Sümbül, Muzaffer, Adana Halk Oyunlarının Sistematik Analizi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 1995,Bk: 88. s.
22.Şenol,Ahmet, “Halk Oyunlarımız ve Sınıflandırılıp incelenmesi;” 1988-Ankara, derleme notları, 17.sayfa.TEK ofset-Baskı printing, Ankara.
23.Şenol,Ahmet, Türk Halk Oyunları Bibliyografya Denemesi, 1928- 1988 yılları arasında yayınlanan süreli yayınlar- kitaplar ve arşiv belgelerinden faydalanılarak 2228 künye yayınlanmış, Meltem Matbaası, Ankara, Kasım- 1989, 269 sayfa.
24.Şenol,Ahmet, Türk Halk Oyunları Bibliyografyası (II); (1988- 1995 yılları arasındaki bibliyografik bilgilerden oluşmuş olup, 1787 künye içermektedir). Volkan matbaası, Mart 1996, 238. sayfa.
25.Şenol,Ahmet, “Giysi”; M.E.B. Okuliçi Beden Eğitimi İzcilik ve Spor Dairesi Başkanlığı, Halk Oyunları jüri üyesi yetiştirme kursları ders notları, 27. sayfa, Akkum-Silifke / İçel, 1987.
26.Şenol,Ahmet, Türk Halk oyunlarının ve folklor hizmetlerinin yeniden düzenlenmesi; Kültür Bakanlığı yayını: 3. Cilt:1, Ankara, 1990, 5-8 Aralık 1989 “2.Milli Kültür Şurası Bildirileri….””(298-305.s.)
27.Şenol,Ahmet, Halk Oyunlarında Renk ve Rakam Motifi; 4. Milletlerarası Halk Kültürü Kongresi Bildirileri, 6-11 Mayıs 1991, Antalya, K.B. Yayınları.
28.Türkçe Sözlük, “Türk Dil Kurumu Yayınları:549”, “Sözlük Bilim Ve Uygulama Kolu Yayınları:1”, Türk Tarih Kurumu Basımevi Ankara. 1988.
29.Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. “Türk Dil Kurumu Yayınları Sayısı: 211/4”, Türk Hava Kurumu Basımevi, Ankara. 1969.
