Bugün yine ve yeniden her yılbaşı olduğu gibi asgari ücreti konuşuyoruz. Bir insanın insanca yaşayabilmesi için alması gereken en az ücret, işçi işveren ve hükümetin ortak bir payda buluşup karar vermeleri gereken ücretten söz ediyoruz.
Peki asgari ücretle ilgili son yıllarda senede iki defa artış yapılırken bu sene için tek sefer yapılacağı söylendi ancak geçen senede bu söylemler gündem olmuş fakat ikinci zam gelmişti şimdi iki ihtimal var ya tek sefer yapılacak ya iki sefer şimdi size kulis bilgisi vereyim eğer tek sefer yapılacak olursa zam 17500-18000 civarı bir rakam açıklanacak büyük ihtimalle hatta 18 bini biraz geçebilir.
Ancak eğer her ne kadar tek deseler de ikinci bir zam kafalarında var ise o zaman 16 bin 500 civarı bir rakam olacak fakat bu durumda ya mart seçimleri öncesi bir güncelleme gelecek ya da mart seçimlerinde temmuz ayı işaret edilecek yani ikinci zam yine gündem olacak.
Peki bunun sebebi ne çünkü enflasyonun durdurulması söylendiği gibi sahada kolay olmuyor.
Peki bunlar ihtimaller bakalım doğru analiz edebildik mi sonuçları göreceğiz.
Buradaki gerçek nedir deyince hakikat şu enflasyon durmadan siz asgari ücrete ne kadar zam yaparsanız yapın 3 ay geçmeden alım gücü bitiyor. Dolayısı ile bunun çözümü asgari ücrete zam yapmak değil, hatta zam değil. Birde bizde asgari ücret aslında vasıfsız insanların alacağı bir ücret iken toplumun çok daha geniş bir kesimine hitap ediyor bu sebeple de daha çok konuşuyoruz aslında.
Gelin tek tek yapılması gerekenleri sıralayalım.
1- Girdi maliyetlerini düşürmek gerekir.
2- Üretimin desteklenmesi tedarik zincirinin sağlıklı olması ve kar marjlarının sınırlandırılması gerekir
3- Temel ihtiyaç maddelerinde gıda giyim barınma gibi temel ihtiyaçlarda vergi kaldırılmalı.
Misal bir evi olandan vergi alınmamalı eğer ikinci bir evi yazlık kışlık kirada var ise oradan gerekirse bir kat fazla vergi alınsın ama insanların başını sokacak bir evini de vergi yüküyle adama zehir etmemek lazım
Ya da temel beslenme ürünlerinden vergi alınmasın ki insanlar sağlıklı beslenebilsin.
Ya da bebek bezinden sağlık harcamalarından vergi alınmasın gibi…
Kısaca vergi düzenlemesi adaletli olmalı…
4- Asgari ücrette vergi kaldırılmalı.
5- Dolaylı vergiler yerine doğrudan Adaletli bir vergi sistemine geçmeli, asgari ücretli ve çalışandan vergiyi peşin peşin alan devlet asıl vergi kaçıran kurum, kuruluş ve şahıslardan alamadığı vergilerin bedelini maaşlı çalışanlara ödetmemeli bunları tahsil etmeli
6- Maliyetler doğru analiz edilmeli ve fahiş fiyata ürün satanların ruhsatları iptal edilmeli
7- Özellikle taşınmaz malların tapuda gösterilen değerinin %10’dan fazlasına satılması yasaklanmalı her sene belli bir oranda maksimum değer artışı olmalı.
Örneğin adam iki yüz elli bine almış gibi gösterdiği eve 2 milyon ödüyor 6 ay sonra bunu 3 milyona satıyor ama 300 bin gösteriyor hem satan çalıyor hem alan hakkından fazla ödüyor. Bunun önü kesilmeli gibi.
8- Asgari ücrete verilecek zam son 6 aylık enflasyon farkı gücünü sağlayacak yani 16 bin civarına çekilmiş bir rakam üzerinden zam konuşulması lazım ve bir yıllık oluşabilecek gerçek enflasyon baz alınarak yapılmalı bu rakam 22 bin lira civarı olması lazım.
9- Bölgesel asgari ücrete de gidilmeli zira Anadolu’da 22 bin lira asgari ücretin sağladığı refah büyük şehirlerde veya turistik yerlerde aynı değil örneğin Niğde’de 22 bin veriyorsan İstanbul’da İzmir’e, Bodrum’da bu asgari ücret 28-30 aralığında olmalı. Bunun için mesela şu bir kriter olabilir 3+1 bir dairenin ortalama kirasının en az 2 katı olarak belirlenmeli bölgelerde…
Bu ve benzeri çözüm önerileri getirilebilir getirilmelidir.
Aksi halde söylediğim gibi her durumda 3 ayda bir biz bu cendereyi yaşarız.
