Bu vatan, ay yıldızlı bayrağı ve bu vatan toprağı için canını verenlerle yaşamaktadır. Kökenleri ne olurlarsa olsun tüm inançları ile sadece bu vatan topraklarında birlikte yaşadıklarını ve şükür ettiklerini bilenlerle doludur. Doğu’da Rus saldırısına, batıda da Çanakkale Boğazı’nın korunmasına kadar tek bir vücut halinde bir arada yaşayanlarındır.
Her türlü saldırılarda da bir araya gelerek, tek bayrak ve tek vatanları için can verenlerindir.
Vatan birliği, diğer bir mana da, bir milletin aynı toprak parçası üzerinde dil, din, kültür, tarih ve kader birliği içinde, bağımsız ve bütün olarak yaşama iradesidir. Temelinde vatan sevgisi, vatanseverlik ve ortak kültürel değerler yatar. Bu kavram, ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü ve ülkenin bölünmezliğine olan bağlılığı ifade eder.
Vatan, onu kuran milletin hayat kaynağı, varlık ve güvenlik temelidir. Bağrından çıkan millete maya olur, beşik olur, kucak olur, mezar olur, ebedi yar olur, taht olur, baht olur, kendi gök kubbesi, kendi kâinatı olur. Doğa sahibi ve evladı olan milletin seciyesine, kültürüne kendinden özellikler katar. Onun yapım ve yaptırım gücüyle yeniden şekillenir, milli kültürün özelliklerini yansıtan ve yeni bir tabiat, beşerî ve medeni yeni bir kimlik kazanır, milli vatan olur. Vatanla millet bedenle can gibi, ruhla vücut gibi bütünleşir.
Vatan, milletin tanıtıcı, belirleyici özelliklerinin toplamı olan milli kültürün kutsal muhafazasıdır. Vatana, anayurda siyasi, askeri hakimiyet alanı, devlet ülkesinin bir bölümü olmaktan üstün bir mana ve değer kazandıran husus milletin bu zemin üzerinde başkalarının kıdem, üstünlük ve ortaklık iddialarına imkan bırakmayacak ölçüde çoğunluk ve sürekli sahipliği temsil etmesi; kendi kültür ve seciyesinin silinmez mührünü vurması; bu zeminle madden olduğu kadar manen de bütünleşmiş olmasıdır.
Vatan milletin sürekli mekanı, ebedi ikametgahıdır. Milletin maneviyat ve mukaddesatı, idealleri, hatıraları, milli kültür ile kaynaşmış, mazisi ve istikbali ile birleşmiştir.
Şehitler ve Gaziler sayesinde bugün biz vatanımızda hür yaşamaktayız. Yine onlar sayesinde üzerinde yaşadığımız toprak parçası vatan olmuştur. Diğer yandan, ecdadımızın binlerce yıldır bıraktığı camiler, hanlar, hamamlar, kervansaraylar, okullar, külliyeler, köprüler, çeşmeler, saraylar, kışlalar, kütüphaneler, kapalı çarşılar ve çeşitli sanat eserleri üzerinde yaşadığımız coğrafyayı vatan yapan abidelerdir. O halde, vatanın meydana gelmesinde insan elinin ve emeğinin tabiata kattığı nice eserlerinde büyük rolü vardır.
Vatan gibi ortak tarih ve kültür de bu el emeklerinden doğar. Vatan anlayışı kültür ve medeniyet eserleriyle gelişir, derinlik kazanır.
Vatanı savunmak için insanları severek ölüme götüren yüce duygulardan biri de, din duygusudur. Özellikle İslamiyet’in verdiği “şehitlik” makamı hiçbir dinde yoktur. Bu şehitlik motifi bizim tarihimizde zaferlerin kazanılmasında en büyük etkenlerden biri olmuştur. Analar oğullarını cephelere “ya şehit ol, ya gazi” diyerek göndermişlerdir.
Vatanımıza, dilimize, dinimize, kültürümüze, tarihimize, örf ve adetlerimize sahip çıkmalıyız. M. Âkif bu görevi şöyle ifade etmiştir;
“Sahipsiz olan vatanın batması haktır, sen sahip olursan bu vatan batmayacaktır.”
Milletimiz uzun ve derin tarihî boyunca hep bu şuurla yaşamıştır. Kendisine daima birleşik ordular halinde saldıran düşmanlarla savaşmak zorunda kalmış; çetin muharebeler, sert mücadeleler sonunda, varlığını kabul ettirmiş, tarihi boyunca hür yaşamıştır. Bundan sonrada böyle olacaktır.
“Vatanımız Türk milletinin eski ve yüksek tarihi ve topraklarının derinliklerinde mevcudiyetlerini muhafaza eden eserleri ile yaşadığı bugünkü siyasî sınırlarımız içindeki yurttur. Vatan hiçbir kayıt ve şart altında ayrılık kabul etmez bir kütledir.”
Vatan sevgisi olmazsa ne milletin bütünlüğü ne de vatanın bütünlüğü korunabilir. Aslında vatan sevgisi, vatan üzerinde yaşayan insanlara, tarihe ve tarihi kültüre beslenen sevgidir.
Vatanı sevmek ve korumak bize atalarımızın emridir.
