Küresel enerji krizleri ve Avrupa’da yaşanan kesintiler, enerji arz güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Yerli kaynak kullanımı, baz yük santralleri ve yerinde üretim modeli, Türkiye’nin enerji politikalarında öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Avrupa’da son yıllarda yaşanan enerji krizleri ve uzun süreli elektrik kesintileri, enerji arz güvenliğinin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, süreklilik ve kaynak çeşitliliğiyle sağlanabileceğini bir kez daha gösterdi. Yenilenebilir yatırımların artmasına rağmen, sistemin dengesi açısından baz yük santrallerinin rolü enerji politikalarının merkezinde yer almaya devam ediyor.
Arz güvenliği sadece kapasite meselesi değil
Enerji arz güvenliği; yalnızca yeterli üretim kapasitesine sahip olmak değil, bu kapasitenin hava koşullarından, jeopolitik risklerden ve dışa bağımlılıktan bağımsız biçimde sürdürülebilir olması olarak değerlendiriliyor. Bu çerçevede, yerli kaynaklarla çalışan ve kesintisiz üretim yapabilen santraller, enerji sisteminde bir “denge unsuru” olarak öne çıkıyor.
Burak Işık: “Arz güvenliği yalnızca ne kadar ürettiğinizle ilgili değildir”
Yerli linyite dayalı üretim modeli, küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı öngörülebilir ve kontrol edilebilir bir üretim avantajı sunuyor. Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık, baz yük santrallerinin, enerji arz güvenliğinin yalnızca teknik değil, ekonomik boyutunu da doğrudan etkilediğini belirtti.
“Enerji arz güvenliği bizim için sadece ne kadar ürettiğimizle ilgili değil; o enerjiyi ne kadar sürdürülebilir, kesintisiz ve yerli kaynaklarla sağlayabildiğimizle ilgili. Yeniköy Kemerköy Enerji olarak yerli linyitle üretim gerçekleştiriyor, enerji arz güvenliğine katkı sağlamanın yanı sıra elektrik şebekesinin sabit ve sağlıklı beslenebilmesi için ihtiyaç duyulan baz yük santralleri olarak görev yapıyoruz. Baz yük kapasitesi olmayan sistemlerde, rüzgârın esmediği ya da güneşin yeterli olmadığı anlarda ciddi sorunlar yaşanabiliyor. Bazı ülkelerde yaşanan kesintilerin temel nedenlerinden biri de bu dengenin yeterince kurulmamış olması. Biz bu noktada hem jeopolitik riskler hem de sağlıklı bir elektrik altyapısı için sigorta görevi görüyoruz.”
Yerinde üretim modeli ön planda
Türkiye’nin klasik enerji haritasında üretimin büyük ölçüde Doğu ve Güneydoğu’da yoğunlaşmasına karşılık, tüketimin Batı ve kıyı bölgelerinde gerçekleşmesi, iletim altyapısı ve arz güvenliği açısından kırılganlık yaratıyor. Burak Işık, bu noktada yerli kaynaklarla, tüketim merkezlerine yakın üretim yapan tesislerin stratejik önem taşıdığını söyledi:
“Güney Ege’nin turizm ve endüstriyel büyümesinin ihtiyaç duyduğu enerjinin büyük kısmını kesintisiz olarak sağlıyoruz. Elektrik tüketildiği yerde üretiliyor, bölgemizin kalkınması yolunda rekabetçi bir konumda olmasına destek sağlıyoruz. Yerinde üretim, özellikle turizm ve sanayi açısından kritik bölgelerde artık bir tercih değil, zorunluluk.”
“Yerli üretimle 500 milyon dolarlık kaynak ülkede kalıyor”
Yerli linyit kaynaklarıyla yapılan üretim, doğal gaz ithalatını azaltarak dışa bağımlılığı sınırlayan unsurlar arasında yer alıyor. Işık, düşük kalorili kömürün “kalitesiz” olduğu yönündeki eleştirilerin, doğru teknoloji kullanıldığında geçerliliğini yitirdiğine dikkat çekiyor:
“Burada belirleyici olan kömürün kalorisi değil; o kömürü en verimli ve çevreyle uyumlu biçimde enerjiye dönüştürebilecek teknolojiye sahip olmak. Elektrik enerjisine her yıl ciddi bir talep artışı var ve biz sahalarımızdan çıkan kömürü altın değerinde elektriğe dönüştürüyoruz. Yeniköy ve Kemerköy santralleri, tam da bu sahalardan çıkarılan yerli linyiti yakmak üzere özel olarak tasarlanmış tesisler. Bu üretim modeliyle yıllık yaklaşık 1,4 milyar metreküp doğal gaz ithalatının önüne geçiyoruz ve bu, yaklaşık 500 milyon dolarlık bir kaynağın ülkede kalması anlamına geliyor.”
Yerel istihdam katkısıyla bölgesel kalkınmaya destek oluyor
Milas ve çevresinde Yeniköy Kemerköy Enerji gibi büyük ölçekli bir sanayi kuruluşunun varlığı, yalnızca enerji üretimi açısından değil; istihdam, gelir ve yerel ekonomi dengesi açısından da kritik bir rol oynuyor. Yeniköy Kemerköy Enerji’nin Muğla’nın en büyük 3. sanayi kuruluşu olduğuna dikkat çeken Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık, şirketin bölgeyle kurduğu güçlü ekonomik bağı şu sözlerle ifade etti:
“Tesislerimizde çalışan yaklaşık 3 bin kişinin yüzde 85’i Milas ve çevresinde yaşayanlardan oluşuyor. Aileleriyle birlikte değerlendirildiğinde, doğrudan ya da dolaylı olarak yaklaşık 100 bin kişilik ekosistemi etkiliyoruz. Katkımız yalnızca istihdamla sınırlı değil, tüm tedariğimizin yüzde 65’inden fazlasını bölgemizden sağlarken, yöre ekonomisine yıllık 5 milyar TL’lik katkı sağlıyoruz.”
Ekosisteme uyumlu üretim odak noktasında yer alıyor
Türkiye’nin enerji arz güvenliğine katkı sağlarken, Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyumlu bir yol haritası oluşturan Yeniköy Kemerköy Enerji, elektrik üretimi ve madencilik faaliyetlerini şeffaflık, bilimsel yaklaşım ve toplumsal fayda ilkeleriyle gerçekleştiriyor. Kemerköy Santrali’nde finansman maliyetiyle birlikte 400 milyon euro yatırımla rehabilitasyon çalışmasını gerçekleştirdiklerini belirten Burak Işık, “Bu sayede çevresel emisyonları azaltarak verimliliği yüzde 10 artırdık ve aynı miktarda kömürle daha fazla elektrik üretimi gerçekleştiriyoruz. Orman Genel Müdürlüğü ile yaptığımız protokolle birlikte Türkiye genelinde diktiğimiz fidan sayısı 4 milyonu geçti. 576 hektarla Cumhuriyet tarihin tek seferde yapılan en büyük doğaya geri kazandırma projesi olan Hüsamlar rehabilitasyon çalışmasını tamamladık. Bu alanı yeniden doğaya ve tarımsal üretime kazandırdık. Tüm faaliyetlerimizi çevre izinlerimizle uygun bir şekilde gerçekleştiriyoruz” dedi.
