Muğla’nın ve Milas’ın en önemli doğal alanlarından biri olan Güllük Körfezi’nin korunmasına yönelik kapsamlı bir proje gündeme geldi. İasos Mahalle Meclisi Derneği Başkanı ve Milas Kent Konseyi Çevre Enerji Sözcüsü Hülya Scobie ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) Karadeniz, Ege ve Akdeniz geçmiş dönem sorumlusu Vladimir Mamaev, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’ı ziyaret ederek Güllük Körfezi’nin geleceğine ilişkin hazırlanan projeyi görüştü.
Muğla Büyükşehir Belediyesi’nde gerçekleştirilen buluşmada, körfezin doğal güzelliklerinin ve kültürel mirasının korunmasından deniz ve kıyı kirliliğine, bilimsel araştırmalardan vatandaş katılımına kadar geniş bir çerçevede yapılabilecek çalışmalar değerlendirildi.
Görüşmenin en dikkat çekici başlıklarından biri ise Güllük Körfezi için uzun vadeli bir eylem planı hazırlanması ve 8 Haziran’ın her yıl “Güllük Körfezi Günü” olarak kutlanması önerisi oldu. Başkan Aras’ın da projenin hayata geçirilmesine yönelik çalışmaların başlatılması için destek verdiği belirtildi.
KARADENİZ’DEKİ BAŞARILI MODEL GÜLLÜK’E UYARLANACAK
“Güllük Körfezi Eylem Planı ve Güllük Körfezi Günü Projesi”nin temelinde uluslararası ölçekte uygulanan Karadeniz modelinin deneyimlerinden yararlanılması bulunuyor.
Karadeniz’in korunmasına yönelik oluşturulan uluslararası iş birliği kapsamında Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Rusya, Türkiye ve Ukrayna’nın dahil olduğu süreçte hazırlanan Stratejik Eylem Planı ile 31 Ekim, “Uluslararası Karadeniz Günü” olarak kabul edilmişti.
Yaklaşık 30 yıllık süreç içerisinde sürdürülen çalışmalar; deniz ve kıyıların korunması, çevre bilincinin geliştirilmesi, kirliliğin önlenmesi, bilimsel araştırmaların desteklenmesi ve vatandaşların çevre çalışmalarına katılımının artırılması açısından önemli bir uluslararası model ortaya koydu.
Güllük Körfezi için hazırlanan projenin de bu deneyimden yararlanarak körfezin kendine özgü ekolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik koşullarına uyarlanması hedefleniyor.
KÖRFEZİN SORUNLARI BÜTÜNCÜL OLARAK ELE ALINACAK
Hazırlanması planlanan Güllük Körfezi Eylem Planı’nın yalnızca belirli bir çevre sorununa odaklanmayacağı, körfezi etkileyen unsurların bütüncül şekilde değerlendirileceği ifade edildi.
Çalışma kapsamında deniz ve kıyı kirliliği, deniz çöpleri, plastik kirliliği, su kalitesi, denizel yaşam ve ekosistemlerin korunması, kıyı alanlarının sürdürülebilir kullanımı, iklim değişikliği ve sürdürülebilir kıyı yönetimi gibi konuların ele alınması planlanıyor.
Körfezin mevcut durumunun bilimsel verilerle ortaya konulmasının ardından sorunların kaynaklarının belirlenmesi, çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve uzun vadeli bir yol haritasının hazırlanması amaçlanıyor.
ÜNİVERSİTELERDEN STK’LARA GENİŞ KATILIM
Eylem Planı’nın en önemli özelliklerinden birinin katılımcı bir anlayışla hazırlanması olması hedefleniyor.
Bilim insanları ve üniversitelerin yanı sıra kamu kurumları, Muğla Büyükşehir Belediyesi ve ilgili yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri, bölgedeki sektör temsilcileri ve vatandaşların sürece dahil edilmesi öngörülüyor.
Farklı kurum ve kesimlerden elde edilecek bilgi ve verilerin bir araya getirilmesiyle Güllük Körfezi’nin mevcut çevresel durumunun kapsamlı biçimde ortaya konulması planlanıyor. Ardından bilimsel veriler ışığında kısa, orta ve uzun vadeli çözüm önerilerinin belirlenmesi hedefleniyor.
VATANDAŞLAR CEP TELEFONUYLA BİLİMSEL VERİ TOPLAYACAK
Projenin dikkat çeken yeniliklerinden biri de “vatandaş bilimi” uygulaması olacak.
Hazırlanması öngörülen dijital sistem ve cep telefonu uygulamaları aracılığıyla bölgede yaşayan vatandaşların Güllük Körfezi’ne ilişkin çevresel gözlemlerini doğrudan sisteme aktarabilmeleri planlanıyor.
Vatandaşlar körfezde karşılaştıkları deniz çöplerini, plastik kirliliğini ve diğer çevresel sorunları fotoğraflayabilecek; konum ve gözlem bilgileriyle birlikte oluşturulacak ortak veri tabanına gönderebilecek.
Böylece bölgede yaşayanlar yalnızca çevre sorunlarını takip eden kişiler değil, aynı zamanda bilimsel veri üretimine katkı sağlayan aktif paydaşlar haline gelecek.
KÖRFEZİN ÇEVRESEL DURUMU SÜREKLİ İZLENEBİLECEK
Vatandaşların oluşturacağı verilerin tek başına değerlendirilmesi yerine saha çalışmaları, bilimsel araştırmalar ve laboratuvar incelemeleriyle desteklenmesi planlanıyor.
Bu yöntemle Güllük Körfezi’nin çevresel durumuna ilişkin sürekli güncellenebilen kapsamlı bir veri tabanı oluşturulması hedefleniyor.
