TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Muğla İl Temsilcisi Coşkun Çatalkaya, Milas Temsilcisi Azmi Peker ve Muğla İl Temsilciliği yönetiminin katıldığı toplantıda açıklama yapan Çatalkaya, 17 Ağustos 1999 tarihinde saat 03.02’de Gölcük/Kocaeli merkezli meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremin büyük bir toplumsal yıkıma yol açtığını hatırlattı.
Çatalkaya, resmî rakamlara göre depremde 18 bin 373 kişinin yaşamını yitirdiğini, yaklaşık 50 bin kişinin yaralandığını ve 375 bin yapının hasar gördüğünü belirtti. Aradan geçen 27 yıla rağmen acıların hâlâ tazeliğini koruduğunu ifade eden Çatalkaya, depremde hayatını kaybeden vatandaşları saygı ve özlemle andıklarını söyledi.
ÇATALKAYA: “DEPREMLERİN AFETE DÖNÜŞMESİ KAÇINILMAZ DEĞİL”
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunun altını çizen Çatalkaya, depremlerin afete dönüşmesinin kaçınılmaz olmadığını vurguladı. Deprem bilincinin yalnızca sarsıntı sırasında nasıl davranılması gerektiğini bilmekten ibaret olmadığını belirten Çatalkaya, yaşanılan kentin jeolojik özelliklerinin, deprem tehlikesinin, zeminin davranışının ve yapı güvenliğinin bilinmesinin de deprem bilincinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.
Afetlere dirençli kentler oluşturulabilmesi için mikrobölgeleme çalışmalarının hızla tamamlanması gerektiğini dile getiren Çatalkaya; aktif faylar, sıvılaşma, heyelan, kaya düşmesi, taşkın ve tsunami gibi tehlikelerin belirlenmesinin önem taşıdığını söyledi.
Çatalkaya, imar, yapılaşma ve arazi kullanım kararlarının bilimsel veriler doğrultusunda alınması, mevcut yapı stokunun, ulaşım sistemlerinin ve kritik altyapıların afetlere karşı güvenli hâle getirilmesi gerektiğini kaydetti.
MUĞLA İÇİN 7 VE ÜZERİ DEPREM UYARISI
Açıklamasında Muğla’nın deprem tehlikesine özel bir bölüm ayıran Çatalkaya, kentte yaşayan vatandaşların can ve mal güvenliği açısından gerekli önlemlerin vakit kaybedilmeden alınması gerektiğini vurguladı.
Muğla’yı en fazla etkileyebilecek fayların Muğla-Yatağan Fay Zonu, Ula-Ören Fay Zonu, Karaova-Milas Fay Zonu ve Fethiye-Burdur Fay Zonu olduğunu belirten Çatalkaya, bu fayların meydana getirebileceği depremlerin büyüklüğünün 7 ve üzerine çıkabileceğine dikkat çekti.
Muğla ve ilçelerinin önemli bir bölümünün kıyı alanlarında bulunduğunu hatırlatan Çatalkaya, bazı bölgelerdeki gevşek ve suya doygun zeminlerin olası bir depremde sıvılaşmaya yatkın olduğuna işaret etti.
Çatalkaya, Muğla ve çevresindeki faylarda meydana gelebilecek 7 ve üzeri büyüklükteki bir depremde doğrudan sarsıntının yanı sıra sıvılaşma, yanal yayılma, heyelan, kaya düşmesi ve tsunami gibi ikincil etkilerin de görülebileceğini, bunun ağır hasar ve can kayıplarına yol açabileceğini ifade etti.
ZEMİN VE TEMEL ETÜTLERİNE DENETİM ÇAĞRISI
Yapı güvenliğinde zemin ve temel etütlerinin önemine dikkat çeken Çatalkaya, Muğla’daki ilçe belediyeleri, yapı denetim kuruluşları ve yapı ruhsatı vermeye yetkili kurumlara önemli sorumluluklar düştüğünü söyledi.
Çatalkaya, zemin ve temel etüt çalışmalarının yetkin jeoloji mühendislerince yerinde denetlenmesini esas alan bir denetim anlayışının oluşturulması ve güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yerleşim alanlarının planlanmasından yapıların projelendirilmesine, kentsel dönüşümden altyapı yatırımlarına kadar bütün süreçlerde jeoloji mühendisliği hizmetlerinden etkin biçimde yararlanılması gerektiğini vurgulayan Çatalkaya, kentsel dönüşüm uygulamalarının da yalnızca yapı yenileme faaliyeti olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.
2025 DEPREM ÇALIŞTAYI HATIRLATILDI
Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin TMMOB ve bağlı meslek odalarıyla oluşturduğu mesleki ve teknik iş birliği çalışmalarını olumlu karşıladıklarını belirten Çatalkaya, 2025 yılında gerçekleştirilen deprem çalıştayını da hatırlattı.
Muğla Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Muğla Şubesi, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Muğla İl Temsilciliği ve Muğla Barosu koordinasyonunda gerçekleştirilen çalıştayın ardından bir izleme komitesi oluşturulduğunu belirten Çatalkaya, çalıştayın sonuç bildirgesinde yer alan tedbir ve önerilerin tam anlamıyla hayata geçirilmesi konusunda yeterli çalışma yapılmadığının gözlemlendiğini ifade etti.
Çatalkaya ayrıca Muğla Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi ile ilçe belediyelerindeki afet birimlerinin risk azaltmaya yönelik yapılanmalarının bilimsel, teknik ve uluslararası standartlar doğrultusunda geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“DEPREM KADER DEĞİLDİR”
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak bütün yerleşimlerin mikrobölgeleme çalışmalarının tamamlanmasını talep ettiklerini belirten Çatalkaya; mevcut yapı stokunun risk önceliğine göre güvenli hâle getirilmesi, yapı ve zemin denetim sisteminin kamusal ve bağımsız bir anlayışla güçlendirilmesi ve afet eğitiminin toplumun bütün kesimlerine yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
Deprem sonrasında yaraları sarmaya dayalı anlayıştan, afet öncesinde riskleri azaltan bütünleşik bir afet yönetimine geçilmesi gerektiğini vurgulayan Çatalkaya, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Deprem kader değildir. Afetlere dirençli yerleşimler mümkündür ve güvenli yaşam herkesin hakkıdır. Afetlere hazırlıklı ve dirençli yerleşimler bir tercih değil, kamusal bir zorunluluktur.”
Çatalkaya, açıklamasının sonunda 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde yaşamını yitiren vatandaşları bir kez daha saygıyla anarak başta yerel ve merkezi yönetimler olmak üzere tüm toplumsal kesimleri afet risklerinin azaltılması konusunda kamusal ve bilimsel çözümler ile politikalar üretmeye davet etti.