Elde edilen verilerin yıllar içerisinde karşılaştırılmasıyla körfezin hangi noktalarında iyileşme sağlandığı, hangi bölgelerde yeni sorunların ortaya çıktığı ve alınan önlemlerin ne ölçüde sonuç verdiğinin bilimsel olarak izlenebilmesi amaçlanıyor.
8 HAZİRAN “GÜLLÜK KÖRFEZİ GÜNÜ” OLACAK
Projenin toplumsal katılım açısından en önemli ayaklarından birini ise “Güllük Körfezi Günü” oluşturuyor.
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’a sunulan proje kapsamında 8 Haziran’ın her yıl Güllük Körfezi Günü olarak değerlendirilmesine yönelik çalışmaların başlatılması gündeme geldi.
Güllük Körfezi Günü’nün yalnızca bir kutlama veya farkındalık etkinliği olarak kalmaması hedefleniyor. Her yıl aynı tarihte körfezin çevresel durumunun masaya yatırılması, elde edilen bilimsel verilerin kamuoyuyla paylaşılması ve bir önceki yıldan bu yana gerçekleştirilen çalışmaların değerlendirilmesi planlanıyor.
TEMİZLİKTEN SEMPOZYUMA ÇOK SAYIDA ETKİNLİK
Güllük Körfezi Günü kapsamında çevre ve kıyı temizliği etkinliklerinden bilimsel toplantılara kadar çok sayıda çalışma gerçekleştirilebilecek.
Programlarda vatandaş bilimi ve saha çalışmalarına yer verilmesi, gençlerin ve bölge halkının etkinliklere dahil edilmesi, bilimsel araştırmaların kamuoyuna sunulması, sempozyum ve konferansların gerçekleştirilmesi, sergiler açılması ve çevre farkındalığına yönelik etkinlikler düzenlenmesi öngörülüyor.
Bu yönüyle Güllük Körfezi Günü’nün her yıl bölgedeki çevre sorunlarının konuşulduğu ve çözüm çalışmalarının değerlendirildiği kalıcı bir bilim, çevre ve katılım platformuna dönüştürülmesi amaçlanıyor.
ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ HEDEFLENİYOR
Projenin yalnızca yerel ölçekte kalmaması için uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi de hedefler arasında bulunuyor.
Bu kapsamda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile gerçekleştirilebilecek iş birliği ve finansman olanaklarının değerlendirilmesi öngörülüyor. Ayrıca Akdeniz’in korunmasına yönelik uluslararası çerçevelerden biri olan Barselona Sözleşmesi kapsamında ilgili kurum ve uzmanların bilgi, deneyim ve teknik katkılarından yararlanılması hedefleniyor.
UNDP’de geçmiş dönemde Karadeniz, Ege ve Akdeniz sorumluluğu yapan Vladimir Mamaev’in görüşmede yer alması da Karadeniz’de edinilen uluslararası deneyimlerin Güllük Körfezi’ne aktarılması açısından önem taşıyor.
İASOS MAHALLE MECLİSİ DERNEĞİ KOORDİNASYONDA YER ALACAK
Projenin Muğla Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, İasos Mahalle Meclisi Derneği koordinasyonunda geniş bir paydaş yapısıyla yürütülmesi öngörülüyor.
Kamu kurumları, üniversiteler, bilim insanları, uluslararası kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve bölge halkının ortak hedef etrafında buluşturulmasıyla Güllük Körfezi için sürdürülebilir bir yönetim modelinin oluşturulması amaçlanıyor.
Projenin yalnızca mevcut çevre sorunlarına müdahale eden bir çalışma olmaktan çıkarılarak, körfezin geleceğini uzun vadeli biçimde planlayan kalıcı bir yapıya dönüştürülmesi hedefleniyor.
MUĞLA İÇİN “PRESTİJ PROJESİ” OLABİLİR
Güllük Körfezi Eylem Planı’nın hayata geçirilmesi halinde projenin Muğla açısından ulusal ve uluslararası ölçekte örnek oluşturabilecek bir çevre projesine dönüşebileceği değerlendiriliyor.
Bilimsel çalışmalar, dijital teknolojiler, vatandaş bilimi, katılımcı yönetim ve uluslararası iş birliğinin aynı yapı içerisinde buluşturulmasıyla Muğla’nın çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma politikalarına da önemli katkı sağlanması bekleniyor.
Temel hedef ise Güllük Körfezi’ni yalnızca mevcut çevresel sorunlarla mücadele edilen bir alan olmaktan çıkararak; sorunların bilimsel verilerle tespit edildiği, vatandaşların sürece doğrudan katıldığı, gelişmelerin sürekli izlendiği ve geleceğin ortak akılla planlandığı örnek bir körfez haline getirmek.
ARAS: “KÖRFEZİN DEĞERLERİNİ KORUMAYI ESAS ALIYORUZ”
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras da gerçekleştirilen görüşmenin ardından yaptığı değerlendirmede, Güllük Körfezi’nin doğal ve kültürel değerlerinin korunmasının önemine dikkat çekti.
Körfezin geleceğine katkı sağlayabilecek projeler üzerinde değerlendirmelerde bulunduklarını belirten Aras, ziyaretleri ve projeye yönelik katkıları nedeniyle Hülya Scobie ile Vladimir Mamaev’e teşekkür etti.
Görüşmeyle birlikte Güllük Körfezi’nin korunmasına yönelik uzun vadeli çalışmaların kurumsal bir eylem planına dönüştürülmesi ve 8 Haziran Güllük Körfezi Günü etrafında her yıl tekrarlanacak bilimsel ve toplumsal bir sürecin oluşturulması yönünde önemli bir adım atılmış oldu.
